🚨 “ไม่ทำอะไร” ไม่เคยฟรี! อธิภัทรชี้ ต้นทุนเศรษฐกิจสะสมเหมือนดอกเบี้ยทบต้น

23 กันยายน 2569

ศ. ดร.อธิภัทร มุทิตาเจริญ นักเศรษฐศาสตร์ คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยแพร่บทความเกี่ยวกับความรับผิดชอบทางการคลังและการตัดสินใจเชิงนโยบาย โดยชี้ว่า “การไม่ทำอะไร” ก็มีต้นทุน และต้นทุนดังกล่าวอาจสะสมเพิ่มขึ้นในระยะยาว

อธิภัทรระบุว่า ในทางการเมือง การไม่ดำเนินการกับปัญหายาก ๆ อาจดูเหมือนเป็นทางเลือกที่ปลอดภัย เพราะไม่ต้องเปลี่ยนแปลงโครงสร้างราชการ ไม่ต้องยกเลิกโครงการที่มีผู้ได้รับประโยชน์ และไม่ต้องอธิบายผลกระทบของนโยบายที่อาจทำให้บางกลุ่มเสียประโยชน์

แต่ในทางเศรษฐศาสตร์ การไม่ตัดสินใจไม่ได้หมายความว่าไม่มีต้นทุน โดยต้นทุนอาจค่อย ๆ สะสมจากรายจ่ายประจำที่เพิ่มขึ้น งบลงทุนที่ถูกบีบ ฐานภาษีที่จำกัด ภาระดอกเบี้ยที่สูงขึ้น และพื้นที่ทางการคลังในอนาคตที่ลดลง

อธิภัทรเปรียบเทียบว่า ต้นทุนของการไม่ตัดสินใจมีลักษณะคล้าย “ดอกเบี้ยทบต้นของการไม่ตัดสินใจ” โดยในช่วงแรกอาจยังไม่เห็นผลชัดเจน แต่เมื่อปัญหาถูกปล่อยต่อเนื่อง ผลกระทบจะสะสมมากขึ้น

ไทยอาจไม่ได้ล้มจากวิกฤตใหญ่

อธิภัทรระบุว่า หลังวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 ประเทศไทยพัฒนาระบบเศรษฐกิจมหภาคให้มีความระมัดระวังมากขึ้น ทั้งระบบการเงินที่แข็งแรงขึ้น ทุนสำรองระหว่างประเทศที่สูงขึ้น และการลดความเปราะบางจากหนี้ต่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม ปัญหาของประเทศอาจไม่ได้เกิดจากวิกฤตครั้งใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่อาจสะสมจากการไม่ตัดสินใจในประเด็นโครงสร้าง เช่น โครงสร้างราชการ รายจ่ายผูกพันระยะยาว สังคมสูงวัย ผลิตภาพเศรษฐกิจ และคุณภาพการลงทุนภาครัฐ

เขาระบุว่า ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้ระเบิดขึ้นในวันเดียว แต่สามารถค่อย ๆ ลดศักยภาพของประเทศลงทีละน้อย

ความรับผิดชอบทางการคลังไม่ใช่แค่การลดรายจ่าย

อธิภัทรระบุว่า จากประสบการณ์การทำงานด้านนโยบายและการเดินทางไปพบผู้นำใน 9 เมืองของสหรัฐฯ ทำให้เห็นว่า สังคมที่ถกเถียงนโยบายได้ดีไม่จำเป็นต้องเป็นสังคมที่ทุกคนเห็นตรงกัน แต่ต้องมีข้อมูลและสถาบันที่เปิดให้ความเห็นต่างสามารถถกเถียงกันบนพื้นฐานที่ตรวจสอบได้

เขาระบุว่า การตัดสินใจทางการคลังไม่ควรหมายถึงการห้ามรัฐบาลใช้เงิน หรือหมายความว่ามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจไม่ควรมี แต่ควรทำให้ประชาชนเห็นต้นทุนและผลประโยชน์ของแต่ละทางเลือกอย่างชัดเจน

ทั้งยังควรตอบให้ได้ว่า ใครได้รับประโยชน์ ใครรับภาระ ความเสี่ยงอยู่ตรงไหน และสิ่งที่เลื่อนออกไปในวันนี้จะกลายเป็นต้นทุนอย่างไรในอนาคต

ปัจจุบัน ศ. ดร.อธิภัทร มุทิตาเจริญ ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเศรษฐศาสตร์ และผู้อำนวยการศูนย์ขับเคลื่อนความรับผิดชอบทางการคลัง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (econ.chula.ac.th)

“รอ” ก็มีต้นทุน

อธิภัทรทิ้งท้ายว่า ปัญหาที่ประเทศรู้ว่าจำเป็นต้องแก้ แต่เลือกเลื่อนออกไป ไม่ว่าจะรอให้เศรษฐกิจดีขึ้น รอให้ประชาชนพร้อม หรือรอรัฐบาลชุดต่อไป อาจทำให้ปัญหาที่ควรแก้ด้วยการตัดสินใจเชิงนโยบาย กลายเป็นแรงกดดันที่บังคับให้ต้องแก้ไขแบบฉุกเฉินในอนาคต

เขาสรุปแนวคิดว่า ในทางเศรษฐศาสตร์ “การไม่ทำอะไร ก็เป็นนโยบายแบบหนึ่ง” และต้นทุนของนโยบายดังกล่าวอาจเพิ่มขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: ศ. ดร.อธิภัทร มุทิตาเจริญ / คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (econ.chula.ac.th)

#สำนักข่าววิหคนิวส์ #อธิภัทรมุทิตาเจริญ #เจิมศักดิ์ปิ่นทอง #เศรษฐกิจไทย #นโยบายการคลัง #การคลัง #เศรษฐกิจ #ประเทศไทย #จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย #23กันยายน2569