5 กรกฎาคม 2569 เวลา 20.10 น. กระแสบนโลกออนไลน์กลับมาถกเถียงเรื่องนโยบายสาธารณสุขอีกครั้ง หลัง อาทิตย์ อุไรรัตน์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และอดีตประธานรัฐสภา โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ย้อนเล่าถึงนโยบาย “บัตรสุขภาพ 500 บาท” ที่เคยผลักดันในอดีต จนกลายเป็นประเด็นร้อนในสังคมออนไลน์

ดร.อาทิตย์ ระบุว่า ในช่วงที่ดำรงตำแหน่ง รมว.สาธารณสุข ได้ออกแบบระบบให้ ผู้มีรายได้น้อยรักษาฟรี ขณะที่ประชาชนที่มีรายได้เกิน 2,900 บาทต่อเดือน สามารถซื้อประกันสุขภาพแบบครอบครัวได้ในราคาเพียง 500 บาทต่อปี ครอบคลุม 5 คน หรือเฉลี่ยเพียง คนละประมาณ 8 บาทต่อเดือน เพื่อเข้าถึงการรักษาพยาบาลของรัฐ

ประเด็นดังกล่าวถูกหยิบยกขึ้นมาเปรียบเทียบกับนโยบาย 30 บาทรักษาทุกโรค ซึ่งเป็นระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าในเวลาต่อมา โดยมีผู้แสดงความเห็นจำนวนมากว่า นโยบาย 500 บาทในอดีตมีแนวคิดแบบ ร่วมจ่ายแต่ภาระต่ำมาก ช่วยสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของสิทธิการรักษา และลดการใช้ทรัพยากรโดยไม่จำเป็น

หากย้อนกลับไปในอดีต โครงการบัตรสุขภาพ 500 บาทถือเป็นหนึ่งในรากฐานสำคัญของแนวคิด รัฐสวัสดิการด้านสุขภาพ ของไทย ก่อนจะพัฒนาสู่ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าในเวลาต่อมา ผู้เชี่ยวชาญจำนวนหนึ่งมองว่า แม้สองระบบมีเป้าหมายคล้ายกันคือทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการสาธารณสุข แต่แตกต่างกันที่รูปแบบการบริหารงบประมาณและภาระการร่วมจ่ายของประชาชน

เสียงสะท้อนจากประชาชนจำนวนไม่น้อยในโลกออนไลน์ระบุว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงตัวเลข 500 บาท หรือ 30 บาท แต่คือการทำให้ระบบสาธารณสุขมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสามารถรองรับภาระค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในยุคปัจจุบัน

การกลับมาพูดถึงนโยบายเก่าครั้งนี้ จึงไม่ใช่แค่การรำลึกอดีต แต่ยังสะท้อนคำถามใหญ่ต่ออนาคตของระบบสุขภาพไทยว่า ควรเดินต่ออย่างไรให้ประชาชนได้ประโยชน์สูงสุด ภายใต้งบประมาณรัฐที่จำกัด

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: เฟซบุ๊ก Arthit Ourairat, เอกสารพัฒนาหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ, RSU Pocketbook