กรุงเทพฯ — วันที่ 18 สิงหาคม 2569

ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและข้อจำกัดด้านฐานะการคลังของประเทศ ประเด็นการเพิ่มมาตรการช่วยเหลือชาวนาเป็น ไร่ละ 2,000 บาท สูงสุด 20 ไร่ หรือไม่เกิน 40,000 บาทต่อครัวเรือน กลายเป็นประเด็นถกเถียงอย่างหนัก

ล่าสุด รศ.ดร.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ ออกจดหมายเปิดผนึกถึง นางสาวศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในฐานะประธาน นบข. เสนอให้รัฐบาลเปลี่ยนแนวคิดจากการใช้งบประมาณเพื่อช่วยเหลือระยะสั้น ไปสู่การลงทุนเพื่อยกระดับความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยในระยะยาว

ประเด็นสำคัญคือ รศ.ดร.เจิมศักดิ์มองว่า การจ่ายเงินช่วยเหลือโดยไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ไม่ได้ทำให้ต้นทุนการผลิตลดลงอย่างยั่งยืน และอาจกลายเป็นวงจรที่รัฐต้องใช้งบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

⸻

💥 งบช่วยชาวนาอาจพุ่งแสนล้าน

ข้อเสนอเพิ่มเงินช่วยเหลือเป็นไร่ละ 2,000 บาท หากดำเนินการในวงกว้าง จะทำให้ภาระงบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยฝ่ายเสนอคัดค้านมองว่า งบประมาณระดับ 1.1–1.2 แสนล้านบาทต่อปี ควรถูกนำไปลงทุนในสิ่งที่สามารถลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ของชาวนาได้ในระยะยาว

รศ.ดร.เจิมศักดิ์ใช้ถ้อยคำรุนแรง เปรียบการแจกเงินโดยไม่แก้โครงสร้างว่าเป็นการ “แจกยาเสพติดให้ชาวนาไทย”

สาระสำคัญของข้อเสนอไม่ได้หมายถึงการทอดทิ้งชาวนา แต่ต้องการให้เปลี่ยนจากการอุดหนุนแบบจ่ายขาด ไปเป็นการลงทุนเพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขัน

⸻

🚨 เปิด 6 ทางรอด “ข้าวไทย” ต้องเปลี่ยนทั้งระบบ

รศ.ดร.เจิมศักดิ์เสนอให้รัฐบาลนำงบประมาณไปลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และระบบตลาด รวม 6 ด้านสำคัญ

1. 🌾 วิจัยพันธุ์ข้าวใหม่

ไม่ควรมุ่งเพียงเพิ่มผลผลิตต่อไร่ แต่ต้องพัฒนาพันธุ์ข้าวที่ตอบโจทย์ตลาดยุคใหม่ ทั้ง

อร่อย — ปลอดภัย — ดีต่อสุขภาพ

เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและขยายตลาดข้าวไทยไปสู่กลุ่มผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อสูง

2. 🚜 ปรับปรุงดิน–รวมแปลงนา

การมีพื้นที่เพาะปลูกขนาดเล็กจำนวนมากทำให้การใช้เครื่องจักรและเทคโนโลยีทำได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

จึงเสนอให้พัฒนาระบบนาแปลงใหญ่และการจัดการพื้นที่ เพื่อให้สามารถใช้เครื่องจักรกลและเทคโนโลยีลดต้นทุนต่อไร่

3. 💧 ปฏิรูประบบจัดการน้ำ

เสนอให้มีการติดตั้งมิเตอร์น้ำและจัดเก็บค่าบริการเข้าสู่กองทุนระดับชุมชน เพื่อสร้างระบบบริหารจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพและเป็นธรรม

4. 📡 เดินหน้าเกษตรแม่นยำ

นำข้อมูลสภาพอากาศเฉพาะพื้นที่ หรือ Micro-climate Forecasting มาใช้วางแผนการเพาะปลูก

ตั้งแต่ช่วงเวลาหว่านเมล็ด การใช้น้ำ การใส่ปุ๋ย ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว

เป้าหมายคือ ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และลดความเสียหายจากสภาพอากาศ

5. 📊 ยกระดับระบบคัดเกรดข้าว

ต้องมีระบบคัดคุณภาพที่ชัดเจน พร้อมราคาที่สะท้อนคุณภาพจริง

ข้าวคุณภาพสูงต้องได้รับราคาที่สูงกว่า เพื่อสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรพัฒนาคุณภาพผลผลิต

6. 🚢 เจาะตลาดเฉพาะและตลาดพรีเมียม

ไม่ควรแข่งขันด้วยการขายข้าวราคาถูกเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพัฒนา Premium Food และ Functional Food

พร้อมยกระดับระบบโลจิสติกส์และการตลาด เพื่อเจาะตลาดผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อสูงทั่วโลก

⸻

🔥 เจิมศักดิ์ยก “เวียดนาม–ญี่ปุ่น” เป็นบทเรียน

ข้อเสนอครั้งนี้ยังชี้ให้เห็นการแข่งขันในตลาดข้าวโลก โดยเฉพาะประเทศคู่แข่งสำคัญของไทย

เวียดนาม ถูกยกเป็นตัวอย่างด้านการลงทุนวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าว ขณะที่ ญี่ปุ่น ใช้นโยบายสนับสนุนที่เชื่อมโยงกับมาตรฐานและคุณภาพ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตร

ในมุมของ รศ.ดร.เจิมศักดิ์ ไทยจึงต้องเปลี่ยนจากการใช้งบประมาณเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไปสู่การลงทุนที่ทำให้ชาวนาสามารถ ผลิตได้ถูกลง ขายได้แพงขึ้น และแข่งขันได้ด้วยตัวเอง

⸻

⚡ เปลี่ยน “เงินแจก” เป็น “เงินลงทุน”

แก่นของข้อเสนอครั้งนี้คือการเปลี่ยนทิศทางนโยบายข้าวไทย

จาก

แจกเงิน → เยียวยา → รอความช่วยเหลือรอบใหม่

ไปสู่

วิจัย → ลดต้นทุน → เพิ่มคุณภาพ → เพิ่มมูลค่า → ขยายตลาด

เพราะหากโครงสร้างต้นทุนยังสูง ผลผลิตยังแข่งขันไม่ได้ และตลาดยังพึ่งพาสินค้าเกษตรแบบทั่วไป การเพิ่มเงินช่วยเหลืออาจแก้ปัญหาได้เพียงระยะสั้น แต่ไม่ได้เปลี่ยนความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

⸻

🚨 ข้อเสนอถึง นบข. ต้องตัดสินใจเรื่องอนาคตข้าวไทย

รศ.ดร.เจิมศักดิ์จึงเรียกร้องให้ผู้กำหนดนโยบายทบทวนยุทธศาสตร์ข้าวไทยครั้งใหญ่ และนำงบประมาณจำนวนมหาศาลที่กำลังจะใช้กับมาตรการช่วยเหลือ ไปลงทุนใน งานวิจัย เทคโนโลยี น้ำ เครื่องจักร การคัดเกรด โลจิสติกส์ และตลาดเฉพาะทาง

เป้าหมายไม่ใช่เพียงทำให้ชาวนาได้เงินในปีนี้ แต่ต้องทำให้ ชาวนาไทยมีรายได้ดีขึ้นจากความสามารถในการผลิตและการแข่งขันของตัวเองในอนาคต

สรุปชัดเจน — ข้อเสนอของเจิมศักดิ์คือหยุดแก้ปัญหาข้าวไทยด้วยการแจกเงินเพียงอย่างเดียว และเปลี่ยนงบประมาณไปสร้างขีดความสามารถการแข่งขัน ตั้งแต่พันธุ์ข้าว ต้นทุนการผลิต น้ำ เทคโนโลยี ไปจนถึงตลาดพรีเมียม เพื่อให้ข้าวไทยกลับมาแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: จดหมายเปิดผนึกของ รศ.ดร.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง และข้อมูลข้อเสนอการปฏิรูปยุทธศาสตร์ข้าวไทยที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ

ข้าวไทย #เจิมศักดิ์ปิ่นทอง #ศุภจีสุธรรมพันธุ์ #นบข #ปฏิรูปเกษตร #ชาวนาไทย #เกษตรไทย #งบประมาณแผ่นดิน #ขีดความสามารถการแข่งขัน #ข้าวไทยในตลาดโลก #หยุดประชานิยม #สำนักข่าววิหคนิวส์