วันที่ 1 มิถุนายน 2569 เวลา 12.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น เกิดเหตุระเบิดครั้งรุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในรอบหลายปีของ เมียนมา เมื่อคลังเก็บวัตถุระเบิดสำหรับกิจการเหมืองแร่เกิดระเบิดขึ้นอย่างฉับพลันที่ หมู่บ้านกองตัต เมือง น้ำคำ ในพื้นที่ รัฐฉาน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 55 ราย บาดเจ็บอีกหลายสิบคน และบ้านเรือนประชาชนเสียหายกว่า 100 หลัง

รายงานเบื้องต้นระบุว่า จุดระเบิดอยู่ภายในอาคารเก็บ เจลิกไนต์ (Gelignite) ซึ่งเป็นวัตถุระเบิดอุตสาหกรรมที่ใช้ในกิจการเหมืองแร่และงานระเบิดหิน โดยแรงระเบิดมหาศาลได้สร้างหลุมขนาดใหญ่กลางหมู่บ้าน พร้อมแรงอัดที่รุนแรงจนรับรู้ได้ในพื้นที่ห่างออกไปหลายกิโลเมตร

ในช่วงแรก ชาวบ้านจำนวนมากเข้าใจว่าเป็น การโจมตีทางอากาศ เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวอยู่ภายใต้การควบคุมของ Ta’ang National Liberation Army หรือ TNLA ซึ่งเป็นกลุ่มติดอาวุธชาติพันธุ์ที่สู้รบกับรัฐบาลทหารเมียนมาอย่างต่อเนื่องหลังเหตุการณ์ รัฐประหารเมียนมา 2021

ภายหลัง Ta’ang National Liberation Army ออกแถลงการณ์ยอมรับว่า จุดต้นตอของโศกนาฏกรรมมาจากคลังเก็บวัตถุระเบิดของฝ่ายเศรษฐกิจในเครือ ซึ่งจัดเก็บไว้เพื่อใช้ในธุรกิจเหมืองแร่ ก่อนเกิดการระเบิดขึ้นโดยไม่คาดคิด และกำลังอยู่ระหว่างการสอบสวนหาสาเหตุที่แท้จริง

ภารกิจกู้ภัยดำเนินไปอย่างยากลำบาก เนื่องจากพื้นที่ยังมีความเสี่ยงด้านความมั่นคง อุปกรณ์ช่วยชีวิตมีจำกัด และโรงพยาบาลในพื้นที่ไม่สามารถรองรับผู้บาดเจ็บจำนวนมากได้ หลายครอบครัวต้องสูญเสียสมาชิกหลายคนพร้อมกันในเหตุการณ์เดียว

ย้อนดูสาเหตุทางเทคนิค ผู้เชี่ยวชาญด้านวัตถุระเบิดชี้ว่า เจลิกไนต์ แม้มีประสิทธิภาพสูงในการทำเหมือง แต่หากเก็บรักษาเป็นเวลานานภายใต้สภาพอากาศร้อนชื้น หรือไม่มีมาตรฐานความปลอดภัยที่เหมาะสม สารภายในอาจเสื่อมสภาพจนเกิดความไม่เสถียรและสามารถระเบิดได้เอง

โศกนาฏกรรมครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงอุบัติเหตุธรรมดา แต่สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของพื้นที่สงคราม ที่การจัดเก็บอาวุธและวัตถุอันตรายมักขาดระบบควบคุมอย่างเข้มงวด

คำถามใหญ่ที่กำลังถูกตั้งขึ้นคือ —
ยังมีคลังวัตถุระเบิดลักษณะเดียวกันอีกกี่แห่งในเขตความขัดแย้งของเมียนมา ที่อาจกลายเป็นระเบิดเวลาลูกต่อไป

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: Thaitribune, รายงานท้องถิ่นรัฐฉาน, แถลงการณ์ TNLA