กรุงเทพฯ — 20 สิงหาคม 2569 — ประเด็นการบริหารจัดสรรงบประมาณด้านส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคกำลังถูกจับตา หลัง นพ.เอกภพ เพียรพิเศษ หรือ “หมอเอก” อดีต สส. และอดีตกรรมาธิการการสาธารณสุข ออกมาเรียกร้องให้ตรวจสอบการใช้งบประมาณขององค์กรในกลุ่ม “ตระกูล ส.” โดยเฉพาะสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส.

เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2569 หมอเอกระบุผ่านเฟซบุ๊กว่า ตลอดระยะเวลา 25 ปี สสส.มีการใช้จ่ายงบประมาณรวมราว 80,000 ล้านบาท และปัจจุบันได้รับเงินจากภาษีสุราและยาสูบในอัตรา 2% คิดเป็นเงินปีละกว่า 4,000 ล้านบาท

หมอเอกตั้งข้อสังเกตถึงโครงสร้างการใช้งบ โดยระบุว่าเงินบางส่วนถูกจัดสรรให้กับองค์กรภาคประชาสังคม หรือ NGOs ในสัดส่วนที่เขากล่าวว่าอาจสูงถึงกว่า 40% ของเงินที่จ่ายให้โครงการในแต่ละปี รวมถึงมีงบประมาณด้านกิจกรรม อีเวนต์ และการโฆษณา จนเกิดคำถามว่าเงินที่เหลือสำหรับโรงพยาบาลทั่วประเทศเพียงพอและเข้าถึงพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่

นอกจากนี้ยังหยิบยกประเด็นงบส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือ สปสช. โดยเฉพาะระบบการจ่ายแบบ Fee Schedule พร้อมตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับการจัดซื้อวัสดุและบริการบางรายการว่า ควรมีระบบติดตามที่ชัดเจนว่างบประมาณและสิ่งของที่จัดสรรไปนั้นถึงโรงพยาบาลและผู้รับบริการปลายทางอย่างไร

หมอเอกเสนอว่า หากกระทรวงสาธารณสุขมีโรงพยาบาลชุมชนเป็นหน่วยงานหลักที่ใกล้ชิดประชาชน ก็ควรเพิ่มบทบาทของโรงพยาบาลชุมชนในการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคโดยตรง ขณะที่หาก NGOs เข้ามาร่วมดำเนินงาน ก็ควรมีระบบเชื่อมโยงและตรวจสอบกับโรงพยาบาลอย่างชัดเจน

เปิดตัวเลขเอ็มพลัสเชียงราย

ต่อมาเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2569 หมอเอกโพสต์ข้อความเพิ่มเติม โดยระบุว่า หลังจากมีการตั้งคำถามเกี่ยวกับการรับเงินจาก สปสช. ได้มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องออกมาชี้แจง พร้อมยกกรณี มูลนิธิเอ็มพลัส จ.เชียงราย และคลินิกเทคนิคการแพทย์เอ็มพลัส เชียงราย เป็นกรณีที่ต้องการให้ตรวจสอบเพิ่มเติม

ตามตัวเลขที่หมอเอกนำเสนอ ระบุว่าในปีงบประมาณ 2569 ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 ถึงปัจจุบัน มูลนิธิเอ็มพลัส จ.เชียงราย ได้รับเงินจาก สปสช.จำนวน 7,823,178 บาท ขณะที่คลินิกเทคนิคการแพทย์เอ็มพลัส เชียงราย ได้รับ 1,222,426.24 บาท รวมเป็นเงินประมาณ 9.05 ล้านบาท

หมอเอกระบุว่า เงินดังกล่าวแบ่งเป็นสัดส่วนประมาณ 86.5% ที่มูลนิธิได้รับ และ 13.5% ที่คลินิกเทคนิคการแพทย์ได้รับ พร้อมตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับสถานะการขึ้นทะเบียนและขอบเขตการให้บริการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ประเด็นที่ถูกตั้งคำถามคือ มูลนิธิเอ็มพลัส จ.เชียงรายมีสถานะและการขึ้นทะเบียนในฐานะสถานพยาบาลตามกฎหมายอย่างไร โดยหมอเอกระบุว่า จากข้อมูลที่เขาตรวจสอบพบการขึ้นทะเบียนของคลินิกเทคนิคการแพทย์ แต่ไม่พบการขึ้นทะเบียนมูลนิธิในฐานะสถานพยาบาล พร้อมตั้งคำถามต่อการให้บริการบางประเภทและการเบิกจ่ายงบประมาณ

อีกประเด็นคือการอ้างถึงความสัมพันธ์หรือระบบส่งต่อกับโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ โดยหมอเอกระบุว่า จากข้อมูลที่เขาตรวจสอบไม่พบชื่อเอ็มพลัสเป็นเครือข่ายหน่วยบริการของโรงพยาบาลดังกล่าว จึงเรียกร้องให้มีการตรวจสอบว่า หากมีการส่งต่อผู้รับบริการจริง ระบบการเรียกเก็บและการเบิกจ่ายค่าบริการดำเนินการผ่านช่องทางใด

หมอเอกยังตั้งข้อสังเกตถึงมาตรฐานการประเมินด้าน HIV โดยชี้ว่า การผ่านมาตรฐานหรือการประเมินบางประเภทไม่ได้หมายความโดยอัตโนมัติว่าจะมีสถานะเป็นสถานพยาบาลตามกฎหมาย จึงควรแยกเรื่อง มาตรฐานการให้บริการ ออกจาก สถานะตามกฎหมายและสิทธิในการเบิกจ่ายงบประมาณ

จี้ รมว.สธ.จัดระบบใหม่

หมอเอกประเมินว่า ภายในปีงบประมาณ 2569 เงินที่หน่วยงานในชื่อเอ็มพลัส จ.เชียงรายได้รับจาก สปสช.อาจอยู่ที่ประมาณ 10 ล้านบาท และเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบทั้งสถานะทางกฎหมาย ระบบการให้บริการ ระบบส่งต่อ ตลอดจนหลักเกณฑ์และเอกสารประกอบการเบิกจ่าย

ประเด็นใหญ่จึงไม่ได้อยู่เพียงที่ตัวเลขเกือบ 10 ล้านบาท แต่คือคำถามว่า งบประมาณส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสามารถไปถึงประชาชนและโรงพยาบาลในพื้นที่ได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยเพียงใด และระบบกำกับตรวจสอบสามารถติดตามเงินทุกบาทได้ชัดเจนแค่ไหน

หมอเอกจึงสนับสนุนให้รัฐเดินหน้าจัดระเบียบระบบสาธารณสุข โดยเฉพาะการทำให้เงินด้านส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคลงไปถึง โรงพยาบาลชุมชน หน่วยบริการในพื้นที่ และประชาชน อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมเรียกร้องให้การทำงานร่วมกับองค์กรภายนอกอยู่ภายใต้ระบบที่ตรวจสอบได้และสอดคล้องกับกฎหมาย

สำนักข่าววิหคนิวส์ รายงาน

#หมอเอก #สสส #สปสช #กระทรวงสาธารณสุข #เอ็มพลัส #เชียงราย #งบประมาณสาธารณสุข #โรงพยาบาลชุมชน #HIV #ตรวจสอบงบประมาณ #วิหคนิวส์