🔥 ‘สว.สีน้ำเงิน’ เขย่า สสส.! เปิดศึก “ภาษีบาป” 4 พันล้าน จับตาเกมล้วงลูก-ย้ายงบเข้าระบบ

6 ต.ค. 2569

ศึก “ภาษีบาป” ร้อนขึ้นอีกระลอก เมื่อ สว.สีน้ำเงิน เปิดประเด็นตั้งคำถามถึงการบริหารงบประมาณของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. ที่ได้รับเงินปีละกว่า 4,000 ล้านบาท พร้อมตั้งข้อสงสัยถึงประสิทธิภาพการใช้เงิน และความเหมาะสมในการนำเงินคงเหลือไปลงทุนเพื่อหาผลตอบแทน

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นในจังหวะเดียวกับความพยายามผลักดันแก้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกองทุนซึ่งได้รับเงินอุดหนุนโดยตรงจาก “ภาษีบาป” เพื่อดึงรายได้เหล่านี้กลับเข้าสู่กระบวนการจัดทำงบประมาณแผ่นดินตามปกติ

ขณะที่ภาคประชาสังคมออกมาเตือนว่า หากเปลี่ยนระบบดังกล่าว อาจกลายเป็นช่องให้ฝ่ายการเมืองเข้ามา “แทรกแซง-ล้วงลูก” การใช้เงินของกองทุนได้มากขึ้น

🔴 เปิด 4 กองทุน เป้าปรับโครงสร้าง “ภาษีบาป”

ขณะนี้สภาผู้แทนราษฎรอยู่ระหว่างเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างแก้ไขกฎหมาย 4 ฉบับ ที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานซึ่งได้รับเงินสนับสนุนจากภาษีสุราและยาสูบโดยตรง ได้แก่

• กองทุน สสส.
• ไทยพีบีเอส
• กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ
• กองทุนผู้สูงอายุ

ฝ่ายที่สนับสนุนมองว่า ควรยกเลิกระบบจัดสรรเงินโดยตรง แล้วนำเงินเข้าสู่ระบบงบประมาณปกติ เพื่อเพิ่มกลไกตรวจสอบและรักษาวินัยการเงินการคลัง

แต่อีกฝ่ายกลับมองตรงกันข้าม โดยกังวลว่า หากทุกกองทุนต้องรอการจัดสรรงบประมาณรายปี อาจเปิดทางให้รัฐบาลและฝ่ายการเมืองใช้ “งบประมาณ” เป็นเครื่องมือกำกับทิศทางองค์กร

⚡ สว.ตั้งคำถาม สสส. เงินปีละ 4 พันล้าน “คุ้มค่าหรือไม่”

ในการประชุมวุฒิสภา วันที่ 5 ต.ค.ที่ผ่านมา นพ.ประพนธ์ ตั้งศรีเกียรติกุล สว.กลุ่มสาธารณสุข ตั้งกระทู้ถาม พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ถึงการบริหารเงินของ สสส.

ประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบขึ้นมาตั้งคำถามมี 2 เรื่องใหญ่

หนึ่ง สสส.ได้รับเงินจากภาษีสุราและยาสูบปีละประมาณ 4,000 ล้านบาท แต่สถานการณ์การบริโภคสุรา ยาสูบ และบุหรี่ไฟฟ้ายังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่กองทุนยังมีเงินสะสมคงเหลือต่อเนื่องหลายปี

สอง การนำเงินสะสมคงเหลือไปลงทุนในสินทรัพย์เพื่อหาผลตอบแทน

นพ.ประพนธ์ตั้งคำถามว่า เงินภาษีที่รัฐจัดสรรเพื่อแก้ปัญหาสุขภาพประชาชน สมควรถูกนำไปแสวงหาผลตอบแทนในตลาดเงินหรือไม่ และการดำเนินการดังกล่าวสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกฎหมายเพียงใด

💰 ย้อนข้อบังคับปี 2562 เปิดทางลงทุน

นพ.ประพนธ์ยังระบุว่า ในปี 2562 คณะกรรมการกองทุนได้ออกข้อบังคับเปิดทางให้สำนักงานกองทุนสามารถจัดหาผลประโยชน์จากเงินกองทุน ผ่านการลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุน โดยมอบหมายบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนเข้ามาบริหาร

จึงเกิดคำถามต่อว่า ก่อนที่จะมีข้อบังคับดังกล่าว เคยมีความพยายามนำเงินไปลงทุนหรือไม่ และแม้ภายหลังมีกติกาอนุญาตแล้ว การนำเงินไปหาผลตอบแทนถือเป็นการใช้เงินตรงตามวัตถุประสงค์ของกฎหมายหรือไม่

พร้อมยกกรณีของไทยพีบีเอส ซึ่งมีโครงสร้างรายได้จากภาษีบาปเช่นเดียวกัน และเคยออกระเบียบภายในเพื่อนำเงินไปลงทุนในกองทุนและหุ้นกู้เอกชน

ต่อมามีความเห็นทางกฎหมายว่า การดำเนินการบางลักษณะอาจเป็นการใช้อำนาจที่กฎหมายแม่บทไม่ได้ให้อำนาจไว้อย่างชัดแจ้ง

🔵 รมว.สาธารณสุขแจง เงิน 1.7 พันล้านคือสภาพคล่อง

ด้าน พัฒนา พร้อมพัฒน์ ซึ่งดำรงตำแหน่งรองประธานบอร์ด สสส. ชี้แจงต่อวุฒิสภาว่า สสส.มีกฎหมายเฉพาะของกองทุน และใช้กฎหมายว่าด้วยการบริหารทุนหมุนเวียนประกอบกัน

เงินที่ถูกนำไปบริหารนั้น เป็นเงินสภาพคล่องที่รอจ่ายให้กับโครงการต่าง ๆ ที่ได้รับอนุมัติแล้ว

ปัจจุบันมีวงเงินลักษณะดังกล่าวประมาณ 1,700 ล้านบาท โดยหลักจะลงทุนในสินทรัพย์ความเสี่ยงต่ำ

แต่ขณะนี้เงินส่วนดังกล่าวถูกนำไปฝากในบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ เพื่อให้สามารถถอนมาใช้ได้ทันทีเมื่อจำเป็น

🚨 เตรียมปรับตัวชี้วัด สสส. ผูกผลงานกระทรวงสาธารณสุข

อีกประเด็นสำคัญคือคำถามเรื่องประสิทธิภาพของการใช้งบประมาณ

พัฒนาระบุว่า จะมีการปรับระบบประเมินผล โดยนำตัวชี้วัดของกระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานที่มีหน้าที่ดูแลสุขภาพประชาชนเข้ามาเป็นเกณฑ์ร่วม เพื่อให้สามารถวัดได้ชัดเจนมากขึ้นว่าเงินที่ สสส.ใช้ไปนั้นเกิดผลลัพธ์คุ้มค่าหรือไม่

แต่แนวคิดดังกล่าวกลับสร้างความกังวลในภาคประชาสังคมว่า อาจทำให้ภารกิจของ สสส. ถูกผูกติดเข้ากับนโยบายประจำของกระทรวงสาธารณสุข และเปิดช่องให้ฝ่ายการเมืองเข้ามากำหนดทิศทางการใช้งบประมาณ

🔥 ภาคประชาชนร้อง ปมสั่งโยกเงินลง รพช.-รพ.สต.

ก่อนหน้านี้ ขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน (ขสช.) ได้ยื่นเรื่องต่อคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องของวุฒิสภา ขอให้ตรวจสอบกรณีที่มีคำสั่งเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม ให้ผู้บริหาร สสส. เร่งนำงบประมาณของกองทุนไปสนับสนุน โรงพยาบาลชุมชน (รพช.) และ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)

ฝ่ายผู้ร้องมองว่า การดำเนินการดังกล่าวอาจเข้าข่ายการแทรกแซง และอาจกระทบต่อเงินสนับสนุนโครงการของภาคประชาชนที่ได้รับอนุมัติไว้แล้ว

โดยกังวลว่าโครงการต่าง ๆ อาจถูกลดงบประมาณ เพื่อนำเงินไปใช้กับนโยบายของฝ่ายการเมืองแทน

ข้อร้องเรียนยังระบุว่า การนำเงิน สสส.ไปทดแทนภารกิจด้านการรักษาพยาบาล อาจขัดต่อแนวคิดการจัดตั้ง สสส. ซึ่งมุ่งเน้นการ “สร้างนำซ่อม”

เพราะงานรักษาพยาบาลถือเป็นภารกิจหลักของกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งมีงบประมาณแผ่นดินรองรับอยู่แล้ว

⚠️ 7 ต.ค. เปิดโต๊ะสอบนัดแรก

ประเด็นดังกล่าวถูกส่งต่อให้คณะอนุกรรมาธิการศึกษารวบรวมข้อมูล โดยวันที่ 7 ต.ค. 2569 คณะอนุกรรมาธิการที่มี วีรยุทธ สร้อยทอง สว. เป็นประธาน จะเปิดประชุมนัดแรกเพื่อตรวจสอบเรื่องนี้

พร้อมเชิญผู้แทนจากกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานกองทุน สสส. และผู้เกี่ยวข้องเข้าชี้แจง

จึงต้องจับตาว่า การตรวจสอบครั้งนี้จะนำไปสู่การเปิดข้อมูลอะไรเพิ่มเติม และจะขยายผลไปถึงโครงสร้างการบริหารเงินของ สสส. หรือไม่

🔥 ศึกใหญ่ “ภาษีบาป” เกมงบประมาณหรือปฏิรูปจริง?

การเคลื่อนไหวแก้กฎหมายทั้ง 4 ฉบับ กำลังถูกจับตาว่าอาจไม่ใช่เพียงการปรับรายละเอียดทางบัญชี แต่เกี่ยวพันถึงโครงสร้างอำนาจในการควบคุมเงินหลายพันล้านบาทต่อปี

ฝ่ายสนับสนุนยืนยันว่า การนำเงินเข้าสู่กระบวนการงบประมาณจะเพิ่มความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และสอดคล้องกับวินัยการเงินการคลัง

แต่ฝ่ายคัดค้านเตือนว่า เมื่อเงินต้องผ่านรัฐบาลและรัฐสภาทุกปี ความเป็นอิสระของกองทุนอาจถูกสั่นคลอน และกลายเป็นช่องให้เกิดการต่อรองทางการเมือง

เมื่อ สว.สีน้ำเงิน เปิดเกมตั้งคำถามเรื่องประสิทธิภาพของ สสส. ขณะที่ฝ่ายการเมืองอีกด้านเดินหน้าแก้โครงสร้าง “ภาษีบาป” ไปพร้อมกัน จึงยิ่งทำให้ศึกครั้งนี้ร้อนแรงขึ้นทันที

และปลายทางของเรื่องอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่คำถามว่า “สสส.ใช้เงินคุ้มค่าหรือไม่”

แต่อาจลามไปถึงคำถามใหญ่กว่าเดิมว่า

ใครควรเป็นผู้คุมเงิน “ภาษีบาป” หลายพันล้านบาทในแต่ละปี

งานนี้จึงกลายเป็นอีกหนึ่ง “เผือกร้อน” ที่รัฐบาลภายใต้การนำของ นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล ต้องตัดสินใจว่า จะเดินหน้าปฏิรูปเต็มตัว หรือชะลอเกมท่ามกลางแรงต้านจากภาคประชาสังคม

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: กรุงเทพธุรกิจ

#สว.สีน้ำเงิน #สสส #ภาษีบาป #นพ.ประพนธ์ #อนุทิน #กระทรวงสาธารณสุข #ไทยพีบีเอส #กองทุนพัฒนากีฬา #กองทุนผู้สูงอายุ #แทรกแซง #ล้วงลูกงบ #การเมือง #วิหคนิวส์ #กรุงเทพธุรกิจ