วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนรายงานว่า เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม และวันที่ 1 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ทนายความได้รับแจ้งคำสั่งจากศาลอาญากรุงเทพใต้ ซึ่งมีคำสั่ง “ยกคำร้อง” ขอรับสิทธินิรโทษกรรมตามพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 จำนวน 3 คดี โดยเกี่ยวข้องกับนักกิจกรรมทางการเมืองหลายราย

คดีทั้ง 3 ประกอบด้วย คดีดูหมิ่นศาลของ “มานี” เงินตา คำแสน และ “จินนี่” จิรัชยา สกุลทอง คดีดูหมิ่นศาลอีกคดีหนึ่งของจินนี่ จากการปราศรัยเรียกร้องสิทธิประกันตัวผู้ต้องขังทางการเมือง และคดีทำโพลสำรวจความเดือดร้อนเกี่ยวกับขบวนเสด็จฯ ของ “ตะวัน” ทานตะวัน ตัวตุลานนท์ และนักกิจกรรมรวม 7 คน

ศาลระบุคดีดูหมิ่นศาลไม่เข้าเงื่อนไขมูลเหตุทางการเมือง

สำหรับคดีแรก เป็นกรณีของมานีและจินนี่ ซึ่งถูกดำเนินคดีจากการปราศรัยวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของศาล ระหว่างกิจกรรมเรียกร้องสิทธิประกันตัวให้ “บุ้ง” เนติพร และ “ใบปอ” ณัฐนิช บริเวณหน้าศาลอาญากรุงเทพใต้ เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2565

ทั้งสองถูกดำเนินคดีในข้อหาดูหมิ่นศาลตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 198 หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา และใช้เครื่องขยายเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาต โดยศาลอุทธรณ์พิพากษาจำคุกคนละ 6 เดือน เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2568 และคดีถึงที่สุดแล้ว

ก่อนหน้านี้ทนายความได้ยื่นคำร้องขอให้แก้ไขหรือเพิกถอนการบังคับโทษ โดยอ้างสิทธิตามกฎหมายสร้างเสริมสังคมสันติสุข เนื่องจากเห็นว่าข้อกล่าวหาดังกล่าวอยู่ในกลุ่มความผิดที่กฎหมายกำหนดให้พิจารณานิรโทษกรรมได้

อย่างไรก็ตาม ศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำสั่งยกคำร้อง โดยให้เหตุผลว่า การกระทำของจำเลยทั้งสองไม่ได้เป็นการกระทำของบุคคลที่เข้าร่วมการชุมนุมทางการเมืองหรือแสดงออกทางการเมือง อันมีมูลเหตุมาจากความขัดแย้งหรือแรงจูงใจทางการเมือง

ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนระบุว่า คำสั่งดังกล่าวไม่ได้อธิบายรายละเอียดว่าเหตุใดพฤติการณ์ในคดีจึงไม่เข้าลักษณะการชุมนุมหรือการแสดงออกทางการเมือง และทนายความเตรียมยื่นอุทธรณ์คำสั่งต่อไป

จินนี่อีกคดี ปราศรัยเรียกร้องสิทธิประกันตัว “ไบรท์”

คดีที่สองเป็นกรณีของจินนี่ จิรัชยา จากการปราศรัยบริเวณหน้าศาลอาญากรุงเทพใต้ เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2565 เพื่อเรียกร้องสิทธิประกันตัวให้ “ไบรท์” ชินวัตร จันทร์กระจ่าง

คดีนี้มีข้อหาดูหมิ่นศาลตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 198 หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา และใช้เครื่องขยายเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาต โดยศาลพิพากษาจำคุก 6 เดือน และคดีถึงที่สุดแล้ว

ทนายความได้ยื่นคำร้องขอรับสิทธินิรโทษกรรมเช่นเดียวกัน แต่ศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำสั่งยกคำร้อง โดยศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนระบุว่า ขณะรายงานข่าวยังอยู่ระหว่างติดตามรายละเอียดคำสั่งฉบับเต็ม

ยกคำร้องคดีโพลขบวนเสด็จฯ ตะวันและนักกิจกรรมรวม 7 คน

อีกหนึ่งคดีที่ศาลมีคำสั่งยกคำร้อง คือคดีของทานตะวัน ตัวตุลานนท์ และนักกิจกรรมรวม 7 คน จากการทำโพลสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับความเดือดร้อนจากขบวนเสด็จฯ

เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2569 ทนายความได้ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีในบางข้อกล่าวหาที่เห็นว่าเข้าข่ายได้รับนิรโทษกรรมตามพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 โดยอ้างว่าพฤติการณ์ในคดีมีลักษณะเป็นการเข้าร่วมชุมนุมและแสดงออกทางการเมือง

อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ทนายความติดตามความคืบหน้าและพบว่าศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำสั่งยกคำร้องเช่นกัน โดยขณะนี้ยังอยู่ระหว่างติดตามคำสั่งฉบับเต็ม

อีกคดีของ “ขุนแผน–มานี” ยังรอคำสั่งศาลอุทธรณ์

นอกจาก 3 คดีดังกล่าว ยังมีกรณีของ “ขุนแผน” เชน ชีวอบัญชา และมานี เงินตา คำแสน ซึ่งถูกดำเนินคดีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และข้อหาดูหมิ่นศาล จากการร่วมกิจกรรม “ยืนบอกเจ้าว่าเราโดนรังแก” บริเวณหน้าศาลอาญากรุงเทพใต้ เพื่อเรียกร้องสิทธิประกันตัวให้บุ้งและใบปอ

ทนายความยื่นคำร้องขอรับสิทธินิรโทษกรรมในบางข้อกล่าวหาตั้งแต่วันที่ 24 กันยายน 2569 โดยศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำสั่งให้ส่งคำร้องไปให้ศาลอุทธรณ์พิจารณา แต่ตามรายงานของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน จนถึงวันที่ 4 พฤศจิกายน ยังไม่มีคำสั่งกลับมา

ทนายเตรียมอุทธรณ์ หลังศาลยกคำร้อง

ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนระบุว่า กรณีดังกล่าวเป็นกลุ่มคดีแรก ๆ ที่ศาลมีคำสั่งยกคำร้องขอนิรโทษกรรม โดยเฉพาะคดีดูหมิ่นศาลของมานีและจินนี่ ซึ่งศาลให้เหตุผลว่าไม่เข้าเงื่อนไขมูลเหตุทางการเมือง

ทนายความเตรียมใช้สิทธิอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าว เพื่อให้มีการพิจารณาประเด็นการเข้าเงื่อนไขนิรโทษกรรมอีกครั้ง

ทั้งนี้ พระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2569 กำหนดกลไกนิรโทษกรรมแก่การกระทำความผิดที่เกี่ยวเนื่องกับการชุมนุมหรือการแสดงออกทางการเมืองในช่วงเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยมีข้อยกเว้นความผิดบางประเภท รวมถึงความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112

กรณีดังกล่าวจึงยังต้องติดตามทั้งคำสั่งฉบับเต็มของศาล การยื่นอุทธรณ์ของทนายความ และการพิจารณาคำร้องในคดีอื่นที่ยังอยู่ระหว่างดำเนินการ

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน (TLHR), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, TOPNEWS

#นิรโทษกรรม #มานี #จินนี่ #ตะวันทานตะวัน #ขุนแผน #ศาลอาญากรุงเทพใต้ #ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน #พรรคการเมือง #สิทธิมนุษยชน #การเมืองไทย