21 พฤศจิกายน 2569
ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยรังสิต เปิดเผยว่า มหาวิทยาลัยรังสิตได้จัดตั้ง “วิทยาลัยนิติศาสตร์และอาชญาวิทยา” พร้อมแต่งตั้งศาสตราจารย์พิเศษวิชา มหาคุณ ดำรงตำแหน่ง “อธิการ” ของวิทยาลัย เพื่อยกระดับการศึกษาด้านกฎหมายและอาชญาวิทยา มุ่งพัฒนาองค์ความรู้ที่สามารถนำไปใช้ปรับปรุงกระบวนการยุติธรรมของประเทศให้มีประสิทธิภาพและเป็นธรรมมากขึ้น
ดร.อาทิตย์ระบุว่า การพัฒนาสองสาขาวิชานี้จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถของกระบวนการยุติธรรม โดยเปลี่ยนแนวทางจากการแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ ไปสู่การสร้างระบบที่มีความแม่นยำ เป็นธรรม และมีหลักวิชาการรองรับในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การกำหนดนโยบาย การสอบสวน การพิจารณาคดี ไปจนถึงการฟื้นฟูผู้กระทำผิด
ผสานนิติศาสตร์–อาชญาวิทยา ค้นหาความจริงอย่างเป็นระบบ
ดร.อาทิตย์อธิบายว่า นิติศาสตร์เป็นศาสตร์ที่ช่วยกำหนดกรอบสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบให้ชัดเจน ขณะที่อาชญาวิทยาช่วยทำความเข้าใจสาเหตุของอาชญากรรมและพฤติกรรมของบุคคลในบริบททางสังคมที่แตกต่างกัน
เมื่อนำองค์ความรู้ทั้งสองด้านมาผสานกับนิติวิทยาศาสตร์ จะช่วยให้การสอบสวนไม่ได้มุ่งเพียงการค้นหาผู้กระทำผิด แต่ต้องให้ความสำคัญกับการค้นหาความจริงอย่างเป็นระบบ
ตัวอย่างสำคัญคือการนำหลักการสัมภาษณ์เชิงสืบสวนที่มีหลักวิทยาศาสตร์รองรับมาใช้ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ลดการชี้นำหรือการตั้งคำถามที่อาจทำให้เกิดการกล่าวหาผู้บริสุทธิ์
ปรับโทษให้เหมาะสม มุ่งฟื้นฟูและลดการกระทำผิดซ้ำ
อีกด้านหนึ่ง องค์ความรู้ทางอาชญาวิทยาจะช่วยให้ศาลและหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมเข้าใจปัจจัยเบื้องหลังการกระทำผิดได้ลึกซึ้งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสุขภาพจิต ความยากจน หรือสภาพแวดล้อมทางสังคม
ความเข้าใจดังกล่าวสามารถนำไปใช้ประกอบการออกแบบมาตรการลงโทษและการฟื้นฟูให้เหมาะสมกับผู้กระทำผิดแต่ละราย แทนการใช้มาตรการแบบเดียวกันกับทุกกรณี โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการลดโอกาสกระทำผิดซ้ำ และช่วยให้ผู้ที่ผ่านกระบวนการยุติธรรมสามารถกลับคืนสู่สังคมได้อย่างเหมาะสม
ใช้งานวิจัยพัฒนานโยบายและจัดสรรงบประมาณ
ดร.อาทิตย์ยังชี้ว่า การวิจัยเชิงประจักษ์ทางอาชญาวิทยาสามารถช่วยให้ผู้กำหนดนโยบายเข้าใจรูปแบบและแนวโน้มของอาชญากรรมได้ชัดเจนขึ้น ทั้งพื้นที่เสี่ยง กลุ่มเป้าหมาย และลักษณะอาชญากรรมที่เปลี่ยนแปลงไป
ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยประเมินว่ามาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาใดได้ผลจริง ตลอดจนช่วยให้การจัดสรรงบประมาณ บุคลากร และทรัพยากรในกระบวนการยุติธรรมมีประสิทธิภาพมากขึ้น
นอกจากนี้ ยังสามารถต่อยอดไปสู่การพัฒนาเครื่องมือคัดกรองและระบบฐานข้อมูล เพื่อสนับสนุนการทำงานร่วมกันระหว่างตำรวจ อัยการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ย้ำความโปร่งใส สร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน
อีกเป้าหมายหนึ่งคือการเสริมสร้างความโปร่งใสและความไว้วางใจต่อกระบวนการยุติธรรม ผ่านการเรียนการสอนที่ให้ความสำคัญกับจริยธรรม สิทธิมนุษยชน และมาตรฐานวิชาชีพ รวมถึงการพัฒนามาตรฐานกลางด้านนิติวิทยาศาสตร์
แนวทางดังกล่าวจะช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้ดุลพินิจโดยปราศจากหลักเกณฑ์ และส่งเสริมให้ประชาชนได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม สามารถตรวจสอบกระบวนการทำงานของหน่วยงานในระบบยุติธรรมได้
“นิติศาสตร์คือเข็มทิศ อาชญาวิทยาคือสมอง” ของกระบวนการยุติธรรม
ดร.อาทิตย์สรุปแนวคิดว่า นิติศาสตร์และอาชญาวิทยาทำหน้าที่เสมือน “สมอง” และ “เข็มทิศ” ของระบบยุติธรรม โดยอาชญาวิทยาช่วยตอบคำถามว่า ปัญหาเกิดจากอะไรและควรแก้ไขอย่างไร ส่วนนิติศาสตร์ช่วยกำหนดว่าการแก้ไขปัญหานั้นจะต้องดำเนินการอย่างไรให้ชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม
การจัดตั้งวิทยาลัยนิติศาสตร์และอาชญาวิทยา พร้อมแต่งตั้งศาสตราจารย์พิเศษวิชา มหาคุณ ดำรงตำแหน่งอธิการ จึงเป็นความเคลื่อนไหวของมหาวิทยาลัยรังสิตในการขยายการศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ด้านกระบวนการยุติธรรม โดยมุ่งหวังให้เกิดการนำหลักวิชาการไปใช้จริง เพื่อให้ระบบยุติธรรมมีความรวดเร็ว แม่นยำ โปร่งใส และเป็นที่พึ่งของประชาชน
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: ข้อมูลและถ้อยแถลงของ ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยรังสิต; ข้อความกลั่นกรองโดย ศ.พิเศษวิชา มหาคุณ
#มหาวิทยาลัยรังสิต #วิทยาลัยนิติศาสตร์และอาชญาวิทยา #วิชามหาคุณ #อาทิตย์อุไรรัตน์ #นิติศาสตร์ #อาชญาวิทยา #กระบวนการยุติธรรม #วิหคนิวส์
