วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 การประชุมสภาผู้แทนราษฎรมีวาระสำคัญที่ต้องจับตา คือการพิจารณาร่างแก้ไขข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเสนอโดย นายนิกร จำนง สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย โดยมีข้อเสนอปรับเปลี่ยนกติกาการทำงานของคณะกรรมาธิการ (กมธ.) หลายด้าน ทั้งการเลือกประธาน การเรียกบุคคลและหน่วยงานมาให้ข้อมูล ตลอดจนการถ่ายทอดสดการประชุม

เปลี่ยนระบบเลือกประธาน กมธ. จากโควตาพรรคเป็นลงคะแนนลับ

ข้อเสนอสำคัญประการแรก คือการเปลี่ยนวิธีเลือกประธานและรองประธาน กมธ. จากเดิมที่จัดสรรตำแหน่งตามสัดส่วนจำนวน สส. ของแต่ละพรรค มาเป็นการเสนอชื่อและลงคะแนนในที่ประชุม

หากมีผู้ได้รับการเสนอชื่อมากกว่าหนึ่งคน จะใช้วิธีลงคะแนนลับ ผู้ได้คะแนนสูงสุดเป็นผู้ได้รับเลือก หากคะแนนเท่ากันจะลงคะแนนใหม่ และหากยังเท่ากันอีกจะใช้วิธีจับสลาก

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้การได้ตำแหน่งประธาน กมธ. ไม่ได้ยึดโยงกับสัดส่วนจำนวน สส. ของแต่ละพรรคแบบเดิม แต่ขึ้นอยู่กับคะแนนเสียงของกรรมาธิการในแต่ละคณะ จึงเป็นประเด็นที่ฝ่ายค้านกังวลว่า พรรคหรือฝ่ายที่มีเสียงข้างมากอาจได้เปรียบในการครองตำแหน่งประธานหลายคณะ

เรียกบุคคลมาชี้แจงต้องผ่านเสียงกรรมาธิการ

อีกประเด็นคือการเรียกบุคคลหรือหน่วยงานมาให้ข้อมูลต่อ กมธ. ข้อเสนอใหม่กำหนดให้ต้องได้รับความเห็นชอบจากกรรมาธิการไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมาธิการทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ และต้องทำเป็นหนังสือโดยประธาน กมธ. เป็นผู้ลงนาม

หากเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ ประธาน กมธ. ต้องแจ้งนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีผู้บังคับบัญชาหน่วยงานให้รับทราบ เพื่อให้สั่งการบุคคลดังกล่าวมาชี้แจงตามที่เรียก

ถ่ายทอดสดต้องผ่านมติเสียงข้างมาก

ส่วนการถ่ายทอดสดการประชุม กมธ. กำหนดให้ต้องได้รับความเห็นชอบจากกรรมาธิการ มากกว่ากึ่งหนึ่ง ของจำนวนทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ก่อน จึงจะสามารถถ่ายทอดสดได้

แม้หลักการประชุมจะยังเป็นการประชุมโดยเปิดเผย เว้นแต่มีการร้องขอให้ประชุมลับตามเงื่อนไขที่กำหนด แต่การเปิดให้ประชาชนเข้าฟังกับการถ่ายทอดสดให้ประชาชนติดตามผ่านสื่อดิจิทัลเป็นคนละเรื่องกัน เพราะข้อเสนอใหม่กำหนดเงื่อนไขการลงมติสำหรับการถ่ายทอดสดไว้โดยเฉพาะ

นอกจากนี้ ร่างยังเสนอปรับข้อบังคับเรื่องจำนวนคณะกรรมาธิการสามัญ การประชุมร่วมกันของกรรมาธิการหลายคณะ และการตอบกระทู้ถามของนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี โดยเปิดช่องให้เลื่อนการตอบหรือมอบหมายรัฐมนตรีคนอื่นมาตอบแทนได้ในกรณีมีเหตุจำเป็นตามเงื่อนไขที่กำหนด

ฝ่ายค้านหวั่นเสียงข้างมากใช้มติสกัดการตรวจสอบ

วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานวิปฝ่ายค้าน แสดงความกังวลต่อร่างดังกล่าว โดยเห็นว่าการกำหนดให้การดำเนินงานหลายเรื่องของ กมธ. ต้องผ่านมติที่ประชุม อาจทำให้การทำงานล่าช้า โดยเฉพาะเรื่องเร่งด่วน และเปิดช่องให้เสียงข้างมากในกรรมาธิการขัดขวางการตรวจสอบเรื่องที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลได้

นายพริษฐ์ยกตัวอย่างกรณีปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย ซึ่งกระทบต่อการผลิตน้ำประปาและประชาชนในพื้นที่ โดยเห็นว่าหากการเชิญหน่วยงานหรือดำเนินการตรวจสอบต้องรอมติที่ประชุม อาจทำให้การแก้ไขปัญหาล่าช้าออกไปอีก 1–2 สัปดาห์ พร้อมยืนยันว่าฝ่ายค้านเตรียมนำข้อกังวลเข้าสู่การพิจารณาของสภาในวันที่ 11 พฤศจิกายน

ผู้เสนอร่างยืนยันไม่ได้ปิดกั้นฝ่ายค้าน

ด้านนายนิกร จำนง ผู้เสนอร่าง ชี้แจงก่อนหน้านี้ว่า การแก้ไขข้อบังคับมีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงการทำงานของสภาให้มีมาตรฐานและธรรมาภิบาล โดยมองว่ากรรมาธิการเป็นการทำงานในลักษณะองค์คณะ การใช้อำนาจเรียกบุคคลหรือหน่วยงานจึงควรเป็นมติของที่ประชุม ไม่ใช่ขึ้นอยู่กับประธาน กมธ. เพียงคนเดียว พร้อมยืนยันว่าไม่ได้มีเจตนาปิดกั้นการตรวจสอบของฝ่ายค้าน

นายนิกรยังระบุว่า ปัจจุบันกรรมาธิการสามัญมี 35 คณะ และฝ่ายค้านมีตำแหน่งประธาน กมธ. อยู่ 9 คณะ พร้อมชี้ว่าการแก้ไขกติกาจะช่วยให้การทำงานของกรรมาธิการมีขั้นตอนชัดเจนขึ้น รวมถึงเปิดช่องให้ถ่ายทอดสดการประชุมผ่านสื่อดิจิทัลภายใต้ความเห็นชอบของที่ประชุม

การประชุมสภาผู้แทนราษฎรวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงเป็นจุดสำคัญในการพิจารณาว่าจะปรับเปลี่ยนกติกาการทำงานของกรรมาธิการอย่างไร เพราะข้อเสนอครั้งนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับวิธีเลือกผู้บริหาร กมธ. อำนาจในการเรียกบุคคลมาชี้แจง และการเปิดเผยการทำงานต่อสาธารณะ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการตรวจสอบฝ่ายบริหารของรัฐสภา

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง:

ผู้จัดการออนไลน์ – ภท.ชงแก้ข้อบังคับเลิกโควตาประธาน กมธ.”/>

#การเมือง #ภูมิใจไทย #กรรมาธิการ #กมธ #ฝ่ายค้าน #ตรวจสอบรัฐบาล #รัฐสภา #วิหคนิวส์