🚨 ปลดล็อกท้องถิ่น! กฎหมาย 4 ฉบับประกาศแล้ว อายุ 25 ปีลงสมัครนายกได้–เลิกล็อก 2 วาระ–ปรับวุฒิการศึกษา

29 สิงหาคม 2569 — สำนักข่าววิหคนิวส์

ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่กฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้งและการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 ฉบับ เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2569 ได้แก่ พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2569, พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2569, พระราชบัญญัติเทศบาล (ฉบับที่ 15) พ.ศ. 2569 และพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569 โดยกฎหมายมีผลใช้บังคับตั้งแต่ 29 สิงหาคม 2569

การแก้ไขครั้งนี้ถือเป็นการปรับกติกาสำคัญของการเมืองท้องถิ่น โดยมีสาระที่ผู้เตรียมสมัครรับเลือกตั้งและประชาชนควรรู้ ดังนี้

1. อายุขั้นต่ำผู้สมัคร “นายกท้องถิ่น” ลดเหลือ 25 ปี

กฎหมายใหม่เปิดทางให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้บริหารท้องถิ่นที่อยู่ในขอบเขตกฎหมาย มีอายุ ไม่ต่ำกว่า 25 ปี นับถึงวันเลือกตั้ง จากเดิมที่กำหนดไว้สูงกว่านี้สำหรับตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่นหลายประเภท

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่เข้าสู่สนามการเมืองท้องถิ่นมากขึ้น แต่ผู้สมัครยังต้องมีคุณสมบัติอื่นและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายด้วย

2. “ไม่ล็อก 2 วาระ” แต่ยังดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี

สาระสำคัญอีกประการคือการ ยกเลิกข้อจำกัดเดิมที่ห้ามผู้บริหารท้องถิ่นดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 2 วาระ

หลักใหม่กำหนดให้ดำรงตำแหน่ง คราวละไม่เกิน 4 ปีนับแต่วันเลือกตั้ง ขณะที่ข้อจำกัดเรื่องการดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 2 วาระถูกยกเลิก ทำให้ผู้บริหารที่ได้รับเลือกตั้งจากประชาชนสามารถลงสมัครรับเลือกตั้งต่อได้โดยไม่ถูกจำกัดไว้ที่ 2 วาระติดต่อกัน

3. ปรับวุฒิการศึกษา เปิดทางผู้สมัครหลายกลุ่ม

กฎหมายใหม่กำหนดคุณสมบัติด้านการศึกษาแตกต่างกันตามประเภทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่

• นายก อบจ. ต้องจบไม่ต่ำกว่า อนุปริญญา ปวส. หรือเทียบเท่า หรือมีประสบการณ์ตามที่กฎหมายกำหนด
• นายกเทศมนตรี ต้องจบไม่ต่ำกว่า อนุปริญญา ปวส. หรือเทียบเท่า หรือมีประสบการณ์ตามที่กฎหมายกำหนด
• นายก อบต. ต้องจบไม่ต่ำกว่า มัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า หรือเคยเป็นสมาชิกสภาตำบล สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมาชิกรัฐสภา

ดังนั้น ประเด็น “วุฒิการศึกษา” ไม่ได้กำหนดเกณฑ์เดียวกันสำหรับนายกท้องถิ่นทุกประเภท แต่ขึ้นอยู่กับกฎหมายจัดตั้งของแต่ละองค์กร

4. แก้หลักเกณฑ์ลักษณะต้องห้ามเกี่ยวกับ “สื่อ”

อีกประเด็นที่ต้องจับตาคือการปรับถ้อยคำเกี่ยวกับการเป็นเจ้าของหรือผู้ถือหุ้นในกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชน โดยต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ใหม่และข้อเท็จจริงของกิจการนั้น ๆ

จึงไม่ควรสรุปแบบเหมารวมว่า “ถือหุ้นสื่อ = หมดสิทธิสมัคร” ในทุกกรณี ผู้ประสงค์สมัครต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงและเงื่อนไขตามกฎหมายฉบับใหม่โดยตรง

กติกาใหม่ ใครได้ประโยชน์?

การแก้กฎหมายครั้งนี้ส่งผลโดยตรงต่อโครงสร้างการแข่งขันทางการเมืองท้องถิ่น เพราะ

อายุลด → คนรุ่นใหม่มีทางเข้าสู่สนามมากขึ้น
เลิกล็อก 2 วาระ → ผู้บริหารเดิมมีโอกาสลงต่อได้
ปรับวุฒิ → ขยายฐานผู้มีสิทธิสมัคร

ขณะเดียวกัน การไม่จำกัดจำนวนวาระก็ทำให้การแข่งขันทางการเมืองท้องถิ่นมีประเด็นใหม่ที่ต้องจับตา เพราะผู้ดำรงตำแหน่งเดิมสามารถกลับมาขอคะแนนเสียงจากประชาชนได้อีก หากยังผ่านคุณสมบัติและได้รับเลือกตั้ง

ประชาชนและผู้ที่เตรียมลงสมัครเลือกตั้งท้องถิ่นจึงควรตรวจสอบ คุณสมบัติ ลักษณะต้องห้าม ระยะเวลาการมีชื่อในทะเบียนบ้าน และเงื่อนไขอื่น ๆ ตามกฎหมายฉบับเต็มและประกาศของ กกต. ก่อนสมัครทุกครั้ง

อ้างอิง: ราชกิจจานุเบกษา, สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง และข้อมูลประกอบการแก้ไขกฎหมายท้องถิ่น

สำนักข่าววิหคนิวส์

#กฎหมายท้องถิ่น #เลือกตั้งท้องถิ่น #นายกอบจ #นายกเทศมนตรี #นายกอบต #อบจ #เทศบาล #อบต #การเมืองท้องถิ่น #ราชกิจจานุเบกษา #วิหคนิวส์