ผ่าปม “อธิปไตย” หรือกำแพงขวางอนาคต? ต่างชาติถือหุ้น 100% จำเป็นแค่ไหน ก่อนประเทศไทยพลาดขบวน 6G
17 สิงหาคม 2569
🔥 ศึกนี้ไม่ใช่แค่เรื่อง “ดาวเทียม” แต่กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่ระดับประเทศ เมื่อความต้องการนำ Starlink ของ SpaceX เข้ามาให้บริการในประเทศไทย ต้องชนเข้ากับกำแพงกฎหมายที่จำกัดสัดส่วนการถือหุ้นต่างชาติในธุรกิจโทรคมนาคม
คำถามใหญ่จึงเกิดขึ้นทันทีว่า—
ไทยควรรักษากติกา 49:51 เพื่อปกป้อง “อธิปไตย” หรือถึงเวลาปลดล็อกให้ทุนต่างชาติถือหุ้น 100% เพื่อไม่ให้ประเทศตกขบวนเทคโนโลยีโลก?
ประเด็นร้อนนี้ถูกถอดรหัสผ่านมุมมองของ 2 อดีตคีย์แมน กสทช. คือ พันเอก ดร.นที ศุกลรัตน์ อดีตรองประธาน กสทช. และ ฐากร ตัณฑสิทธิ์ อดีตเลขาธิการ กสทช.
ทั้งสองมองตรงกันในหลายประเด็นว่า ประเทศไทยมีโครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคมที่แข็งแกร่ง แต่หากยังยึดติดกับกฎหมายและแนวคิดในโลกยุคเก่า ไทยอาจเสียโอกาสครั้งสำคัญในยุค ดาวเทียม LEO, Direct-to-Cell และ 6G
🛰️ SpaceX อยากเข้าไทยทำไม? เป้าหมายใหญ่ไม่ใช่แค่อินเทอร์เน็ตบนดอย
พันเอก ดร.นที อธิบายว่า เป้าหมายของ SpaceX มี 2 ส่วนสำคัญ
ส่วนแรก คือการให้บริการในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งโครงข่ายโทรคมนาคมภาคพื้นดินยังเข้าไม่ถึง
แต่อีกส่วนที่สำคัญยิ่งกว่า คือ Direct-to-Cell เทคโนโลยีที่เปิดให้โทรศัพท์มือถือเชื่อมต่อกับดาวเทียมได้โดยตรง
เทคโนโลยีนี้ถือเป็นแกนสำคัญของระบบ NTN หรือ Non-Terrestrial Network ซึ่งจะมีบทบาทอย่างมากในยุค 6G เพราะเป้าหมายคือทำให้แทบไม่มี “จุดอับสัญญาณ” บนโลก
ไม่ว่าจะอยู่ในป่า อุทยาน กลางทะเล บนเกาะ หรือพื้นที่ทุรกันดาร โครงข่ายภาคพื้นดินจะสามารถทำงานประสานกับดาวเทียมวงโคจรต่ำได้
นี่จึงไม่ใช่เพียงการนำ “อินเทอร์เน็ตดาวเทียม” เข้ามาขาย แต่คือหนึ่งในชิ้นส่วนสำคัญของโครงสร้างโทรคมนาคมแห่งอนาคต
⚠️ ไทยเคยนำหน้า แต่วันนี้กำลัง “กินบุญเก่า”?
ฐากร ตัณฑสิทธิ์ มองว่า ประเทศไทยมีโครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคมแข็งแกร่งมาก และครั้งหนึ่งเคยก้าวขึ้นมาอยู่แถวหน้าของภูมิภาค
ในช่วงก่อนพ้นตำแหน่งเลขาธิการ กสทช. เมื่อเดือนมิถุนายน 2563 ไทยเป็นประเทศแรกในอาเซียนที่เปิดบริการ 5G ก่อนสิงคโปร์ด้วยซ้ำ
ทั้งเครือข่ายมือถือ การใช้อินเทอร์เน็ต และแพลตฟอร์ม OTT อย่าง Facebook และ YouTube ของไทยเติบโตอย่างรวดเร็ว
แต่ปัญหาคือ หลังจากนั้นหลายปี เทคโนโลยีไทยกลับไม่ได้เดินหน้าเร็วเท่าที่ควร
ฐากรถึงกับใช้คำว่า ไทยกำลังอยู่ในภาวะ “กินบุญเก่า”
เพราะในโลกที่เทคโนโลยีวิ่งด้วยความเร็วสูง การยืนอยู่กับที่ไม่ได้หมายความว่าเรายังอยู่ตำแหน่งเดิม แต่เท่ากับกำลังถูกประเทศอื่นแซงหน้า
“ถ้าเราวันนี้เราอยู่เฉย ๆ ก็เหมือนกับเราเดินถอยหลัง แต่ถ้าเราอยากจะเดินไปข้างหน้าให้เร็วกว่าประเทศอื่น เราต้องวิ่งแล้วตอนนี้”
โดยไทยไม่ควรมองเฉพาะสิงคโปร์ แต่ต้องจับตาคู่แข่งขนาดใหญ่ในภูมิภาคอย่าง มาเลเซีย อินโดนีเซีย และโดยเฉพาะเวียดนาม ที่กำลังเร่งพัฒนาอย่างรวดเร็ว
💥 ติดล็อกใหญ่! “SpaceX ขอ 100%” แต่กฎหมายไทยให้ต่างชาติแค่ 49%
หัวใจของปัญหาอยู่ที่เงื่อนไขการลงทุน
SpaceX ต้องการเข้ามาลงทุนโดย ถือหุ้นในบริษัทเอง 100%
แต่กฎหมายโทรคมนาคมของไทยยังจำกัดสัดส่วนการถือหุ้นของต่างชาติไว้ไม่เกิน 49% ขณะที่ฝ่ายไทยต้องถืออย่างน้อย 51%
กติกานี้จึงกลายเป็น “กำแพงด่านใหญ่” ที่ทำให้ดีล Starlink ยังเดินหน้าไม่ได้เต็มรูปแบบ
ฐากรมองว่า หากรัฐบาลเห็นว่าการลงทุนดังกล่าวมีประโยชน์ต่อประเทศ ก็จำเป็นต้องพิจารณาแนวนโยบายและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ทั้ง พ.ร.บ.การประกอบกิจการโทรคมนาคม และ พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
อาจเปิดทางให้ต่างชาติถือหุ้นเพิ่มเป็น 75% หรือแม้แต่ 100% ภายใต้กติกาและเงื่อนไขที่เหมาะสม
🚨 “อธิปไตย” ปกป้องประเทศ หรือกำลังล็อกตัวเอง?
นี่คือประเด็นที่ร้อนที่สุด
ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับการเปิดเสรีมองว่า ธุรกิจดาวเทียมและโทรคมนาคมเกี่ยวข้องโดยตรงกับ อธิปไตยและความมั่นคงของประเทศ
แต่พันเอก ดร.นที มองอีกด้านว่า เทคโนโลยี LEO เป็น เทคโนโลยีข้ามพรมแดน ซึ่งประเทศใดประเทศหนึ่งแทบไม่สามารถสร้างระบบเต็มรูปแบบขึ้นเองได้
ลักษณะเดียวกับอินเทอร์เน็ต Facebook หรือ Google ที่กลายเป็นโครงสร้างสำคัญของโลก
ดังนั้น การนำคำว่า “อธิปไตย” มาใช้ปิดประตูเทคโนโลยีโดยสิ้นเชิง อาจทำให้ประเทศไทยเป็นฝ่ายเสียประโยชน์เอง
โดยเฉพาะเมื่อประเทศเพื่อนบ้านหลายแห่งเดินหน้าเปิดรับเทคโนโลยีเหล่านี้ไปแล้ว
📡 เตือนหนัก! ไม่เอา LEO วันนี้ อีก 3-4 ปี 6G ไทยอาจได้ไม่เต็ม 100%
พันเอก ดร.นที ประเมินว่า หากไทยยังไม่สามารถเชื่อมระบบ LEO เข้ากับโครงข่ายภาคพื้นดินได้ เมื่อโลกเข้าสู่ยุค 6G ประเทศไทยอาจใช้ประสิทธิภาพของเทคโนโลยีได้เพียงประมาณ 70%
เพราะขาดองค์ประกอบ NTN ซึ่งทำหน้าที่เชื่อมต่อพื้นที่นอกโครงข่ายภาคพื้นดิน
ผลกระทบไม่ได้อยู่แค่ความเร็วอินเทอร์เน็ต แต่ยังหมายถึงโอกาสในการลดต้นทุนการให้บริการโทรคมนาคมในพื้นที่ห่างไกล หรือภารกิจ USO ที่รัฐต้องใช้เงินจำนวนมากในการสร้างโครงข่ายเข้าไปถึงประชาชน
🛰️ LEO ไม่ได้มา “ฆ่า” ค่ายมือถือไทย?
อีกความกังวลคือ ถ้า Starlink เข้ามาแล้ว ผู้ให้บริการมือถือไทยจะถูก Disrupt หรือไม่
ฐากรมองว่า ระบบ LEO ไม่ได้เข้ามาแทนโครงข่ายมือถือทั้งหมด แต่จะมีบทบาทหลักด้าน Data หรืออินเทอร์เน็ตความเร็วสูง
โดยระบบดาวเทียม LEO ยังต้องเชื่อมโยงกับโครงสร้างพื้นฐานภาคพื้นดิน เช่น Earth Station หรือ Gateway และเสาสัญญาณที่มีอยู่
ประเทศไทยเองก็มีโครงสร้างพื้นฐานรองรับอยู่แล้ว ทั้งจาก NT, AIS และผู้ประกอบการรายอื่น
ปัจจุบันยังมีผู้ให้บริการดาวเทียม LEO รายหนึ่งร่วมทุนกับ NT และตั้งสถานีภาคพื้นดินในจังหวัดอุบลราชธานีแล้ว
จึงสะท้อนว่า เทคโนโลยีลักษณะนี้ไม่ได้หมายความว่าจะเข้ามาทำลายผู้ประกอบการไทยโดยอัตโนมัติ แต่อาจกลายเป็นระบบที่เข้ามา เติมเต็มโครงข่ายเดิม
🔓 ทางออกมาแล้ว! แก้กฎหมายใหญ่ + เปิด “Regulatory Sandbox”
พันเอก ดร.นที เสนอทางออกสำคัญ 3 แนวทาง
หนึ่ง — อย่าแก้กฎหมายรองเพื่อเอื้อรายใดรายหนึ่ง
ควรแก้ไข พ.ร.บ.หลักอย่างโปร่งใส มากกว่าการแก้ประกาศหรือกฎหมายระดับรองเพื่อรองรับบริษัทใดบริษัทหนึ่ง เพราะเสี่ยงนำไปสู่ข้อพิพาทและการฟ้องร้องในอนาคต
ควรวางกติกาให้ผู้ประกอบการไทยสามารถทำสัญญาร่วมกับผู้ให้บริการดาวเทียมต่างชาติได้ภายใต้ใบอนุญาตที่ชัดเจน
สอง — ต่างชาติเข้ามาได้ แต่ต้องมีคนรับผิดชอบในไทย
ควรกำหนดให้บริษัทต่างชาติที่เข้ามาเชื่อมต่อระบบมี Legal Representative หรือผู้รับผิดชอบทางกฎหมายในประเทศไทย
เพื่อให้รัฐสามารถกำกับดูแลและบังคับใช้กฎหมายได้เมื่อเกิดปัญหา
สาม — เปิด Regulatory Sandbox ก่อนกฎหมายเสร็จ
ระหว่างรอการแก้กฎหมาย ซึ่งอาจกินเวลานาน ควรเปิดพื้นที่ทดลองในวงจำกัด ให้บริษัทดาวเทียมต่างชาติร่วมกับผู้ให้บริการมือถือไทยทดสอบระบบ Direct-to-Cell
แต่ Sandbox ต้องเปิดอย่างเท่าเทียม ไม่ใช่เพื่อ SpaceX เพียงรายเดียว
ในอนาคตยังมีผู้เล่นจาก ยุโรป จีน รวมถึงโครงการ Kuiper ของ Amazon ที่อาจเข้ามาแข่งขัน
⚠️ เปิดประตูได้ แต่ต้องมี “รั้ว”
การเปิดเทคโนโลยีต่างชาติเข้ามา ไม่ได้หมายความว่ารัฐต้องปล่อยเสรีโดยไร้การกำกับ
พันเอก ดร.นที เตือนว่า Sandbox ต้องจำกัดพื้นที่และวัตถุประสงค์อย่างชัดเจน
ห้ามใช้ช่องทดลองเพื่อแอบขยายบริการเชิงพาณิชย์ออกไปนอกพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต เพราะจะกลายเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายไทย
นี่จึงเป็นโจทย์ที่ต้องหาจุดสมดุลระหว่าง การเปิดรับเทคโนโลยี กับการรักษาอำนาจกำกับดูแลของรัฐ
💰 ทำไมไทยไม่สร้าง LEO เอง?
คำตอบคือ “ต้นทุนมหาศาล”
พันเอก ดร.นที ระบุว่า การสร้างระบบดาวเทียม LEO ระดับโลกต้องใช้เงินลงทุนมหาศาลและดาวเทียมจำนวนมาก
ไทยจึงไม่จำเป็นต้องลงทุนสร้างทุกอย่างเองตั้งแต่ศูนย์
แนวทางที่เหมาะสมอาจเป็นการใช้โครงสร้างพื้นฐานระดับโลกเหล่านั้น แล้วนำมาต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศ เช่นเดียวกับการใช้ AI Foundation Model ที่ไทยไม่จำเป็นต้องสร้างเองทั้งหมด แต่สามารถพัฒนาเทคโนโลยีและบริการต่อยอดบนระบบดังกล่าวได้
💸 ถ้าปลดล็อกได้ ไทยอาจกลายเป็น “Telecom Hub”
ฐากรมองว่า หากรัฐบาลสามารถเปิดให้ผู้ให้บริการ LEO หลายรายเข้ามาแข่งขันได้ ประเทศไทยมีโอกาสกลับขึ้นมาเป็น ศูนย์กลางโทรคมนาคมของอาเซียน
ผลที่อาจตามมาคือการแข่งขันสูงขึ้น ปริมาณดาต้าเพิ่มขึ้น และต้นทุนอินเทอร์เน็ตมีโอกาสลดลง
พร้อมกับเม็ดเงินลงทุนและการจ้างงานในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง
นอกจากนี้ ปริมาณข้อมูลมหาศาลยังสามารถเชื่อมโยงกับธุรกิจ Data Center และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ 6G
ทั้งหมดอาจกลายเป็น “จิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญ” ที่พาไทยเข้าสู่ Complete Digital Economy หรือเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างสมบูรณ์
🔥 บทเรียนเจ็บจาก 2G สู่ 3G อย่าให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอย
พันเอก ดร.นที ย้อนถึงบทเรียนสำคัญของประเทศไทยในอดีต เมื่อการเปลี่ยนผ่านจาก 2G ไป 3G ต้องติดข้อจำกัดและปัญหาทางกฎหมาย จนทำให้ประเทศเสียเวลาในการพัฒนาเทคโนโลยีไปหลายปี
ครั้งนี้จึงเป็นบททดสอบใหญ่ของ รัฐบาล กสทช. และกระทรวงพาณิชย์
ว่าจะเลือกปรับกติกาให้เท่าทันเทคโนโลยีอวกาศยุคใหม่ หรือปล่อยให้ข้อจำกัดเดิมกลายเป็นกำแพงจนประเทศไทยถูกคู่แข่งในอาเซียนแซงหน้า
“ผมอยากเห็นประเทศไทยเป็นศูนย์กลางทางด้านโทรคมนาคมอีกครั้งหนึ่ง”
ฐากรกล่าวทิ้งท้าย
สุดท้าย โจทย์ใหญ่จึงไม่ใช่เพียงว่า “จะให้ SpaceX ถือหุ้น 100% หรือไม่”
แต่คือประเทศไทยจะวางเส้นแบ่งตรงไหน ระหว่าง “อธิปไตย” กับ “การแข่งขันทางเทคโนโลยี”
เปิดมากเกินไปก็มีความเสี่ยง
แต่หากปิดมากเกินไป ไทยก็อาจต้องจ่ายราคาแพงด้วยการตกขบวนเทคโนโลยีโลกอีกครั้ง
สำนักข่าววิหคนิวส์