เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569
คริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) แถลงข่าวที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ โดยเตือนว่า ต้นทุนการกู้ยืมทั่วโลกมีแนวโน้มอยู่ในระดับสูงไปอีกนาน ท่ามกลางราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้นและความต้องการเงินทุนเพื่อการลงทุนด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI)
คำเตือนดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่ประเทศไทยผ่านพระราชกำหนดกู้เงิน 400,000 ล้านบาท และกำลังเผชิญความท้าทายจากหนี้ครัวเรือนระดับสูง ขณะที่หนี้สาธารณะเข้าใกล้เพดานที่กำหนดไว้ 70% ของ GDP
IMF ชี้โลกเปลี่ยน ดอกเบี้ยอาจสูงยาวกว่าที่คิด
กอร์เกียวาตอบคำถามผู้สื่อข่าวชาวสิงคโปร์เกี่ยวกับแนวทางสร้างภูมิคุ้มกันของรัฐบาล หากต้นทุนการกู้ยืมอยู่ในระดับสูงเป็นเวลานาน โดยยกประเทศไทยซึ่งมีหนี้ครัวเรือนสูงเป็นกรณีประกอบ
เธอระบุว่า มีความเป็นไปได้สูงมากที่ต้นทุนการกู้ยืมจะอยู่ในระดับสูงต่อไปอีกนาน เนื่องจากราคาพลังงานที่สูงขึ้นส่งผลต่อราคาสินค้า ขณะที่บริษัททั่วโลกกำลังระดมเงินทุนจำนวนมากเพื่อลงทุนด้าน AI ทำให้ความต้องการเงินกู้เพิ่มขึ้นและดันต้นทุนทางการเงินให้สูงตามไปด้วย
สำหรับประเทศไทย กอร์เกียวาระบุว่า อัตราดอกเบี้ยพื้นฐานของโลกที่สูงขึ้นกำลังเพิ่มภาระการชำระหนี้ให้กับประเทศตลาดเกิดใหม่ แม้ความเสี่ยงที่นักลงทุนมองต่อประเทศเหล่านี้จะยังทรงตัวก็ตาม
ข้อมูลจากสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทยระบุว่า อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลไทยอายุ 10 ปี อยู่ที่ 2.37% ณ สิ้นไตรมาส 3 ปี 2569 อย่างไรก็ตาม กอร์เกียวาย้ำว่าสถานการณ์ยังไม่ใช่วิกฤต และตลาดการเงินยังทำงานตามปกติ โดยประเทศต่าง ๆ ยังคงสามารถกู้ยืมเงินได้
หนี้ครัวเรือนไทย 85.2% ของ GDP กดดันการเติบโต
ข้อมูลจากศูนย์วิจัยกสิกรไทยระบุว่า หนี้ครัวเรือนไทย ณ ไตรมาส 2 ปี 2569 อยู่ที่ 85.2% ของ GDP ลดลงจากระดับสูงสุด 95.5% ในช่วงโควิด แต่ยังอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับเกณฑ์ 80% ที่งานศึกษาบางส่วนใช้เป็นระดับเฝ้าระวังผลกระทบต่อเศรษฐกิจ
ขณะเดียวกัน ผลสำรวจครัวเรือนจำนวน 1,720 รายของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยพบว่า 91.8% ของผู้ตอบแบบสำรวจมีหนี้ โดยมีหนี้เฉลี่ยครัวเรือนละ 794,945 บาท เพิ่มขึ้น 7.3% จากปีก่อน
ภาระหนี้ที่สูงทำให้ครัวเรือนต้องนำรายได้ส่วนหนึ่งไปชำระหนี้แทนการใช้จ่ายเพื่อสินค้าและบริการอื่น ๆ เมื่อครัวเรือนจำนวนมากลดการใช้จ่ายพร้อมกัน ย่อมกระทบต่อยอดขายของธุรกิจ การจ้างงาน และการเติบโตทางเศรษฐกิจ
ธนาคารแห่งประเทศไทยอ้างถึงงานวิจัยของธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ (BIS) ซึ่งชี้ว่าการกู้ยืมอาจช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายได้ในระยะสั้น แต่หนี้ครัวเรือนที่สูงเกินไปอาจกลายเป็นแรงฉุดการเติบโตในระยะยาว
หนี้สาธารณะ 13.19 ล้านล้านบาท ใกล้เพดาน 70%
ข้อมูล ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2569 ระบุว่า หนี้สาธารณะของไทยอยู่ที่ 13.19 ล้านล้านบาท หรือ 67.94% ของ GDP ขณะที่เพดานหนี้สาธารณะอยู่ที่ 70% โดยสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะคาดว่า เมื่อสิ้นปีงบประมาณ 2569 สัดส่วนหนี้อาจอยู่ที่ประมาณ 68%
แม้กอร์เกียวาจะไม่ได้ประเมินระดับหนี้สาธารณะของไทยโดยเฉพาะ แต่ในการตอบคำถามเกี่ยวกับหนี้ของฝรั่งเศสและยูโรโซน เธออธิบายหลักการที่ใช้ได้กับประเทศที่มีหนี้สูงว่า ภาระจะหนักขึ้นเมื่อระดับหนี้ไม่ลดลงและต้นทุนการกู้ยืมเพิ่มขึ้น
สำหรับประเทศไทย งบประมาณปี 2569 ตั้งรายจ่ายดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมหนี้ไว้ 270,664 ล้านบาท หรือประมาณ 7.1% ของงบประมาณทั้งหมด เฉลี่ยวันละประมาณ 740 ล้านบาท
รายจ่ายส่วนนี้เป็นภาระที่รัฐบาลต้องจัดสรรงบประมาณมาชำระ และอาจลดพื้นที่ทางการคลังสำหรับการลงทุนด้านอื่น ๆ เช่น โรงเรียน โรงพยาบาล และโครงสร้างพื้นฐาน หากหนี้เข้าใกล้เพดานมากขึ้น รัฐบาลก็จะมีช่องว่างในการกู้เงินเพิ่มเติมลดลงเมื่อเกิดวิกฤตใหม่
กอร์เกียวากล่าวถึงหลักการบริหารหนี้ว่า ประเทศต่าง ๆ จำเป็นต้องจัดการฐานะการเงินให้เข้มแข็ง มิฉะนั้นประชาชนและภาคธุรกิจจะต้องรับผลกระทบจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้น
IMF แนะ 3 ทาง รับมือหนี้และต้นทุนเงินกู้สูง
IMF เสนอแนวทางให้ประเทศไทยและประเทศต่าง ๆ รับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว 3 ด้าน ได้แก่
- เร่งสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจ เพื่อเพิ่มรายได้และความสามารถในการรองรับภาระหนี้
- เสริมความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจมหภาคและฐานะการเงินภาครัฐ เพื่อลดความเปราะบางต่อแรงกระแทกจากภายนอก
- เพิ่มการค้าระหว่างประเทศในภูมิภาค โดยใช้ประโยชน์จากตลาดและประเทศเพื่อนบ้านให้มากขึ้น
กอร์เกียวาระบุว่า การค้าภายในอาเซียนคิดเป็นประมาณ 22% ขณะที่ประเทศในสหภาพยุโรปมีการค้าระหว่างกันประมาณ 60% สะท้อนว่ายังมีโอกาสให้อาเซียนเพิ่มการค้าภายในภูมิภาคได้อีกมาก
เธอย้ำว่า การเติบโตทางเศรษฐกิจช่วยลดภาระหนี้ได้ แต่เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะทำให้การปรับตัวทางการคลังที่จำเป็นเกิดขึ้นได้รวดเร็วทันสถานการณ์
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: ข้อมูลการแถลงของกรรมการผู้จัดการ IMF และข้อมูลที่ระบุในต้นฉบับข่าว TNN Online วันที่ 14 ตุลาคม 2569
#IMF #เศรษฐกิจไทย #หนี้ครัวเรือน #หนี้สาธารณะ #ดอกเบี้ย #งบประมาณรัฐ #เศรษฐกิจโลก #VihokNews