16 พฤศจิกายน 2569
ปัญหาแก๊งหลอกลวงออนไลน์และอาชญากรรมข้ามชาติกำลังกลายเป็นวาระความมั่นคงระดับภูมิภาค หลังองค์การสหประชาชาติ (UN) เปิดเผยผลประเมินความเสียหายจากการหลอกลวงออนไลน์ในปี 2568 ซึ่งมีมูลค่าสูงถึง 88,300–114,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ครอบคลุมประชาชนในเอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ ขณะที่ผู้นำอาเซียนและประเทศคู่เจรจาเตรียมหารือแนวทางยกระดับความร่วมมือปราบปรามเครือข่ายอาชญากรรมดังกล่าวในการประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออกที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569
รายงานของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2569 ระบุว่า เครือข่ายอาชญากรรมที่มีฐานปฏิบัติการในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังพัฒนาเป็นระบบอาชญากรรมข้ามชาติที่เชื่อมโยงกัน ทั้งการหลอกลวงออนไลน์ การฟอกเงิน การค้ามนุษย์ การลักลอบขนย้ายแรงงาน และการซื้อขายข้อมูลส่วนบุคคล
UN ประเมินความเสียหายสูงสุด 114,100 ล้านดอลลาร์
ข้อมูลจาก UNODC ระบุว่า ความเสียหายจากการหลอกลวงออนไลน์ในปี 2568 อยู่ที่ประมาณ 88,300–114,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในพื้นที่เอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์
ตัวเลขดังกล่าวเป็นการประเมินความเสียหายจากการหลอกลวงออนไลน์ในภูมิภาคที่ระบุ ไม่ใช่ตัวเลขความเสียหายจากอาชญากรรมทั่วโลกทั้งหมด
รายงานยังพบว่า เครือข่ายอาชญากรรมมีการปรับรูปแบบจากกลุ่มที่ทำผิดกฎหมายเฉพาะด้าน ไปสู่เครือข่ายที่ให้บริการอาชญากรรมหลายประเภท โดยใช้โครงสร้างและระบบสนับสนุนร่วมกัน เช่น การฟอกเงิน การจัดหาบัญชีม้า การลักลอบเคลื่อนย้ายบุคคล และการจัดหาข้อมูลสำหรับนำไปหลอกลวงเหยื่อ
นางเดลฟีน ชานซ์ ผู้แทน UNODC ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิก อธิบายรูปแบบเครือข่ายดังกล่าวว่า มีลักษณะคล้ายระบบแฟรนไชส์ทางธุรกิจ โดยแบ่งงานเป็นส่วนต่าง ๆ แต่เชื่อมโยงกันผ่านโครงสร้างบริการเดียวกัน
พบผู้คนจากอย่างน้อย 80 ประเทศในศูนย์สแกมเมอร์
รายงาน UNODC ระบุว่า มีผู้คนจากอย่างน้อย 80 ประเทศและดินแดนถูกพบอยู่ในสถานที่ปฏิบัติการหลอกลวงออนไลน์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
บุคคลจำนวนหนึ่งถูกหลอกให้เดินทางมาทำงานผ่านประกาศรับสมัครงานปลอม ก่อนถูกยึดเอกสารประจำตัว จำกัดเสรีภาพ หรือบังคับให้ทำงานหลอกลวงผ่านระบบออนไลน์
เครือข่ายจัดหาคนยังขยายเป้าหมายไปยังผู้ที่มีทักษะด้านภาษาต่างประเทศ ทั้งภาษาอังกฤษ เยอรมัน โปแลนด์ ดัตช์ สเปน อิตาลี ฝรั่งเศส สวีเดน และนอร์เวย์ เพื่อขยายการหลอกลวงไปยังตลาดใหม่ ๆ
ปัญหานี้จึงไม่ได้เป็นเพียงอาชญากรรมทางการเงิน แต่ยังเชื่อมโยงกับการค้ามนุษย์ การบังคับใช้แรงงาน และการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง
AI–Deepfake กลายเป็นเครื่องมือใหม่ของแก๊งหลอกลวง
UNODC เตือนว่า กลุ่มอาชญากรนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้เพิ่มประสิทธิภาพในการหลอกลวง ไม่ว่าจะเป็นปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระบบสร้างภาพและเสียงปลอม (Deepfake) มัลแวร์ ระบบสื่อสารเข้ารหัส และเทคโนโลยีสร้างข้อความหลอกลวงหลายภาษา
เทคโนโลยีเหล่านี้ช่วยให้มิจฉาชีพสร้างตัวตนปลอม เลียนแบบเสียงหรือภาพบุคคลที่เหยื่อรู้จัก รวมถึงผลิตข้อความและเนื้อหาที่มีความน่าเชื่อถือ เพื่อหลอกให้เหยื่อโอนเงินหรือเปิดเผยข้อมูลสำคัญ
รายงานยังเตือนถึงแนวโน้มการนำ AI ที่สามารถวางแผนและดำเนินงานหลายขั้นตอนด้วยตนเองมาใช้ระบุเหยื่อ ดำเนินแคมเปญหลอกลวง และสนับสนุนการโจรกรรมหรือฟอกเงินผ่านสินทรัพย์ดิจิทัล
ปราบปรามแล้ว แต่เครือข่ายย้ายฐาน ไม่ได้หมดไป
อีกประเด็นสำคัญคือ การกวาดล้างศูนย์หลอกลวงขนาดใหญ่ในเมียนมาและลาวไม่ได้ทำให้เครือข่ายอาชญากรรมหยุดดำเนินการทั้งหมด แต่มีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ปฏิบัติการไปยังประเทศและภูมิภาคอื่น รวมถึงพื้นที่ที่มีระบบกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมายอ่อนแอ
UNODC ระบุว่า เครือข่ายเหล่านี้มีการย้ายฐานปฏิบัติการไปยังพื้นที่ใหม่ เช่น ติมอร์-เลสเต หมู่เกาะแปซิฟิก และบางส่วนของทวีปแอฟริกา
การย้ายฐานดังกล่าวทำให้การปราบปรามมีความซับซ้อนมากขึ้น เพราะเครือข่ายไม่ได้ผูกติดอยู่กับสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง แต่สามารถเปลี่ยนพื้นที่ดำเนินการและใช้ระบบการเงินกับเทคโนโลยีข้ามประเทศได้อย่างรวดเร็ว
อาเซียนเตรียมหารือร่วมสหรัฐฯ–จีน เพิ่มมาตรการสกัดเครือข่ายสแกมเมอร์
สำนักข่าว Associated Press รายงานเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ว่า ผู้นำประเทศอาเซียน รวมถึงผู้แทนจากสหรัฐฯ จีน และประเทศคู่เจรจา เตรียมหารือปัญหาแก๊งหลอกลวงออนไลน์ในการประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก (East Asia Summit) วันที่ 17 พฤศจิกายน ที่กรุงมะนิลา
ร่างถ้อยแถลงร่วมที่ AP ได้รับตรวจสอบระบุว่า ผู้นำจะเน้นย้ำความกังวลต่อการขยายตัวขององค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งก่อความเสียหายผ่านศูนย์หลอกลวงออนไลน์และอาชญากรรมที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการค้ามนุษย์
แนวทางความร่วมมือที่อยู่ในร่างถ้อยแถลงประกอบด้วย
- แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวกรองและประเมินภัยคุกคามร่วมกัน
- เพิ่มความร่วมมือระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย
- เสริมความมั่นคงของระบบการเงินและระบบดิจิทัล
- ประสานงานเพื่อรื้อถอนศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงออนไลน์
- แก้ไขปัจจัยที่เอื้อต่อการเติบโตของอาชญากรรม เช่น ความยากจน การทุจริต และช่องว่างของกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลดังกล่าวเป็นเนื้อหาจากร่างถ้อยแถลงก่อนการประชุม จึงต้องติดตามถ้อยแถลงฉบับสมบูรณ์หลังการประชุมว่าจะมีมาตรการใดได้รับความเห็นชอบอย่างเป็นทางการ
ไทยอยู่ในแนวหน้าของปัญหา ต้องจับตาการปราบปรามข้ามพรมแดน
สำหรับประเทศไทย ปัญหาแก๊งสแกมเมอร์มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับความมั่นคงชายแดน การค้ามนุษย์ การฟอกเงิน และความปลอดภัยทางการเงินของประชาชน โดยเครือข่ายอาชญากรรมในภูมิภาคสามารถใช้หลายประเทศเป็นพื้นที่จัดหาคน ตั้งฐานปฏิบัติการ เคลื่อนย้ายเงิน และหลอกลวงเหยื่อในประเทศอื่นได้
การหารือระหว่างอาเซียน สหรัฐฯ และจีนจึงเป็นอีกเวทีสำคัญในการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ เพราะการปราบปรามเฉพาะพื้นที่อาจไม่เพียงพอ หากเครือข่ายยังสามารถย้ายฐานและเปลี่ยนช่องทางดำเนินการได้
ตัวเลขความเสียหายที่ UNODC ประเมินไว้สูงสุด 114,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จึงสะท้อนขนาดของปัญหาการหลอกลวงออนไลน์ในภูมิภาค และเป็นแรงกดดันให้รัฐบาลประเทศต่าง ๆ ต้องเร่งพัฒนาระบบป้องกัน ตรวจสอบเส้นทางการเงิน และช่วยเหลือผู้เสียหายจากขบวนการอาชญากรรมข้ามชาติ
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: UNODC รายงาน An Interconnected Criminal Ecosystem: Transnational Organized Crime Threat Assessment for Southeast Asia 2026 เผยแพร่ 21 กรกฎาคม 2569; Reuters วันที่ 21 กรกฎาคม 2569; Associated Press วันที่ 13 พฤศจิกายน 2569; UN Geneva วันที่ 28 กรกฎาคม 2569
#แก๊งสแกมเมอร์ #แก๊งคอลเซ็นเตอร์ #อาชญากรรมข้ามชาติ #UNODC #อาเซียน #ค้ามนุษย์ #AI #Deepfake #ฟอกเงิน #ความมั่นคงไซเบอร์ #สำนักข่าววิหคนิวส์
