19 พฤศจิกายน 2569
กลายเป็นประเด็นสำคัญในวงการราชการและกระบวนการยุติธรรม หลังศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายืนตามศาลปกครองชั้นต้น ให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม (ก.พ.ค.) ในคดีร้องทุกข์เกี่ยวกับกระบวนการคัดเลือกข้าราชการกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) เพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน หรือพนักงานสอบสวนคดีพิเศษเชี่ยวชาญ จำนวน 16 อัตรา เมื่อปี 2557
คดีนี้มีข้าราชการระดับชำนาญการพิเศษ 3 ราย เป็นผู้ฟ้องคดี หลังเห็นว่ากระบวนการคัดเลือกและการแต่งตั้งดังกล่าวไม่เป็นธรรมและอาจไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยก่อนหน้านี้ได้ร้องทุกข์ต่อ ก.พ.ค. แต่ถูกยกคำร้อง จึงนำเรื่องเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของศาลปกครอง
ย้อนปมปี 2557 เปิดคัดเลือก 16 ตำแหน่ง 11 กลุ่มงาน
เหตุการณ์เริ่มต้นในปี 2557 เมื่อ DSI เปิดกระบวนการคัดเลือกข้าราชการเพื่อเลื่อนและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านพนักงานสอบสวนคดีพิเศษ จำนวน 16 อัตรา ครอบคลุม 11 กลุ่มตำแหน่ง
ข้าราชการผู้สมัครทั้งสามรายเห็นว่าตนมีคุณสมบัติและประสบการณ์เหมาะสม แต่กลับไม่ได้รับการคัดเลือกแม้แต่ตำแหน่งเดียว จึงตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับความโปร่งใสและมาตรฐานการประเมินผลงาน
ผู้ฟ้องคดีได้นำประเด็นข้อพิรุธหลายด้านเข้าสู่กระบวนการพิจารณา ทั้งการเปลี่ยนแปลงกำหนดส่งผลงาน การเลื่อนวันนำเสนอหลายครั้ง และการเร่งดำเนินการคัดเลือกในวันที่ 30 กันยายน 2557 ซึ่งเป็นช่วงก่อนกรรมการบางรายเกษียณอายุราชการและก่อนประธานกรรมการย้ายไปดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงยุติธรรม
ปมผลงาน 216 เรื่อง แต่เวลานำเสนอจำกัด
อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือวิธีการประเมินผลงานและแนวคิดของผู้สมัคร โดยมีการตั้งข้อสังเกตถึงจำนวนผลงานที่ต้องพิจารณาถึง 216 เรื่อง ขณะที่ผู้สมัครได้รับเวลานำเสนอเพียงคนละประมาณ 5 นาที ตามข้อมูลที่มีการเปิดเผยเกี่ยวกับข้อร้องเรียน
ประเด็นดังกล่าวทำให้เกิดคำถามถึงความเหมาะสมของระยะเวลาในการพิจารณาผลงาน และความสามารถของคณะกรรมการในการประเมินคุณภาพของผลงานแต่ละรายอย่างรอบด้านและเท่าเทียมกัน
ชวนอึ้ง! ผู้ได้รับคัดเลือก 16 ราย ได้คะแนนเต็ม 60 คะแนนเท่ากันทั้งหมด
ข้อพิรุธสำคัญอีกประการคือการให้คะแนนผลงานและข้อเสนอแนวคิด ซึ่งมีคะแนนรวม 60 คะแนน
ตามข้อกล่าวอ้างของผู้ฟ้องคดี ผู้ได้รับการคัดเลือกทั้ง 16 ราย ได้คะแนนเต็ม 60 คะแนนเท่ากันทั้งหมด ขณะที่ผู้สมัครรายอื่นกลับได้รับคะแนนแตกต่างกัน แม้จะมีผลงานที่ผู้ฟ้องคดีเห็นว่ามีลักษณะใกล้เคียงกัน
ประเด็นนี้เป็นส่วนหนึ่งของข้อโต้แย้งเรื่องการใช้ดุลพินิจของคณะกรรมการคัดเลือก ซึ่งศาลปกครองสูงสุดมีความเห็นสอดคล้องกับศาลปกครองชั้นต้นว่า การใช้ดุลพินิจในประเด็นการประเมินผลงานและแนวคิดดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ปมล็อกโควตา–เอื้อประโยชน์คนใกล้ชิด
นอกจากเรื่องคะแนนแล้ว ผู้ฟ้องคดียังหยิบยกข้อสงสัยเกี่ยวกับการจัดสรรตำแหน่ง โดยอ้างถึงข้อความสนทนาผ่านแอปพลิเคชัน LINE ของกรรมการรายหนึ่ง ซึ่งมีเนื้อหาพาดพิงถึงการแบ่งโควตาให้กรรมการเลือกตำแหน่งได้คนละหนึ่งตำแหน่ง และส่วนที่เหลือให้ประธานกรรมการเป็นผู้เลือก
นอกจากนี้ยังมีข้อกล่าวอ้างเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างผู้ได้รับการคัดเลือกบางรายกับกรรมการ รวมถึงประเด็นคุณสมบัติและผลงานทางวิชาการของผู้สมัครที่ได้รับการแต่งตั้ง
ทั้งนี้ ข้อกล่าวอ้างเรื่องการล็อกโควตาและการเอื้อประโยชน์บุคคลใกล้ชิด ต้องแยกออกจากประเด็นที่ศาลวินิจฉัยว่าใช้ดุลพินิจไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยยังไม่ควรสรุปว่าบุคคลใดกระทำความผิดอาญาจากข้อกล่าวอ้างดังกล่าวเพียงอย่างเดียว
ศาลปกครองสูงสุดยืนคำพิพากษา เพิกถอนคำวินิจฉัย ก.พ.ค.
รายงานระบุว่า เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2569 ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายืนตามศาลปกครองชั้นต้น โดยเห็นว่าการใช้ดุลพินิจของคณะกรรมการคัดเลือกในประเด็นการให้คะแนนผลงานและแนวคิดไม่ชอบด้วยกฎหมาย และให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของ ก.พ.ค. ที่ยกคำร้องทุกข์ของข้าราชการทั้งสามราย
คำพิพากษาดังกล่าวจึงเป็นการยืนยันว่ากระบวนการพิจารณาข้อร้องทุกข์ในคดีนี้มีปัญหาทางกฎหมาย และทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องพิจารณาผลทางปกครองและแนวทางดำเนินการให้เป็นไปตามคำพิพากษา
จับตาผลสะเทือนถึงผู้บริหาร DSI
ประเด็นที่ต้องติดตามต่อไปคือผลกระทบจากคำพิพากษาต่อสถานะการแต่งตั้งและการบริหารงานภายใน DSI โดยมีรายงานว่าบุคคลบางรายที่ได้รับการแต่งตั้งในกระบวนการปี 2557 ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารระดับสูงของกรม รวมถึง พ.ต.ต.ยุทธนา แพรดำ อธิบดี DSI คนปัจจุบัน และ ร.ต.อ.วิษณุ ฉิมตระกูล รองอธิบดี DSI
อย่างไรก็ตาม ผลทางกฎหมายต่อบุคคลแต่ละรายและขอบเขตการบังคับตามคำพิพากษาต้องพิจารณาจากคำบังคับและคำสั่งทางปกครองที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรสรุปว่าบุคคลดังกล่าวมีความผิดหรือพ้นจากตำแหน่งโดยอัตโนมัติ
คดีนี้จึงไม่ใช่เพียงข้อพิพาทเรื่องการเลื่อนตำแหน่ง แต่เป็นคำถามใหญ่เกี่ยวกับระบบคุณธรรมในราชการไทย
เมื่อการคัดเลือกบุคลากรระดับผู้เชี่ยวชาญของหน่วยงานที่มีหน้าที่สอบสวนคดีพิเศษถูกตั้งคำถามถึงมาตรฐานการให้คะแนน ความเป็นธรรม และการใช้ดุลพินิจ คำพิพากษาครั้งนี้จึงเป็นกรณีสำคัญที่ต้องติดตามว่าหน่วยงานจะดำเนินการแก้ไขอย่างไร และจะสร้างหลักประกันไม่ให้ปัญหาในลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นซ้ำอีกได้อย่างไร
สำนักข่าววิหคนิวส์ | อ้างอิง: มติชนออนไลน์, Amarin TV และรายงานข่าวคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด
#DSI #กรมสอบสวนคดีพิเศษ #ศาลปกครองสูงสุด #กพค #คัดเลือกผู้เชี่ยวชาญ #ระบบคุณธรรม #ข้าราชการ #ปฏิรูปราชการ #ตรวจสอบภาครัฐ #วิหคนิวส์
