ดร.มติพล ตั้งมติธรรม นักวิชาการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) อธิบายความเชื่อมโยงระหว่างดวงจันทร์กับสถานการณ์น้ำท่วมกรุงเทพมหานคร โดยระบุว่า นอกจากปริมาณฝนที่ตกหนักต่อเนื่องตั้งแต่วันที่ 24 กันยายน 2569 แล้ว ปรากฏการณ์น้ำขึ้น-น้ำลงจากแรงดึงดูดของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ ยังเป็นอีกปัจจัยที่ส่งผลต่อการระบายน้ำลงสู่อ่าวไทย
🌕 แรงดึงดูดดวงจันทร์ ทำให้เกิดน้ำขึ้น-น้ำลงดวงจันทร์ส่งแรงโน้มถ่วงมายังโลก แม้แรงดังกล่าวจะมีผลต่อมนุษย์โดยตรงน้อยมาก แต่เมื่อพิจารณาในระดับมหาสมุทร ความแตกต่างของแรงดึงดูดระหว่างบริเวณที่อยู่ใกล้และไกลดวงจันทร์ ส่งผลให้มวลน้ำเคลื่อนตัว เกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า น้ำขึ้น-น้ำลง หรือแรงไทดัล (Tidal force)นอกจากดวงจันทร์แล้ว ดวงอาทิตย์ก็มีส่วนทำให้เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าว โดยแรงไทดัลจากดวงอาทิตย์มีผลประมาณหนึ่งในสามของแรงไทดัลจากดวงจันทร์เมื่อแรงจากดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ส่งเสริมกันในช่วงจันทร์เพ็ญและจันทร์ดับ จะเกิดปรากฏการณ์ “น้ำเกิด” (Spring tide) ซึ่งมีความแตกต่างระหว่างระดับน้ำขึ้นและน้ำลงมากกว่าปกติส่วนช่วงข้างขึ้นและข้างแรม 8 ค่ำ แรงทั้งสองจะหักล้างกันบางส่วน ทำให้ระดับน้ำขึ้น-น้ำลงแตกต่างกันน้อยลง เรียกว่า “น้ำตาย” (Neap tide)
🌊 ทำไมน้ำทะเลหนุนจึงกระทบกรุงเทพฯกรุงเทพมหานครตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา โดยมีระดับความสูงเฉลี่ยจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1.5 เมตร จึงมีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำในแม่น้ำและระดับน้ำทะเลในช่วงที่น้ำทะเลขึ้นสูง ระดับน้ำในอ่าวไทยอาจสูงกว่าน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้การระบายน้ำจากแม่น้ำลงสู่อ่าวไทยทำได้ยากขึ้น และบางช่วงอาจเกิดการไหลย้อนกลับของน้ำทะเลเข้าสู่แม่น้ำดร.มติพลอธิบายว่า แม้ระดับน้ำทะเลจะลดลงหลังจากขึ้นสูงสุดแล้ว แต่ในช่วงน้ำเกิด การเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำทะเลก็ไม่ได้ช่วยให้การระบายน้ำเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญตลอดช่วงเวลา ส่งผลให้การระบายน้ำโดยรวมของแม่น้ำเจ้าพระยาลดลงได้
📅 จันทร์เพ็ญ 26 ก.ย. และช่วงน้ำตาย 4 ต.ค.ดร.มติพลระบุว่า ปริมาณฝนมหาศาลเป็นปัจจัยหลักของอุทกภัยในกรุงเทพฯ ครั้งนี้ ขณะที่จันทร์เพ็ญเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2569 ส่งผลให้เกิดกระแสน้ำขึ้นสูงสุดและน้ำทะเลหนุน ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการระบายน้ำที่สะสมอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานครอย่างไรก็ตาม ปรากฏการณ์น้ำขึ้น-น้ำลงกำลังเข้าสู่ช่วงน้ำตายในวันที่ 4 ตุลาคม 2569 ซึ่งตามคำอธิบายของนักวิชาการ จะช่วยให้การระบายน้ำตามธรรมชาติจากแม่น้ำเจ้าพระยาลงสู่อ่าวไทยทำได้ง่ายขึ้นเรื่อย ๆดาราศาสตร์ใกล้ตัวกว่าที่คิดดร.มติพลทิ้งท้ายว่า เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่า ดาราศาสตร์และการเคลื่อนที่ของวัตถุบนท้องฟ้าไม่ได้เป็นเพียงเรื่องไกลตัว แต่สามารถส่งอิทธิพลต่อสภาพแวดล้อมและชีวิตความเป็นอยู่ของมนุษย์บนโลกได้ทั้งนี้ ปริมาณฝนและน้ำสะสมยังคงเป็นปัจจัยสำคัญของสถานการณ์อุทกภัย ขณะที่ระดับน้ำทะเลหนุนเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อความสามารถในการระบายน้ำของแม่น้ำเจ้าพระยา
สำนักข่าววิหคนิวส์
ที่มา: ดร.มติพล ตั้งมติธรรม นักวิชาการ NARIT
#น้ำท่วมกรุงเทพ #น้ำทะเลหนุน #ดวงจันทร์ #น้ำขึ้นน้ำลง #แม่น้ำเจ้าพระยา #NARIT #ดร.มติพลตั้งมติธรรม #วิหคนิวส์