รายงานการประเมินของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ IPCC ส่งสัญญาณเตือนถึงความเสี่ยงจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ยทั่วโลกที่เพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง โดยภายในปี 2050 ระดับน้ำทะเลอาจเพิ่มขึ้นประมาณ 0.15–0.29 เมตร และภายในปี 2100 อาจเพิ่มขึ้นสูงสุดประมาณ 1.01 เมตร ภายใต้สถานการณ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับสูง เมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยช่วงปี 1995–2014
สถานการณ์ดังกล่าวทำให้กรุงเทพมหานครและพื้นที่ปริมณฑล ซึ่งตั้งอยู่บริเวณพื้นที่ลุ่มต่ำของสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยา ถูกจับตามองในฐานะพื้นที่ที่มีความเสี่ยงจากระดับน้ำทะเลสูงขึ้น น้ำท่วม และการทรุดตัวของแผ่นดิน
IPCC ระบุชัด กรุงเทพฯ เผชิญความเสี่ยงหลายด้าน
ข้อมูลในรายงาน IPCC AR6 เรื่อง Cities and Settlements by the Sea ระบุว่า กรุงเทพมหานครมีความเสี่ยงจากระดับน้ำทะเลสูงขึ้น (Sea Level Rise) การทรุดตัวของแผ่นดิน (Land Subsidence) และน้ำท่วม โดยการสูบน้ำบาดาลเพื่อใช้ในเมืองเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงจากการทรุดตัวของพื้นดิน
รายงานยังระบุว่า พื้นที่ส่วนใหญ่ของกรุงเทพฯ มีระดับความสูงต่ำกว่า 1.5 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล และประชาชนรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานสำคัญจำนวนมากมีความเปราะบางต่อปัญหาน้ำท่วม
แผ่นดินทรุด ตัวเร่งความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม
ปัญหาไม่ได้เกิดจากน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยเรื่องระดับพื้นดินที่ลดต่ำลงจากการทรุดตัว ซึ่งทำให้ระดับน้ำทะเลเมื่อเทียบกับพื้นดินจริงเพิ่มขึ้นเร็วกว่าการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำทะเลเพียงอย่างเดียว
งานทบทวนทางวิชาการเกี่ยวกับพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำในเอเชียระบุว่า กรุงเทพฯ เคยเผชิญการทรุดตัวอย่างรุนแรงในช่วงที่มีการสูบน้ำบาดาลมาก โดยบางช่วงในอดีตมีอัตราการทรุดตัวสูงกว่า 10 เซนติเมตรต่อปี อย่างไรก็ตาม มาตรการควบคุมการใช้น้ำบาดาลช่วยลดปัญหาได้มาก ปัจจุบันการทรุดตัวที่เกิดจากการสูบน้ำบาดาลในใจกลางกรุงเทพฯ ลดลงเหลือต่ำกว่า 1 เซนติเมตรต่อปี ขณะที่พื้นที่บางส่วนรอบนอกของสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยายังมีอัตราการทรุดตัวประมาณ 2–3 เซนติเมตรต่อปี
ปี 2100 กรุงเทพฯ จะจมถาวรจริงหรือไม่?
แม้ตัวเลขการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลและปัญหาแผ่นดินทรุดจะเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญ แต่รายงาน IPCC ไม่ได้สรุปว่ากรุงเทพฯ ทั้งหมดจะจมอยู่ใต้น้ำอย่างถาวรภายในปี 2100
การประเมินความเสี่ยงต้องพิจารณาระดับความสูงของพื้นที่จริง การทรุดตัวของพื้นดิน แนวป้องกันน้ำทะเล ระบบระบายน้ำ ปริมาณฝน น้ำเหนือ และระดับน้ำทะเลหนุนร่วมกัน พื้นที่แต่ละเขตจึงมีความเสี่ยงแตกต่างกัน และไม่สามารถใช้ตัวเลขระดับความสูงเฉลี่ยเพียงค่าเดียวมาตัดสินว่าพื้นที่ใดจะจมน้ำถาวร
IPCC ชี้ทางรับมือ ต้องวางแผนตั้งแต่วันนี้
รายงาน IPCC ระบุแนวทางการปรับตัวสำหรับกรุงเทพฯ เช่น การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานควบคุมน้ำท่วม ระบบคลองและท่อระบายน้ำ รวมถึงระบบพื้นที่ป้องกันน้ำท่วมที่ทำงานร่วมกับอุโมงค์ระบายน้ำ
ขณะที่การควบคุมการสูบน้ำบาดาล การติดตามอัตราการทรุดตัวของพื้นดิน การวางผังเมือง และการกำหนดพื้นที่เสี่ยง ล้วนเป็นมาตรการสำคัญในการลดความเสียหายในระยะยาว
ความท้าทายของกรุงเทพฯ และปริมณฑลจึงไม่ใช่เพียงการรับมือกับน้ำทะเลที่เพิ่มขึ้น แต่เป็นการจัดการความเสี่ยงหลายด้านที่เกิดขึ้นพร้อมกัน หากไม่มีการลงทุนและวางแผนรับมืออย่างต่อเนื่อง ความเสียหายจากน้ำท่วมชายฝั่งและน้ำท่วมเมืองอาจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในอนาคต
สำนักข่าววิหคนิวส์
แหล่งข่าว: IPCC AR6 Synthesis Report, IPCC AR6 Working Group II – Cities and Settlements by the Sea, IPCC AR6 Working Group I, งานวิจัยด้านการทรุดตัวของพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำเอเชีย
#กรุงเทพมหานคร #น้ำทะเลสูงขึ้น #โลกร้อน #IPCC #แผ่นดินทรุด #น้ำท่วมกรุงเทพ #ภาวะโลกร้อน #สิ่งแวดล้อม #วิกฤตภูมิอากาศ #วิหคนิวส์
