หากใช้โมเดล REMORA ซึ่งเดิมพัฒนาขึ้นเพื่ออ่านพฤติกรรมของผู้เล่นรายใหญ่ในตลาดการเงิน มาวิเคราะห์การเมืองไทย จะพบข้อสรุปที่น่าสนใจอย่างยิ่ง
ประเทศไทยอาจไม่ใช่สนามรบของผู้ชนะเพียงคนเดียว แต่เป็นระบบนิเวศอำนาจขนาดใหญ่ที่ผู้เล่นทุกฝ่ายต้องพึ่งพาอาศัยกัน
ในตลาดทุน REMORA คือปลาตัวเล็กที่อยู่รอดได้ด้วยการเข้าใจการเคลื่อนไหวของวาฬและฉลาม ในทางการเมือง หลักการเดียวกันนี้สามารถอธิบายประเทศไทยได้อย่างชัดเจน
ตลอดเกือบหนึ่งร้อยปีหลังปี 2475 ผู้เล่นหลักทุกฝ่ายต่างพยายามสะสม “สภาพคล่องทางอำนาจ” สภาพคล่องดังกล่าวไม่ได้หมายถึงเงินเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงความชอบธรรม ฐานเสียง กฎหมาย ระบบราชการ เครือข่ายสังคม อำนาจทางเศรษฐกิจ และความสามารถในการสร้างความยินยอมจากประชาชน
ดุลย์ ชี้ว่า หากเปรียบประเทศไทยเป็นตลาดขนาดใหญ่ ผู้เล่นทุกฝ่ายต่างแข่งขันกันเพื่อครอบครองพื้นที่ที่เรียกว่า Point of Control หรือจุดศูนย์กลางอำนาจของประเทศ แต่จุดดังกล่าวไม่เคยหยุดนิ่ง มันเคลื่อนที่ตลอดเวลา บางยุคอยู่ที่กองทัพ บางยุคอยู่ที่ระบบราชการ บางยุคอยู่ที่พรรคการเมือง และในบางช่วงเวลาก็กระจายตัวอยู่หลายศูนย์พร้อมกัน
นี่คือเหตุผลที่ทำให้การเมืองไทยมีลักษณะซับซ้อนกว่าหลายประเทศ เพราะไม่มีผู้เล่นรายใดถือครองทรัพยากรทุกประเภทพร้อมกัน
เมื่อวิเคราะห์ผ่านวงจร Accumulation-Markup-Distribution-Markdown จะพบว่าประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วงของการจัดสมดุลครั้งใหญ่ ศูนย์อำนาจเดิมยังคงมีบทบาท ขณะเดียวกันศูนย์อำนาจใหม่ก็กำลังเกิดขึ้นจากเทคโนโลยี เศรษฐกิจดิจิทัล และการเปลี่ยนแปลงทางประชากร
คนรุ่นใหม่กำลังกลายเป็นตัวแปรสำคัญของสมการนี้ เช่นเดียวกับปัญญาประดิษฐ์ที่กำลังเปลี่ยนวิธีการทำงานของรัฐ ภาคธุรกิจ และสังคมโดยรวม
ดุลย์ มองว่า ปรากฏการณ์สำคัญที่สุดในทศวรรษข้างหน้าอาจไม่ใช่รัฐประหารหรือการเลือกตั้ง แต่เป็นการแข่งขันเพื่อสร้างความชอบธรรมรูปแบบใหม่
ในอดีต ความชอบธรรมอาจมาจากประวัติศาสตร์ ความมั่นคง หรือชัยชนะทางการเมือง แต่ในอนาคต ความชอบธรรมอาจมาจากความสามารถในการแก้ปัญหาปากท้อง สร้างงาน สร้างรายได้ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
หากมองในกรอบ REMORA ผู้เล่นที่อยู่รอดในระยะยาวไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เล่นที่แข็งแกร่งที่สุด แต่ต้องเป็นผู้เล่นที่ปรับตัวได้ดีที่สุด เช่นเดียวกับประเทศ
ในอีก 5 ปีข้างหน้า ประเทศไทยมีแนวโน้มสูงที่จะเข้าสู่ภาวะปรับสมดุลระหว่างศูนย์อำนาจเดิมและศูนย์อำนาจใหม่
ในอีก 10 ปี เศรษฐกิจและเทคโนโลยีอาจกลายเป็นตัวกำหนดอำนาจมากกว่าการเมืองแบบเดิม
ในอีก 50 ปี โครงสร้างประชากรจะเป็นตัวแปรสำคัญที่สุด
และในอีก 100 ปี ปัญญาประดิษฐ์อาจเปลี่ยนความหมายของรัฐ ชาติ และประชาธิปไตยไปโดยสิ้นเชิง
สุดท้ายแล้ว บทเรียนสำคัญจากโมเดล REMORA คือ ประเทศที่อยู่รอดไม่ใช่ประเทศที่ชนะทุกสงคราม แต่คือประเทศที่สามารถรักษาสมดุลของระบบนิเวศทั้งหมดได้อย่างต่อเนื่อง เพราะในมหาสมุทรแห่งอำนาจ ไม่มีใครว่ายน้ำเพียงลำพังได้ตลอดไป
เอกสารอ้างอิง
1. Benedict Anderson. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism.2. Samuel P. Huntington. Political Order in Changing Societies.3. Francis Fukuyama. Political Order and Political Decay.4. Acemoglu, Daron & Robinson, James. Why Nations Fail.5. Paul Chambers. Praetorian Kingdom: A History of Military Ascendancy in Thailand.6. Duncan McCargo. Network Monarchy and Legitimacy Crises in Thailand.7. Thak Chaloemtiarana. Thailand: The Politics of Despotic Paternalism.8. Chris Baker & Pasuk Phongpaichit. A History of Thailand.9. Federico Ferrara. Thailand Unhinged.10. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (NESDC)11. ธนาคารแห่งประเทศไทย12. World Bank Governance Indicators13. United Nations Population Prospects14. IMF World Economic Outlook15. แนวคิด REMORA Model (การประยุกต์ทฤษฎีระบบนิเวศอำนาจและพฤติกรรมผู้เล่นในตลาดทุนเพื่อวิเคราะห์รัฐศาสตร์เชิงพลวัต)
บทความนี้เป็นการวิเคราะห์เชิงแบบจำลอง (Analytical Framework) เพื่อศึกษาพลวัตของอำนาจในระบอบการเมืองไทย มิใช่ข้อสรุปเชิงข้อเท็จจริงหรือจุดยืนทางการเมืองของบุคคล องค์กร หรือสำนักข่าว
สำนักข่าว วิหคนิวส์
ดุลย์ จุลกะเศียนนักวิเคราะห์ สำนักข่าว วิหคนิวส์14 มิถุนายน 2569
#วิหคนิวส์#ดุลย์จุลกะเศียน#REMORA#REMORAModel#การเมืองไทย#2475#ประวัติศาสตร์การเมืองไทย#รัฐศาสตร์#วิเคราะห์การเมือง#ระบบนิเวศอำนาจ#PoliticalEcosystem#ThaiPolitics#Geopolitics#FutureThailand#Thailand2035#Thailand2075#Thailand2125#AIกับการเมือง#อนาคตประเทศไทย#ThinkTank