จำนวนผู้ชม

ข่าวประจำวัน » 94 ปีการเมืองไทย! จับตาจุดเปลี่ยนรัฐบาลอนุทิน รัฐประหารหรือตุลาการภิวัฒน์

94 ปีการเมืองไทย! จับตาจุดเปลี่ยนรัฐบาลอนุทิน รัฐประหารหรือตุลาการภิวัฒน์

16 November 2026
8   0

ตลอดระยะเวลา 94 ปี นับตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ประเทศไทยเผชิญความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองหลายครั้ง ทั้งการรัฐประหาร การยุบสภา การเปลี่ยนรัฐบาล และการใช้อำนาจขององค์กรตามรัฐธรรมนูญ ท่ามกลางข้อขัดแย้งเรื่องการทุจริตคอร์รัปชัน การใช้อำนาจรัฐ และความขัดแย้งทางการเมือง

ขณะนี้สถานการณ์การเมืองไทยกลับมาอยู่ในช่วงที่ถูกจับตาอีกครั้ง หลังรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล เผชิญแรงกดดันจากปัญหาเศรษฐกิจ ค่าครองชีพ การเมือง และการต่างประเทศ รวมถึงการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล ทำให้เกิดการพูดถึงความเป็นไปได้ของการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในระยะต่อไป

94 ปีรัฐประหารไทย: เหตุผลที่ถูกใช้กับบริบททางอำนาจ

นับตั้งแต่ปี 2475 ประเทศไทยมีประวัติการรัฐประหารและความพยายามยึดอำนาจหลายครั้ง โดยเหตุผลที่คณะผู้ก่อรัฐประหารในแต่ละยุคหยิบยกขึ้นมาอธิบายมีความแตกต่างกัน เช่น การแก้ไขความขัดแย้งทางการเมือง การรักษาความสงบเรียบร้อย การป้องกันภัยต่อความมั่นคง การต่อต้านการทุจริต และการอ้างว่ารัฐบาลใช้อำนาจขัดต่อหลักการปกครอง

อย่างไรก็ตาม งานศึกษาประวัติศาสตร์การเมืองไทยจำนวนหนึ่งชี้ว่า การรัฐประหารไม่ได้มีสาเหตุจากการทุจริตหรือข้อกล่าวหาเรื่องการล้มล้างการปกครองเพียงอย่างเดียว การล้มล้างการปกครองด้วย

กรณีรัฐประหารวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในฐานะผู้บัญชาการทหารบกขณะนั้น นำคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เข้ายึดอำนาจ หลังความขัดแย้งทางการเมืองและการชุมนุมยืดเยื้อ โดยคณะรัฐประหารอ้างเหตุผลด้านความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงของประเทศ

ยุคประยุทธ์ 9 ปี: เศรษฐกิจเติบโตต่อเนื่องทุกปี

การเปรียบเทียบรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ กับรัฐบาลในยุคต่อมา ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นประเด็นทางการเมือง โดยเฉพาะข้อถกเถียงว่ารัฐบาลที่มาจากการรัฐประหารสามารถบริหารเศรษฐกิจได้ดีกว่ารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งหรือไม่

ข้อมูลธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า เศรษฐกิจไทยในปี 2557 ซึ่งเป็นปีที่เกิดรัฐประหาร ขยายตัวเพียง 0.7% ก่อนขยายตัว 3.1% ในปี 2558 และเติบโตต่อเนื่องในช่วงปี 2559–2562 อย่างไรก็ตาม ในปี 2563 เศรษฐกิจไทยหดตัวอย่างรุนแรงจากผลกระทบของโควิด-19 โดย GDP ติดลบ 6.1%

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า เศรษฐกิจในยุครัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์มีทั้งช่วงฟื้นตัวและช่วงถดถอย ยกเว้นในช่วง โควิด-19 แต่พลเอกประยุทธ์ก็สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างชอบธรรมโดยใช้งบประมาณแผ่นดินทั้งหมดที่มีอยู่โยกมาแก้ไขปัญหาเพื่อประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ

รัฐบาลยุคต่อมาเผชิญโจทย์เศรษฐกิจและค่าครองชีพ

เมื่อเข้าสู่รัฐบาลหลังการเลือกตั้ง ประเทศไทยต้องเผชิญโจทย์เศรษฐกิจหลายด้าน ทั้งหนี้ครัวเรือน กำลังซื้อ การลงทุน การแข่งขันทางการค้า และค่าครองชีพ ประเด็นเหล่านี้กลายเป็นแรงกดดันต่อรัฐบาลในแต่ละช่วง ตั้งแต่รัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน รัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร จนถึงรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล

ข้อวิจารณ์ที่เกิดขึ้นคือ ประชาชนบางส่วนยังไม่เห็นผลการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจและปากท้องอย่างเป็นรูปธรรม ขณะที่รัฐบาลต้องรับมือกับข้อเรียกร้องเรื่องราคาพลังงาน ภาษี และภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน

อภิปรายไม่ไว้วางใจล็อกยุบสภา แต่ไม่ได้ห้ามนายกฯ ลาออก

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจตามรัฐธรรมนูญมาตรา 151 ซึ่งฝ่ายค้านยื่นญัตติเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2569 โดยมีนายอนุทินและรัฐมนตรีรวม 18 คนเป็นเป้าหมาย และมีการกำหนดกรอบอภิปรายระหว่างวันที่ 7–10 ธันวาคม 2569 ก่อนลงมติวันที่ 11 ธันวาคม 2569

รัฐธรรมนูญมาตรา 151 กำหนดว่า เมื่อมีการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจแล้ว จะไม่สามารถยุบสภาผู้แทนราษฎรได้ เว้นแต่ญัตติจะถูกถอนหรือการลงมติไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่รัฐธรรมนูญกำหนด

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดดังกล่าวเป็นเรื่องการยุบสภา ไม่ใช่ข้อห้ามนายกรัฐมนตรีลาออก เพราะรัฐธรรมนูญมาตรา 170 ระบุว่าความเป็นรัฐมนตรีสิ้นสุดลงได้เมื่อมีการลาออกด้วย ดังนั้น การกล่าวว่านายกรัฐมนตรีไม่สามารถลาออกได้เพราะมีการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจ จึงไม่ตรงกับข้อความของรัฐธรรมนูญ

จับตาสองแนวทาง: กระบวนการตามรัฐธรรมนูญกับวิกฤตนอกระบบ

ในทางการเมือง การเปลี่ยนแปลงรัฐบาลสามารถเกิดขึ้นผ่านกลไกตามรัฐธรรมนูญ เช่น การลงมติไม่ไว้วางใจ การลาออกของนายกรัฐมนตรี การสิ้นสุดความเป็นรัฐมนตรีตามเงื่อนไขทางกฎหมาย หรือกระบวนการพิจารณาขององค์กรตุลาการและองค์กรอิสระในกรณีที่มีข้อร้องเรียนตามอำนาจหน้าที่

ส่วนคำว่า “ตุลาการภิวัฒน์” เป็นคำที่ใช้เรียกบทบาทของฝ่ายตุลาการในการวินิจฉัยข้อพิพาททางการเมือง แต่ไม่ใช่กลไกเปลี่ยนรัฐบาลที่มีขั้นตอนตายตัวแยกต่างหากจากรัฐธรรมนูญ ผลทางการเมืองจึงขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง คำร้อง กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และคำวินิจฉัยขององค์กรที่มีอำนาจ

ขณะที่การรัฐประหารเป็นการยึดอำนาจนอกกระบวนการรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่ช่องทางตามกฎหมายที่รัฐบาลหรือประชาชนสามารถเลือกใช้เพื่อเปลี่ยนรัฐบาลได้โดยชอบด้วยรัฐธรรมนูญ

แรงกดดันประชาชนกับโจทย์ใหญ่ของรัฐบาล

ปัญหาเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และการต่างประเทศ รวมถึงความขัดแย้งบริเวณชายแดนและสถานการณ์ในเมียนมา ล้วนเป็นปัจจัยที่รัฐบาลต้องเร่งจัดการ ขณะที่ภาระภาษีและค่าครองชีพเป็นประเด็นที่ส่งผลโดยตรงต่อความรู้สึกของประชาชน

เมื่อประชาชนเห็นว่ารัฐบาลไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ตามความคาดหวัง ความไม่พอใจย่อมกลายเป็นแรงกดดันทางการเมือง ทั้งผ่านการเลือกตั้ง การชุมนุม การตรวจสอบในสภา และการยื่นเรื่องต่อองค์กรตามรัฐธรรมนูญ

สถานการณ์จึงเป็นโจทย์สำคัญของรัฐบาลนายอนุทินว่า จะสามารถตอบสนองต่อปัญหาที่สะสมและรักษาความเชื่อมั่นของประชาชนได้หรือไม่ โดยด่านสำคัญที่กำลังจะมาถึงคือการอภิปรายไม่ไว้วางใจและการลงมติในรัฐสภาเดือนธันวาคม 2569

สำนักข่าววิหคนิวส์

แหล่งข่าว: ธนาคารแห่งประเทศไทย, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560, Reuters, The Nation, งานศึกษาประวัติศาสตร์การเมืองไทย

#การเมืองไทย #รัฐประหาร #ประยุทธ์ #อนุทิน #อภิปรายไม่ไว้วางใจ #ตุลาการภิวัฒน์ #เศรษฐกิจไทย #วิหคนิวส์