💰 เงินกำลังเปลี่ยนโลก! CBDC รุก 146 ประเทศ เขย่าระบบการเงินครั้งใหญ่

22 กันยายน 2569

เงินในรูปแบบดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง หรือ Central Bank Digital Currency (CBDC) กำลังกลายเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญของระบบการเงินโลก หลังหลายประเทศเดินหน้าศึกษา พัฒนา และทดลองใช้สกุลเงินดิจิทัลของธนาคารกลาง

ข้อมูลล่าสุดจาก Atlantic Council CBDC Tracker ระบุว่า ณ เดือนพฤษภาคม 2569 มี 146 ประเทศและเขตสกุลเงิน ซึ่งคิดเป็นมากกว่า 98% ของ GDP โลก กำลังสำรวจการใช้ CBDC โดย 77 ประเทศอยู่ในขั้นพัฒนาระยะก้าวหน้า ทั้งการพัฒนา ทดลองใช้ หรือเปิดตัวแล้ว และมีโครงการทดลอง CBDC ทั่วโลก 41 โครงการ (Atlantic Council)

CBDC แตกต่างจากคริปโทเคอร์เรนซี เพราะเป็น เงินดิจิทัลที่ออกและรับรองโดยธนาคารกลาง และถือเป็นรูปแบบหนึ่งของเงินธนาคารกลางสำหรับผู้ใช้งาน ขณะที่คริปโทเคอร์เรนซีไม่ได้ออกโดยธนาคารกลาง (Atlantic Council)

🌏 ทำไมธนาคารกลางทั่วโลกจึงสนใจ CBDC

หนึ่งในเหตุผลสำคัญคือการเปลี่ยนแปลงของระบบการชำระเงินและการลดการพึ่งพาเงินสด รวมถึงการพัฒนาระบบชำระเงินที่สามารถเชื่อมต่อระหว่างประเทศได้

ผลสำรวจของ Bank for International Settlements หรือ BIS ที่เผยแพร่ในปี 2568 จากการสำรวจธนาคารกลาง 93 แห่ง พบว่า 85 แห่ง หรือ 91% กำลังดำเนินงานเกี่ยวกับ CBDC ทั้งแบบสำหรับประชาชน แบบสำหรับธุรกรรมระหว่างสถาบันการเงิน หรือทั้งสองรูปแบบ (Bank for International Settlements)

อย่างไรก็ตาม CBDC แต่ละประเทศไม่ได้มีรูปแบบเดียวกัน ทั้งการกำหนดวงเงิน การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การใช้งานแบบออฟไลน์ และรูปแบบการเชื่อมต่อกับระบบชำระเงินเดิม ล้วนเป็นประเด็นที่ธนาคารกลางแต่ละแห่งต้องออกแบบให้เหมาะกับระบบการเงินของประเทศตัวเอง (Bank for International Settlements)

🇹🇭 แล้ว “เงินบาทดิจิทัล” ของไทยอยู่ตรงไหน

สำหรับประเทศไทย ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้พัฒนาและทดสอบ Retail CBDC แล้ว โดยโครงการนำร่องมีการทดสอบธุรกรรมด้วยเงินจริงร่วมกับผู้ให้บริการทางการเงินและผู้ใช้งานที่ได้รับอนุญาต

แต่จุดสำคัญคือ ธปท. ระบุอย่างชัดเจนว่า ยังไม่มีแผนที่จะออก Retail CBDC อย่างเป็นทางการในทันที และจะนำผลจากโครงการนำร่องไปใช้ประกอบการศึกษาการออกแบบระบบการชำระเงินในอนาคต (Bot)

ดังนั้น การพูดว่า “เงินบาทดิจิทัลกำลังจะเข้ามาแทนเงินบาทในกระเป๋าประชาชน” จึงยังไม่ตรงกับสถานะปัจจุบันของประเทศไทย

💱 จากเงินดิจิทัลสู่การแข่งขันระบบการเงินข้ามพรมแดน

อีกด้านที่กำลังถูกจับตาคือ CBDC สำหรับธุรกรรมระหว่างประเทศ หรือ Wholesale CBDC ซึ่งมีเป้าหมายเชื่อมระบบชำระเงินระหว่างธนาคารและสถาบันการเงิน

หนึ่งในโครงการสำคัญคือ Project mBridge ซึ่งมีจีน ฮ่องกง ไทย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เข้าร่วมในช่วงพัฒนาโครงการ โดยมุ่งศึกษาการใช้เงินธนาคารกลางดิจิทัลสำหรับการชำระเงินข้ามประเทศและการโอนเงินระหว่างสถาบันการเงิน (Atlantic Council)

BIS ระบุว่าโครงการ CBDC ข้ามพรมแดนและ Wholesale CBDC กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถทำให้การชำระเงินระหว่างประเทศมีประสิทธิภาพมากขึ้น (Bank for International Settlements)

ประเด็นสำคัญของ CBDC จึงไม่ได้มีเพียงเรื่อง “เงินสดจะหายไปหรือไม่” แต่ยังครอบคลุมถึง ความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งาน ความปลอดภัย การกำกับดูแล เสถียรภาพระบบการเงิน และมาตรฐานการชำระเงินระหว่างประเทศ

สำหรับประเทศไทย ขณะนี้สถานะของ Retail CBDC ยังอยู่ในขั้นศึกษาวิจัยและพัฒนาต่อเนื่อง ขณะที่โลกกำลังเดินหน้าอย่างรวดเร็ว ทำให้การออกแบบว่า เงินบาทดิจิทัลจะมีหน้าตาอย่างไร ใครจะใช้งาน และธนาคารกลางจะมีบทบาทเพียงใด กลายเป็นโจทย์สำคัญของระบบการเงินในระยะต่อไป

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: Bank for International Settlements (BIS), ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.), Atlantic Council CBDC Tracker (Atlantic Council)

#CBDC #เงินบาทดิจิทัล #เงินดิจิทัล #ธนาคารแห่งประเทศไทย #ธปท #DigitalBaht #CentralBankDigitalCurrency #mBridge #BIS #เศรษฐกิจโลก #การเงินโลก