20 กรกฎาคม 2569 เวลา 14.30 น.
สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนและความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับจีนกำลังถูกจับตาอย่างใกล้ชิด หลัง Reuters รายงานว่า รัฐบาลจีนได้ยื่นคำร้องขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนต่อประเทศไทย เพื่อขอให้ส่งตัว ไป๋ จ้าวตง อดีตนักข่าวสืบสวนชาวจีนวัย 56 ปี กลับไปดำเนินคดีในประเทศจีน
รายงานระบุว่า ไป๋ จ้าวตง เป็นอดีตนักข่าวสืบสวนของ Caixin ซึ่งมีชื่อเสียงจากการเปิดโปงคดีทุจริตระดับสูง การฉ้อโกงโครงการขจัดความยากจน และการรายงานข่าวที่เชื่อมโยงถึงเจ้าหน้าที่รัฐและบุคคลระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ก่อนหลบหนีออกจากประเทศในปี 2566
ด้านกระทรวงการต่างประเทศจีนยืนยันว่า ได้ยื่นคำร้องต่อไทยอย่างเป็นทางการ โดยระบุว่า ไป๋เป็นผู้ต้องสงสัยในคดีกรรโชกทรัพย์และให้สินบน พร้อมยืนยันว่าจีนคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นตามกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม Human Rights Watch (HRW), Reporters Without Borders (RSF) และ Safeguard Defenders ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลไทยไม่ส่งตัวไป๋กลับจีน โดยระบุว่า เขาได้รับการรับรองสถานะผู้ลี้ภัยจากสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) แล้ว และมีความเสี่ยงต่อการถูกควบคุมตัวโดยพลการ การทรมาน และการประหัตประหารจากแรงจูงใจทางการเมือง หากถูกส่งกลับ
องค์กรสิทธิฯ ยังย้ำว่า แม้ไทยจะไม่ได้เป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยผู้ลี้ภัยปี 1951 แต่ยังมีพันธกรณีตามหลัก ไม่ส่งกลับ (Non-Refoulement) ซึ่งเป็นหลักการสำคัญของกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ที่ห้ามส่งบุคคลกลับไปยังประเทศที่อาจเผชิญการทรมานหรือการละเมิดสิทธิอย่างร้ายแรง
ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวได้รับความสนใจเป็นพิเศษ เนื่องจากเกิดขึ้นในช่วงที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย อยู่ระหว่างการเยือนจีนอย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 16–20 กรกฎาคม 2569 และมีกำหนดพบหารือกับ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และ นายกรัฐมนตรีหลี่ เฉียง
ย้อนอดีต
ก่อนหน้านี้ กลุ่มสิทธิมนุษยชนระบุว่า ไป๋ จ้าวตง เคยถูกทางการจีนติดตาม ข่มขู่ สอบสวน และควบคุมตัวหลายครั้ง จากการทำข่าวเปิดโปงการทุจริต โดยใช้ข้อกล่าวหาที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของรัฐ ก่อนตัดสินใจหลบหนีออกนอกประเทศ
ขณะเดียวกัน รายงานของ RSF ระบุว่า จีนยังเป็นประเทศที่คุมขังผู้สื่อข่าวมากที่สุดในโลก และอยู่ในอันดับ 178 จาก 180 ประเทศ ของดัชนีเสรีภาพสื่อโลกปี 2569
ขณะนี้ กระทรวงการต่างประเทศของไทยยังไม่มีการแถลงท่าทีอย่างเป็นทางการต่อคำร้องของรัฐบาลจีน และการตัดสินใจของไทยในคดีนี้ถูกจับตาจากประชาคมระหว่างประเทศอย่างใกล้ชิด
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: Reuters, Human Rights Watch (HRW), Reporters Without Borders (RSF), Safeguard Defenders