กรุงเทพฯ — 15 สิงหาคม 2569

พล.อ.ดร.กิตติศักดิ์ รัฐประเสริฐ ออกมาเปิดประเด็นย้อนรอยวิกฤตการเลือกตั้ง 2 เมษายน 2549 พร้อมส่งสัญญาณเตือน กกต.ชุดปัจจุบัน โดยชี้ว่า บทเรียนในอดีตเคยแสดงให้เห็นแล้วว่า เมื่อองค์กรจัดการเลือกตั้งเดินหน้าท่ามกลางข้อกังขาทางกฎหมายและความขัดแย้งทางการเมือง ผลลัพธ์อาจรุนแรงถึงขั้นต้องรับผิดทางกฎหมาย

เหตุการณ์วันที่ 2 เมษายน 2549 กลายเป็นหนึ่งในวิกฤตการเลือกตั้งครั้งสำคัญของไทย หลังศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ โดยมีประเด็นสำคัญทั้งเรื่องการกำหนดวันเลือกตั้งและการจัดคูหาที่ถูกวิจารณ์ว่าไม่เป็นความลับตามหลักรัฐธรรมนูญ

⚠️ กับดักแรก “90 วัน” ปะทะการยุบสภา

หนึ่งในปมที่ถูกหยิบขึ้นมาคือเงื่อนไขการสังกัดพรรคการเมืองของผู้สมัคร ซึ่งกลายเป็นข้อจำกัดเมื่อมีการยุบสภาในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2549 และกำหนดเลือกตั้งในวันที่ 2 เมษายน 2549

ระยะเวลาระหว่างการยุบสภากับวันเลือกตั้งอยู่ที่เพียง 37 วัน ทำให้ฝ่ายค้านในเวลานั้นประกาศไม่ส่งผู้สมัครลงแข่งขัน และสนามเลือกตั้งจำนวนมากเหลือผู้สมัครจากพรรคเดียว

💥 กับดักที่สอง “20%” กลายเป็นทางตัน

เมื่อหลายเขตมีผู้สมัครเพียงรายเดียว ผู้สมัครยังต้องผ่านเกณฑ์คะแนนตามกฎหมายเลือกตั้งในเวลานั้น ขณะที่หลายพื้นที่ โดยเฉพาะภาคใต้ เกิดการรณรงค์ Vote No อย่างหนัก จนมีเขตที่ผู้สมัครไม่สามารถผ่านเกณฑ์ได้

กกต. จึงต้องจัดการเลือกตั้งซ่อมในวันที่ 23 เมษายน 2549 ใน 40 เขตจาก 17 จังหวัด

สถานการณ์ยิ่งบานปลายเมื่อเกิดข้อกล่าวหาเรื่องการว่าจ้างพรรคการเมืองขนาดเล็กให้ส่งผู้สมัครลงแข่งขัน เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาคะแนนไม่ถึงเกณฑ์ 20% ซึ่งต่อมากลายเป็นอีกหนึ่งคดีสำคัญที่เกี่ยวพันกับอดีต กกต.

🔥 จุดแตกหัก! เลือกตั้งโมฆะ อดีต กกต.เจอคดีอาญา

วันที่ 8 พฤษภาคม 2549 ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยให้การเลือกตั้งวันที่ 2 เมษายนเป็นโมฆะ โดยหนึ่งในเหตุผลสำคัญเกี่ยวข้องกับลักษณะของคูหาเลือกตั้งที่ทำให้การลงคะแนนไม่เป็นความลับ รวมถึงปัญหาการกำหนดวันเลือกตั้ง

จากวิกฤตดังกล่าว อดีต กกต.หลายรายต้องเผชิญกระบวนการทางคดี โดย พล.ต.อ.วาสนา เพิ่มลาภ และ นายปริญญา นาคฉัตรีย์ ถูกศาลฎีกาพิพากษาจำคุก 2 ปีโดยไม่รอลงอาญาในอีกคดีหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ในการสอบสวนข้อกล่าวหาเรื่องพรรคเล็กในช่วงการเลือกตั้งปี 2549

ส่วนคดีที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเลือกตั้งรอบสองนั้น มีอดีต กกต. 3 รายถูกศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ลงโทษ แต่ต่อมาศาลฎีกามีคำพิพากษายกคำร้องในคดีดังกล่าว เนื่องจากโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง

🚨 “ประวัติศาสตร์เขียนบทเรียนไว้แล้ว”

พล.อ.ดร.กิตติศักดิ์ ระบุว่า สิ่งที่นำมาเปิดเผยไม่ได้มีเป้าหมายเพียงการรื้อฟื้นอดีต แต่ต้องการใช้เหตุการณ์ปี 2549 เป็น อุทาหรณ์ต่อ กกต.ชุดปัจจุบัน

สาระสำคัญคือ การใช้อำนาจจัดการเลือกตั้งต้องอยู่บนพื้นฐานของกฎหมาย ความเป็นกลาง และความชอบธรรม เพราะหากการตัดสินใจถูกตั้งข้อสงสัย และองค์กรยังเดินหน้าต่อโดยไม่รับฟังเสียงเตือน ความเสียหายอาจไม่ได้หยุดอยู่ที่ผลการเลือกตั้ง แต่สามารถลากยาวไปถึงความรับผิดของผู้ปฏิบัติหน้าที่ได้

“เราเตือนคุณแล้ว!” จึงถูกยกขึ้นมาเป็นสัญญาณเตือนว่า บทเรียนของปี 2549 ไม่ควรถูกปล่อยให้กลายเป็นประวัติศาสตร์ที่ต้องเกิดซ้ำอีกครั้ง

สำนักข่าววิหคนิวส์ อ้างอิง พล.อ.ดร.กิตติศักดิ์ รัฐประเสริฐ, สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง, ฐานข้อมูลสถาบันพระปกเกล้า และข้อมูลคำวินิจฉัย/คำพิพากษาที่เกี่ยวข้อง