กรุงเทพฯ — วันที่ 17 สิงหาคม 2569

กรณีเจ้าหน้าที่ตั้งด่านตรวจและตรวจค้นรถยนต์ของ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ระหว่างเดินทางไปจังหวัดบุรีรัมย์เป็นการส่วนตัว เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2569 กลายเป็นประเด็นที่ถูกจับตาอย่างกว้างขวาง ทั้งในด้านมาตรการรักษาความปลอดภัยบุคคลสำคัญ และความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ของภาครัฐ

ล่าสุด พลเอก ดร.กิตติศักดิ์ รัฐประเสริฐ เลขาธิการภาคีเครือข่ายธรรมาภิบาลแห่งชาติ ออกมาเสนอประเด็นดังกล่าวผ่านกรอบ “ลิเกการเมือง หรือมาตรฐานความมั่นคง?” พร้อมชี้ว่า เหตุการณ์นี้ควรถูกมองผ่านหลักธรรมาภิบาลและมาตรฐานการรักษาความปลอดภัยบุคคลสำคัญ

ประเด็นสำคัญอยู่ที่ ระบบรักษาความปลอดภัยของผู้นำฝ่ายบริหาร ซึ่งต้องมีการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกันการตั้งด่านตรวจและการบังคับใช้กฎหมายกับประชาชนก็ต้องดำเนินไปอย่างเป็นธรรมและตรวจสอบได้

กรณีนี้จึงเกิดข้อถกเถียงขึ้นว่า หากเจ้าหน้าที่ไม่ทราบว่ารถคันดังกล่าวเป็นรถของนายกรัฐมนตรีจริง เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนช่องว่างด้านการประสานงานด้านความปลอดภัยหรือไม่

แต่หากการตรวจค้นเป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ ก็ยิ่งสะท้อนอีกด้านหนึ่งว่า หลักกฎหมายต้องสามารถใช้กับทุกคนอย่างเท่าเทียม

6 หลักธรรมาภิบาลถูกหยิบมาจับตา

ดร.กิตติศักดิ์นำหลักธรรมาภิบาล 6 ประการมาเป็นกรอบพิจารณา ได้แก่

หลักนิติธรรม
การบังคับใช้กฎหมายต้องเป็นมาตรฐานเดียวกัน และดำเนินการตามกระบวนการที่ชัดเจน
หลักคุณธรรม
ผู้นำและเจ้าหน้าที่รัฐต้องแสดงความสุขุม รับผิดชอบ และสื่อสารข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา
หลักความโปร่งใส
การปฏิบัติหน้าที่ต้องสามารถตรวจสอบได้ ไม่มีข้อสงสัยเรื่องวาระซ่อนเร้น
หลักการมีส่วนร่วม
รัฐบาลต้องรับฟังความกังวลของประชาชน โดยเฉพาะประเด็นความปลอดภัยและอาชญากรรม
หลักความรับผิดชอบ
การกระทำและคำพูดของผู้นำประเทศย่อมส่งผลโดยตรงต่อความเชื่อมั่นของประชาชนและภาพลักษณ์ของประเทศ
หลักความคุ้มค่าและประสิทธิภาพ
กำลังพลและทรัพยากรของรัฐต้องถูกใช้เพื่อสร้างความปลอดภัยและแก้ปัญหาให้ประชาชนอย่างแท้จริง

หลักธรรมาภิบาล 6 ประการดังกล่าวสอดคล้องกับกรอบธรรมาภิบาลที่หน่วยงานภาครัฐและสำนักงาน ป.ป.ช. ใช้อธิบายเรื่องการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ทั้งด้านนิติธรรม คุณธรรม ความโปร่งใส การมีส่วนร่วม ความรับผิดชอบ และความคุ้มค่า

ท้ายที่สุด ประเด็นที่ถูกโยนเข้าสู่สังคมจึงไม่ใช่เพียงเรื่อง “รถนายกฯ ถูกค้นหรือไม่” แต่คือคำถามเรื่องมาตรฐานของระบบรัฐว่า การรักษาความปลอดภัยผู้นำประเทศ การบังคับใช้กฎหมาย และหลักธรรมาภิบาล จะเดินไปในทิศทางเดียวกันได้อย่างไร

สิ่งที่สังคมต้องการเห็นจึงไม่ใช่เพียงภาพเหตุการณ์ แต่คือ ระบบที่ชัดเจน โปร่งใส ตรวจสอบได้ และสร้างความเชื่อมั่นว่ากฎหมายใช้กับทุกคนอย่างเสมอภาค

สำนักข่าววิหคนิวส์ รายงาน

อ้างอิง: หลักธรรมาภิบาล สำนักงาน ป.ป.ช. และข้อมูลกรณีการตรวจค้นรถนายกรัฐมนตรีตามรายละเอียดที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2569