สัญญาณเตือนการคลังสหรัฐฯ ดังขึ้นอีกครั้ง เมื่อ อีลอน มัสก์ มหาเศรษฐีเจ้าของ Tesla และ SpaceX ยังคงหยิบปัญหาการขาดดุลงบประมาณและหนี้รัฐบาลกลางสหรัฐฯ ขึ้นมาวิพากษ์อย่างหนัก โดยแก่นสำคัญของคำเตือนคือ หากรัฐบาลยังขาดดุลมหาศาลต่อเนื่อง การหวังเก็บเงินจากมหาเศรษฐีเพียงกลุ่มเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาทั้งระบบได้ และภาระอาจย้อนกลับมาถึงประชาชนในวงกว้างในที่สุด
หนึ่งในข้อความที่ถูกนำกลับมาแชร์อย่างกว้างขวางมาจากโพสต์ของมัสก์บน X ในปี 2566 (2023) ซึ่งเขาแสดงความเห็นในทำนองว่า หากต้องการชำระภาระการขาดดุลระดับมหาศาลจริง ๆ สุดท้ายจำเป็นต้องเก็บภาษีจากประชาชนในวงกว้าง ไม่ใช่เฉพาะมหาเศรษฐี
เหตุผลของมัสก์อยู่บนข้อโต้แย้งง่าย ๆ ว่า ความมั่งคั่งของคนรวยเป็นทรัพย์สินก้อนหนึ่งที่มีขีดจำกัด แต่รัฐบาลสามารถสร้างการขาดดุลใหม่ได้ทุกปี ดังนั้นแม้ขึ้นภาษีคนรวยอย่างรุนแรง ก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถแก้ปัญหาหนี้สะสมของรัฐบาลได้อย่างถาวร หากรายจ่ายยังสูงกว่ารายรับอย่างต่อเนื่อง
และตัวเลขล่าสุดยืนยันว่าปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก!
ข้อมูลกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ระบุว่า ณ 30 มิถุนายน 2569 (2026) หนี้รัฐบาลกลางสหรัฐฯ ยังคงอยู่ในระดับมหาศาลหลายสิบล้านล้านดอลลาร์ ขณะที่ต้นทุนดอกเบี้ยกลายเป็นหนึ่งในภาระงบประมาณที่ต้องจับตาอย่างหนัก
พูดง่าย ๆ คือ ยิ่งหนี้ก้อนใหญ่ ดอกเบี้ยที่รัฐบาลต้องจ่ายก็ยิ่งมหาศาล และเงินจำนวนดังกล่าวไม่สามารถนำไปใช้กับงบประมาณด้านอื่นได้
มัสก์ยังเคยใช้ภาระภาษีของตัวเองเป็นตัวอย่าง โดยประกาศเมื่อปลายปี 2564 (2021) ว่าเขาจะจ่ายภาษีมากกว่า 11,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปีนั้น หลังการใช้สิทธิซื้อหุ้นและขายหุ้น Tesla จำนวนมาก ซึ่งทำให้เกิดภาระภาษีมหาศาล
แต่ถึงเงินระดับหมื่นล้านดอลลาร์จะดูมหึมาสำหรับบุคคลคนเดียว เมื่อเทียบกับการขาดดุลและหนี้ของรัฐบาลสหรัฐฯ ซึ่งวัดกันเป็น ล้านล้านดอลลาร์ ตัวเลขก็อยู่คนละระดับกันทันที
นี่คือหัวใจของคำเตือนจากมัสก์ — เขามองว่า การประกาศว่า “ให้คนรวยจ่าย” อาจฟังดูง่ายทางการเมือง แต่ไม่สามารถแทนที่การแก้โครงสร้างรายรับและรายจ่ายของรัฐบาลได้
อย่างไรก็ตาม ต้องแยกให้ชัดว่า คำกล่าวว่าประชาชนทุกคนจะต้องถูกเก็บภาษีหนักในอนาคต เป็นการคาดการณ์และข้อคิดเห็นของมัสก์ ไม่ใช่นโยบายที่รัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศว่าจะดำเนินการ
ในทางเศรษฐศาสตร์ รัฐบาลสหรัฐฯ ยังมีทางเลือกมากกว่าการขึ้นภาษีประชาชนเพียงอย่างเดียว เช่น ลดรายจ่าย ปรับโครงสร้างภาษี เพิ่มรายได้ของรัฐบาล ปฏิรูปโครงการสวัสดิการบางประเภท ส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจ หรือใช้หลายมาตรการพร้อมกัน
ส่วนการปล่อยให้เงินเฟ้อสูงเพื่อลดมูลค่าที่แท้จริงของหนี้ แม้ในทางเศรษฐศาสตร์เงินเฟ้อสามารถลดมูลค่าที่แท้จริงของหนี้บางประเภทได้ แต่ก็สร้างผลกระทบรุนแรงต่อกำลังซื้อประชาชนและเศรษฐกิจ จึงไม่ควรสรุปว่าเป็น “แผนล้างหนี้” ของรัฐบาลสหรัฐฯ หากไม่มีหลักฐานยืนยัน
สิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือ หนี้และดอกเบี้ยของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ กำลังกลายเป็นโจทย์การคลังขนาดมหึมา และไม่ว่าทางออกในอนาคตจะเป็นการลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ปฏิรูปภาษี หรือผสมทุกมาตรการเข้าด้วยกัน สุดท้ายผลของการตัดสินใจย่อมสะเทือนถึงเศรษฐกิจและกระเป๋าเงินของชาวอเมริกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
คำเตือนของมัสก์จึงไม่ใช่แค่เรื่องว่า “มหาเศรษฐีควรจ่ายภาษีเท่าไร” แต่กำลังโยนคำเตือนที่ใหญ่กว่านั้นใส่รัฐบาลอเมริกันว่า
ถ้ายังขาดดุลปีแล้วปีเล่า หนี้ก้อนนี้ไม่มีวันหายไปเอง — ใครบางคนต้องเป็นคนจ่ายบิลในท้ายที่สุด
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: U.S. Department of the Treasury – Fiscal Data, Reuters, ข้อความและคำให้สัมภาษณ์สาธารณะของ Elon Musk และข้อมูลทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับ Tesla