วิหคนิวส์ – เปิดคำพิพากษาศาลฎีกาคดีบัญชีทรัพย์สิน สท.เมืองร้อยเอ็ด พบไม่แจ้งเงินลงทุน 2 บริษัท มูลค่ารวม 40.9 ล้านบาท ที่ดิน 3 แปลง และเงินฝาก 3 บัญชี ศาลชี้มีพฤติการณ์จงใจปกปิดข้อเท็จจริง รับสารภาพลดโทษเหลือจำคุก 1 เดือน ปรับ 4,000 บาท ให้รอการลงโทษ 1 ปี แต่ถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป
กลายเป็นอีกหนึ่งคดีสำคัญที่สะท้อนมาตรการตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองระดับท้องถิ่น หลังศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง มีคำพิพากษาคดีนายสรายุทธ์ ชาติบัญชากร อดีตสมาชิกสภาเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด กรณีจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินไม่ตรงต่อความเป็นจริง โดยไม่แจ้งทรัพย์สินหลายรายการต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.)
สำนักข่าวอิศรารายงานเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ว่า เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ศาลฎีกาได้เผยแพร่คำพิพากษาคดีหมายเลขดำที่ อม 12/2569 คดีหมายเลขแดงที่ อม 31/2569 ระหว่าง ป.ป.ช. ผู้ร้อง กับนายสรายุทธ์ ชาติบัญชากร ผู้ถูกกล่าวหา ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด
เปิดรายการทรัพย์สินที่ไม่แจ้ง ป.ป.ช.
จากข้อเท็จจริงที่ปรากฏในคำพิพากษา พบว่าทรัพย์สินที่นายสรายุทธ์ไม่ได้แสดงรายการไว้ มีหลายประเภท ทั้งเงินฝากธนาคาร เงินลงทุนในบริษัท และที่ดิน รวมมูลค่าเป็นจำนวนมาก
- เงินลงทุนในบริษัท 2 แห่ง รวม 40.9 ล้านบาท
- บริษัท เจ.พี.101 พร็อพเพอร์ตี้ จำกัด หรือเดิมชื่อบริษัทจิตต์เสถียรแลนด์ จำกัด มูลค่าเงินลงทุน 40,000,000 บาท
- บริษัท จิตต์เสถียร จำกัด มูลค่าเงินลงทุน 900,000 บาท
ศาลระบุว่าบริษัททั้งสองแห่งเป็นธุรกิจของครอบครัวผู้ถูกกล่าวหา และยังคงดำเนินกิจการอยู่
- เงินฝากธนาคาร 3 บัญชี
- ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สาขาร้อยเอ็ด จำนวน 179,183.29 บาท
- ธนาคารกสิกรไทย สาขาร้อยเอ็ด จำนวน 559,693.15 บาท
- ธนาคารกสิกรไทย สาขาร้อยเอ็ด อีกบัญชี จำนวน 4,510.72 บาท
รวมเงินฝากที่ไม่ได้แสดงรายการจำนวน 743,387.16 บาท
- ที่ดิน 3 แปลง
- โฉนดเลขที่ 41915 ตำบลเกาะแก้ว อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มูลค่า 1,174,000 บาท
- โฉนดเลขที่ 70805 ตำบลนาเมือง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มูลค่า 300,000 บาท
- โฉนดเลขที่ 70823 ตำบลนาเมือง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มูลค่า 270,000 บาท
รวมมูลค่าที่ดิน 1,744,000 บาท
เมื่อรวมมูลค่าเงินลงทุน เงินฝาก และที่ดินตามตัวเลขที่สำนักข่าวอิศรารายงาน พบว่ามีทรัพย์สินที่ไม่ได้แสดงรายการรวมประมาณ 43,387,387.16 บาท
ศาลชี้พฤติการณ์มีเจตนาปกปิด
ประเด็นสำคัญในคำพิพากษาไม่ได้อยู่เพียงการตกหล่นของรายการทรัพย์สิน แต่ศาลพิจารณาพฤติการณ์แวดล้อมประกอบด้วย
ในส่วนบัญชีเงินฝากทั้งสามบัญชี พบว่ามีรายการเคลื่อนไหวทางบัญชี มีการโอนเงินเข้าและออกเป็นประจำ โดยเฉพาะบัญชีธนาคารกรุงศรีอยุธยาและธนาคารกสิกรไทยบางบัญชี มียอดเงินคงเหลือจำนวนมาก
ขณะที่เงินลงทุนในบริษัททั้งสองแห่งเป็นธุรกิจของครอบครัวที่ยังดำเนินกิจการอยู่ ส่วนที่ดินทั้งสามแปลงมีหลักฐานทางทะเบียนเป็นหนังสือ โดยที่ดินโฉนดเลขที่ 70805 และ 70823 มีชื่อภริยาของผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้รับซื้อฝากไว้เอง
ศาลจึงเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาไม่อาจปฏิเสธว่าไม่รับรู้ถึงการมีอยู่ของทรัพย์สินดังกล่าวได้
ศาลยังพิจารณาว่า การยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินไม่ตรงต่อความเป็นจริง มีพฤติการณ์น่าเชื่อว่ามีเจตนาหลบเลี่ยงการตรวจสอบเปรียบเทียบทรัพย์สินในช่วงเวลาที่ดำรงตำแหน่ง
ทั้งนี้ การยื่นบัญชีทรัพย์สินเป็นหน้าที่ตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่รัฐ และเป็นมาตรการสำคัญในการตรวจสอบความถูกต้อง ความมีอยู่จริง และความเปลี่ยนแปลงของทรัพย์สิน เพื่อป้องกันการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบในหน้าที่
บทลงโทษ: เพิกถอนสิทธิสมัครเลือกตั้งตลอดไป
ศาลฎีกาพิพากษาว่า นายสรายุทธ์จงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินด้วยข้อความอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน กรณีพ้นจากตำแหน่งสมาชิกสภาเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด
เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ.2561 โดยมีบทลงโทษสำคัญดังนี้
- เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป ตามมาตรา 81 ประกอบมาตรา 114 วรรคสาม
- ลงโทษจำคุก 2 เดือน และปรับ 8,000 บาท ตามมาตรา 167
- เนื่องจากผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการพิจารณา ศาลจึงลดโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78
- คงเหลือโทษจำคุก 1 เดือน และปรับ 4,000 บาท
- เนื่องจากไม่ปรากฏว่าเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน ศาลจึงให้รอการลงโทษจำคุกไว้ 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56
หากไม่ชำระค่าปรับ ให้ดำเนินการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 และมาตรา 30
วิเคราะห์ประเด็นทางกฎหมาย: ทำไมไม่ติดคุก แต่หมดสิทธิลงสมัครเลือกตั้งตลอดชีวิต?
คดีนี้มีประเด็นทางกฎหมายที่น่าสนใจ เพราะแม้ศาลจะกำหนดโทษจำคุกไว้ 1 เดือน แต่ให้รอการลงโทษเป็นเวลา 1 ปี ขณะเดียวกันกลับมีคำสั่งเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป
ต้องแยกให้ชัดว่า โทษจำคุกและการเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นผลทางกฎหมายคนละส่วนกัน
การรอการลงโทษจำคุกเป็นการใช้ดุลพินิจตามประมวลกฎหมายอาญา โดยพิจารณาเหตุบรรเทาโทษและประวัติของผู้กระทำผิด ส่วนการเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นมาตรการตามกฎหมาย ป.ป.ช. ซึ่งศาลนำมาบังคับใช้ตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง
ดังนั้น การได้รับโทษจำคุกแบบรอลงอาญา ไม่ได้หมายความว่าจะไม่ต้องรับผลทางกฎหมายในส่วนของสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
บทเรียนสำคัญของคดีนี้คือ ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองท้องถิ่นมีหน้าที่ต้องแสดงบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินให้ครบถ้วนตามกฎหมาย การละเว้นหรือปกปิดรายการทรัพย์สินโดยมีเจตนา อาจนำไปสู่ผลทางกฎหมายที่กระทบต่อสิทธิทางการเมืองตลอดชีวิต
ที่มา: สำนักข่าวอิศรา รายงานวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 อ้างอิงคำพิพากษาศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง คดีหมายเลขดำที่ อม 12/2569 คดีหมายเลขแดงที่ อม 31/2569 ลงวันที่ 19 ตุลาคม 2569