กรุงเทพฯ | 22 กันยายน 2569
น้อยคนอาจรู้ว่า ประเทศไทยเริ่มศึกษาและพัฒนา Central Bank Digital Currency หรือ CBDC มาตั้งแต่ปี 2561 โดยเริ่มจาก “โครงการอินทนนท์” (Project Inthanon) ซึ่งเป็นการพัฒนา CBDC ระดับสถาบันการเงิน หรือ Wholesale CBDC เพื่อใช้ในการโอนและชำระเงินระหว่างสถาบันการเงิน
โครงการดังกล่าวดำเนินการโดยธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ร่วมกับธนาคารพาณิชย์ โดยนำเทคโนโลยี Distributed Ledger Technology หรือ DLT มาทดสอบการโอนเงินระหว่างสถาบันการเงิน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนของระบบการชำระเงิน (Bot)
จากโครงการอินทนนท์ ไทยยังต่อยอดไปสู่ Inthanon-LionRock ซึ่งเป็นความร่วมมือด้าน CBDC ระหว่าง ธปท. และธนาคารกลางฮ่องกง ก่อนพัฒนาต่อเป็น mBridge ซึ่งมีธนาคารกลางและหน่วยงานจากจีน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ฮ่องกง และไทยเข้าร่วมพัฒนา (Bot)
CBDC คืออะไร?
CBDC คือเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง แตกต่างจากคริปโทเคอร์เรนซีที่ไม่ได้ออกโดยธนาคารกลาง
โดยหลักแบ่งเป็น 2 รูปแบบ
Wholesale CBDC
ใช้สำหรับธุรกรรมระหว่างสถาบันการเงินและธุรกรรมทางการเงินระดับสถาบัน
Retail CBDC
ออกแบบสำหรับประชาชนและภาคธุรกิจ สามารถนำมาใช้ชำระค่าสินค้าและบริการในระบบที่กำหนดได้
ธปท. ระบุว่า Retail CBDC เป็นเงินรูปแบบดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง และมีแนวคิดให้สามารถใช้ทำธุรกรรมได้ทั้งออนไลน์และออฟไลน์ (Bot)
ไทยเริ่มศึกษาสำหรับประชาชนเมื่อไหร่?
วันที่ 2 เมษายน 2564 ธปท. เปิดเผยแนวทางการพัฒนา Retail CBDC ผ่านรายงาน The Way Forward for Retail Central Bank Digital Currency in Thailand พร้อมเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน
เป้าหมายสำคัญคือการศึกษาว่า CBDC จะสามารถพัฒนาเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่ช่วยให้ประชาชนและภาคธุรกิจเข้าถึงบริการทางการเงินที่สะดวก ปลอดภัย และมีต้นทุนเหมาะสมได้อย่างไร (Bot)
จากการศึกษา สู่การทดลองกับประชาชนจริง
ในปี 2565 ธปท. ขยายการพัฒนา Retail CBDC ไปสู่การทดสอบในวงจำกัด หรือ Pilot
โครงการกำหนดผู้ใช้งานประมาณ 10,000 ราย และร่วมทดสอบกับภาคเอกชน 3 ราย ได้แก่
- ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน)
- ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)
- บริษัท ทูซีทูพี (ประเทศไทย) จำกัด
การทดสอบเริ่มช่วงปลายปี 2565 และดำเนินต่อถึงเดือนตุลาคม 2566 ครอบคลุมทั้งกระบวนการออก CBDC และการนำไปใช้ชำระค่าสินค้าและบริการในวงจำกัด (Bot)
แล้ววันนี้ ไทยมี “เงินบาทดิจิทัล” ให้ประชาชนใช้หรือยัง?
ยังไม่มีการเปิดใช้ Retail CBDC ในวงกว้าง
ข้อมูลของ ธปท. ระบุว่า หลังการทดสอบยังอยู่ในขั้นประเมินผล ประโยชน์ ความเสี่ยง และกรณีการใช้งานต่าง ๆ โดย ยังไม่มีแผนออกใช้ Retail CBDC ในวงกว้าง (Bot)
ดังนั้น CBDC ที่ถูกพูดถึงในกระแสต่าง ๆ ไม่ควรถูกเข้าใจว่าเป็นเงินดิจิทัลรูปแบบใหม่ที่คนไทยสามารถไปสมัครหรือซื้อมาใช้งานได้แล้วในขณะนี้
จุดที่ต้องจับตา
การพัฒนา CBDC ไม่ได้มีเพียงเรื่องความสะดวกในการชำระเงิน แต่เกี่ยวข้องกับการออกแบบระบบ การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความปลอดภัยทางไซเบอร์ ผลกระทบต่อสถาบันการเงิน รวมถึงเสถียรภาพของระบบการเงิน
ธปท. จึงระบุว่าการพัฒนา Retail CBDC ต้องพิจารณาผลกระทบและความเสี่ยงอย่างรอบคอบก่อนนำไปใช้งานในวงกว้าง (Bot)
เส้นทางของไทยจึงเริ่มต้นจาก “อินทนนท์” ในปี 2561 ต่อด้วยการทดลอง CBDC ระหว่างประเทศ และพัฒนามาสู่การทดลอง Retail CBDC กับผู้ใช้งานจริงประมาณ 10,000 ราย
จากนี้คำถามสำคัญไม่ใช่เพียงว่า “ไทยจะมีเงินบาทดิจิทัลหรือไม่” แต่คือ CBDC จะถูกออกแบบอย่างไร หากวันหนึ่งถูกนำมาใช้งานในวงกว้าง
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: ธนาคารแห่งประเทศไทย (Bot)
#เงินบาทดิจิทัล #CBDC #RetailCBDC #WholesaleCBDC #ธนาคารแห่งประเทศไทย #โครงการอินทนนท์ #Inthanon #DigitalBaht #สำนักข่าววิหคนิวส์