3 กันยายน 2569
ตลาดแรงงานโลกกำลังเข้าสู่การเปลี่ยนโครงสร้างครั้งใหญ่จาก AI และ Automation
World Economic Forum ประเมินว่า ภายในปี 2030 โลกอาจมีงานใหม่ราว 170 ล้านตำแหน่ง ขณะที่งานเดิมประมาณ 92 ล้านตำแหน่ง ถูกแทนที่หรือหายไป สุทธิยังเพิ่มประมาณ 78 ล้านตำแหน่ง
ขณะที่ ILO ระบุว่า Generative AI อาจกระทบงานของแรงงานโลกราว 1 ใน 4
แต่แนวโน้มสำคัญคือ AI เปลี่ยนงานย่อย มากกว่าลบคนทั้งตำแหน่ง
IMF ประเมินว่าเกือบ 40% ของการจ้างงานโลกมี exposure ต่อ AI แต่ exposure ไม่เท่ากับตกงาน เพราะบางอาชีพถูกแทนที่
ขณะที่อีกจำนวนมากใช้ AI เพิ่ม productivity ได้
ตัวแปรต้นไม่ได้มีแค่ AI
ผลกระทบขึ้นอยู่กับ
ความสามารถและต้นทุนของ AI
ความเร็วที่องค์กรนำไปใช้
ความสามารถของแรงงานในการ reskill/upskill
ระบบการศึกษา
และการแบ่งผลประโยชน์จาก productivity ระหว่างทุนกับแรงงาน
ตัวแปรสำคัญคือ AI สามารถรับช่วงงานย่อยในแต่ละอาชีพได้มากแค่ไหน
ตัวแปรตามที่ต้องจับตา
การจ้างงาน
ค่าจ้าง productivity สัดส่วนรายได้แรงงานต่อทุน
ความเหลื่อมล้ำ
และการย้ายคนระหว่างอาชีพ
กลุ่มเสี่ยงมากที่สุดคือ งาน routine
โดยเฉพาะงานสำนักงานระดับกลาง
ขณะที่ผู้ได้เปรียบคือคนที่ใช้ AI ร่วมกับความรู้เฉพาะด้าน การตัดสินใจ และการทำงานกับมนุษย์ได้ดี
เกมชี้ขาดอยู่ที่การแบ่งผลประโยชน์
โจทย์ใหญ่จึงไม่ใช่แค่ “AI จะกินงานกี่ตำแหน่ง”
แต่คือ Productivity ที่ AI สร้างขึ้นจะตกอยู่กับใคร
หากผลิตภาพเพิ่มพร้อมค่าจ้างและทักษะแรงงาน ระบบอาจเข้าสู่ Transformation
แต่หาก productivity เพิ่ม ขณะที่รายได้กระจุกอยู่กับเจ้าของทุน งานระดับกลางถูกบีบ และแรงงานปรับตัวไม่ทัน อาจเกิด Productivity Growth พร้อม Inequality Growth
ในเชิง Policy Deployment รัฐจึงต้องเดินพร้อมกันทั้งการศึกษา การพัฒนาทักษะ การช่วย SME เข้าถึง AI และการกระจายผลประโยชน์
ในเชิง Game Theory ผู้เล่นสำคัญคือ
บริษัท
แรงงาน
รัฐ
และเจ้าของเทคโนโลยี
การออกแบบแรงจูงใจจะเป็นตัวกำหนดว่า AI จะสร้างผลประโยชน์ร่วม หรือขยายความเหลื่อมล้ำ
ส่วน SWOT ชี้ว่า
จุดแข็งคือ productivity และธุรกิจใหม่
จุดอ่อนคือช่องว่างทักษะ
โอกาสคืออาชีพและอุตสาหกรรมใหม่
ส่วนภัยคุกคามคือการบีบตัวของงานระดับกลาง
และหากใช้ Balanced Scorecard ความสำเร็จของยุค AI
ต้องวัดมากกว่า GDP หรือกำไร
แต่ต้องดูพร้อมกันทั้ง productivity การจ้างงาน ค่าจ้าง คุณภาพงาน และความพร้อมด้านทักษะ
สรุปคือ AI ไม่ได้กำลังทำให้งานมนุษย์หมดไป แต่กำลังเปลี่ยนราคาของทักษะมนุษย์ทั้งระบบ
ตลาดแรงงานโลกจึงอยู่ในช่วง Transition มากกว่า Collapse
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: World Economic Forum, ILO, IMF, World Bank
#AI #ตลาดแรงงานโลก #อนาคตการทำงาน #ชนชั้นกลาง #Productivity #PolicyDeployment #GameTheory #SWOT #BalancedScorecard #FutureOfWork #วิหคนิวส์