30 กรกฎาคม 2569 — ประเด็น “เส้นทางการเงิน NGO” กลับมาร้อนฉ่าในสนามการเมือง หลังเพจ “จักรวาลด้อมส้ม” เผยแพร่ภาพและข้อความย้อนถึงโพสต์เก่าของ ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน หรือ iLaw ซึ่งเคยแสดงจุดยืนว่า พร้อมให้ตรวจสอบแหล่งที่มาของเงินและเอกสารขององค์กร
ชนวนล่าสุดเกิดขึ้นท่ามกลางบรรยากาศการเมืองที่ iLaw กำลังเปิดข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการเลือกสมาชิกวุฒิสภา 2567 อย่างต่อเนื่อง โดยช่วงวันที่ 21-26 กรกฎาคม 2569 เว็บไซต์ iLaw เผยแพร่ข้อมูลหลายชุดเกี่ยวกับข้อกล่าวหาการทุจริตเลือก สว. รวมถึงข้อมูลเส้นทางการเงินที่ iLaw ระบุว่าเชื่อมโยงถึงบุคคลทางการเมืองบางราย
กระแสตรวจสอบจึงถูกตีกลับมายังตัว iLaw เองทันที!
ขุดโพสต์ “ยิ่งชีพ” ท้าให้ตรวจ
ภาพที่กำลังถูกเผยแพร่ระบุถึงโพสต์ของยิ่งชีพเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2567 ซึ่งกล่าวในสาระสำคัญว่า หากต้องการตรวจสอบก็สามารถตรวจสอบได้ และองค์กรมีเอกสารรองรับ
ข้อความดังกล่าวถูกนำกลับมาแชร์อีกครั้งในปี 2569 พร้อมตั้งประเด็นว่า หากต้องการรู้ว่า iLaw ได้รับเงินจากต่างประเทศเท่าใด ก็ควรตรวจสอบกันด้วยเอกสารและเส้นทางการเงินจริง
แต่ต้องแยกข้อเท็จจริงให้ชัดว่า ยังไม่พบหลักฐานสาธารณะว่ากรมสรรพากรเคยประกาศว่าจะเข้าตรวจ iLaw แล้วไม่ดำเนินการ หรือมีผลตรวจว่าการรับเงินของ iLaw ผิดกฎหมาย
ดังนั้น ประโยคที่ว่า “สรรพากรไม่มาตรวจเอง” ในโพสต์ล่าสุด จึงควรถือเป็นการตั้งข้อสังเกตหรือการวิพากษ์วิจารณ์ของผู้โพสต์ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันจากกรมสรรพากร
ไม่ต้องเดา! iLaw เปิดเอง รับทุนต่างประเทศจริง
ประเด็นที่ตรวจสอบได้ชัดคือ iLaw ไม่ได้ปฏิเสธว่าได้รับเงินสนับสนุนจากต่างประเทศ
ตรงกันข้าม เว็บไซต์ของ iLaw เปิดเผยรายชื่อแหล่งทุนไว้ต่อสาธารณะ
iLaw ระบุว่า ระหว่างปี 2557-2567 ได้รับงบประมาณหลักจากองค์กรต่างประเทศหลายแห่ง ได้แก่ Open Society Foundations (OSF), National Endowment for Democracy (NED), Fund for Global Human Rights (FGHR) และ American Jewish World Service (AJWS)
นอกจากนี้ยังมีเงินสนับสนุนสำหรับกิจกรรมเฉพาะจาก Heinrich Böll Stiftung Southeast Asia และในบางช่วงได้รับการสนับสนุนจากสถานทูตสวิตเซอร์แลนด์, Forum Asia, Access Now และสำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ หรือ OHCHR รวมถึงเงินสนับสนุนหนึ่งครั้งจากโครงการ Meta GlobalGiving
นี่คือข้อมูลที่ iLaw เปิดเผยด้วยตัวเอง ไม่ใช่ข้อมูลลับที่เพิ่งถูกเปิดโปง
iLaw ยังระบุว่าได้รับเงินบริจาคจากประชาชนทั่วไป และมีรายได้หรือเงินสนับสนุนจากโครงการและกิจกรรมต่าง ๆ ด้วย
iLaw ยืนยันเงินต่างชาติไม่ครอบงำการทำงาน
ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่เพียงคำถามว่า “รับเงินต่างประเทศหรือไม่” เพราะคำตอบจากข้อมูลของ iLaw คือรับจริง
แต่คำถามที่สำคัญกว่าคือ รับจำนวนเท่าใด ใช้ทำอะไร มีเงื่อนไขอย่างไร และผู้ให้ทุนมีอำนาจกำหนดทิศทางการทำงานหรือไม่
ในประเด็นนี้ iLaw ระบุบนเว็บไซต์ของตนว่า การรับเงินทุนจากต่างประเทศ ไม่มีเงื่อนไขที่จะกระทบต่อความเป็นอิสระในการทำงาน และองค์กรให้ความสำคัญกับการเปิดเผยที่มาของเงินทุนและการใช้จ่าย
ดังนั้น หากมีข้อสงสัยว่ามีการครอบงำหรือใช้เงินผิดวัตถุประสงค์ ก็จำเป็นต้องพิสูจน์ด้วยหลักฐานเพิ่มเติม ไม่สามารถใช้เพียงข้อเท็จจริงว่า “ได้รับทุนต่างชาติ” แล้วสรุปว่ามีการกระทำผิดได้
ทำไมเรื่องนี้กลับมาระเบิดปี 2569
จังหวะเวลาถือว่าน่าสนใจอย่างยิ่ง
เพราะเดือนกรกฎาคม 2569 iLaw กำลังเดินหน้าเปิดข้อมูลเกี่ยวกับคดีและข้อกล่าวหาการทุจริตในการเลือก สว.2567 อย่างต่อเนื่อง
วันที่ 21 กรกฎาคม 2569 iLaw เผยแพร่ข้อมูลที่องค์กรระบุว่าเกี่ยวข้องกับ “ขบวนการทุจริตการเลือก สว.” และกล่าวถึงความเชื่อมโยงกับบุคคลสำคัญในรัฐบาลและพรรคภูมิใจไทย
จากนั้นวันที่ 26 กรกฎาคม ยังเผยแพร่ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเส้นทางการเงินของผู้สมัคร สว. รวมถึงคำบอกเล่าของพยานเกี่ยวกับการจัดตั๋วเครื่องบิน การประชุม และการทำโพยเลือก สว.
เมื่อ iLaw เดินหน้าตรวจสอบเส้นเงินทางการเมือง กระแสอีกด้านจึงย้อนกลับมาถามถึง “เส้นเงินของผู้ตรวจสอบ”
กลายเป็นเกมตรวจสอบกันคนละฝั่งอย่างเต็มรูปแบบ
สิ่งที่จะต้องตรวจสอบหากมีข้อสงสัย คือสถานะนิติบุคคล การรับและบันทึกรายได้ การเสียภาษี การใช้เงินตรงตามวัตถุประสงค์ ตลอดจนเงื่อนไขของผู้ให้ทุน
ในทางกลับกัน การที่องค์กรประกาศว่าโปร่งใสก็ไม่ได้หมายความว่าสังคมหมดสิทธิตรวจสอบ เพราะองค์กรที่มีบทบาทต่อประเด็นสาธารณะย่อมสามารถถูกตั้งคำถามถึงแหล่งทุนและผลประโยชน์ทับซ้อนได้เช่นกัน
ทางออกจึงไม่ใช่การกล่าวหากันด้วยคำว่า “ทุนต่างชาติ” แต่คือเปิดเอกสารแล้วตรวจให้จบ
ใครให้เงิน?
ให้เท่าไร?
เงินถูกใช้ไปกับโครงการอะไร?
มีเงื่อนไขแลกเปลี่ยนหรือไม่?
และบัญชีสอดคล้องกับกฎหมายภาษีหรือไม่?
หากถูกต้องก็ต้องให้ความเป็นธรรมกับองค์กร แต่หากพบความผิดปกติ หน่วยงานรัฐก็มีหน้าที่ดำเนินการตามกฎหมายโดยไม่เลือกปฏิบัติ
จากโพสต์เก่าเมื่อ 21 เมษายน 2567 มาถึงศึกตรวจสอบเลือก สว.ในเดือนกรกฎาคม 2569 ประเด็น “เงินทุนต่างชาติของ iLaw” จึงกลับมาอยู่กลางไฟการเมืองอีกครั้ง
แต่ข้อเท็จจริง ณ วันนี้มีอยู่ชัด ๆ ว่า iLaw ยอมรับและเปิดเผยว่าได้รับทุนจากองค์กรต่างประเทศหลายแห่งจริง ขณะที่ยังไม่มีหลักฐานจากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ว่าการรับทุนดังกล่าวเป็นการกระทำผิดกฎหมาย หรือกรมสรรพากรพบความผิดเกี่ยวกับเงินทุนเหล่านี้
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: iLaw – ข้อมูลแหล่งเงินสนับสนุนและประวัติองค์กร, ข้อมูลเผยแพร่เกี่ยวกับการเลือก สว.2567 และโพสต์สาธารณะที่ถูกนำกลับมาเผยแพร่วันที่ 30 กรกฎาคม 2569
#iLaw #ไอลอว์ #ยิ่งชีพอัชฌานนท์ #ทุนต่างชาติ #NGO #เส้นทางการเงิน #กรมสรรพากร #NED #OSF #OHCHR #เลือกสว #ฮั้วสว #สว2567 #ตรวจสอบการเงิน #การเมืองไทย #สำนักข่าววิหคนิวส์