จีน–คาซัคสถาน 24 กรกฎาคม 2569 — กลายเป็นประเด็นร้อนในวงการรถยนต์จีนและเป็นอุทาหรณ์สำคัญสำหรับคนที่วางแผนขับรถยุคใหม่ข้ามประเทศ หลังเจ้าของรถ ZEEKR 9X ชาวจีนรายหนึ่งเจอระบบความปลอดภัยของรถทำงานหลังนำรถออกนอกประเทศ ส่งผลให้ฟังก์ชันอัจฉริยะหลายรายการถูกจำกัดนานกว่า 30 ชั่วโมง แม้ตัวรถยังสามารถขับเคลื่อนได้ตามปกติ
เหตุการณ์เริ่มขึ้นเมื่อ นายหลิว (Mr. Liu) เจ้าของรถจากมณฑลเหอหนาน ซึ่งซื้อรถเอสยูวี ZEEKR ราคา มากกว่า 500,000 หยวน และใช้งานมาประมาณครึ่งปี ออกเดินทางพร้อมครอบครัวจากจีนเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2569 โดยมีแผนขับผ่านเอเชียกลางมุ่งหน้าสู่ยุโรป
กระทั่งวันที่ 16 กรกฎาคม 2569 รถเดินทางเข้าสู่ประเทศคาซัคสถาน ระบบรถตรวจพบตำแหน่งอยู่ต่างประเทศ ก่อนหน้าจอรถจะแสดงหน้าสำหรับยื่นคำขอปลดข้อจำกัด และฟังก์ชันอัจฉริยะหลายอย่างไม่สามารถใช้งานได้ต่อเนื่องกว่า 30 ชั่วโมง
รถยังวิ่ง แต่ฟังก์ชันสำคัญหลายอย่างหาย
ข้อมูลจากสื่อจีนระบุว่า ระบบนำทางและความบันเทิงได้รับผลกระทบ รวมถึงการเปิดช่องเก็บของและการเปิดฝาถังน้ำมันด้วยระบบไฟฟ้า ทำให้การเดินทางข้ามประเทศเกิดความยุ่งยากอย่างหนัก
ประเด็นที่ทำให้เจ้าของรถตั้งคำถามหนักขึ้นคือ เขาระบุว่า ก่อนออกเดินทางได้นำรถเข้าศูนย์บริการและแจ้งพนักงานแล้วว่ากำลังจะขับรถออกนอกประเทศ แต่ไม่ได้รับคำเตือนว่าการเดินทางข้ามพรมแดนอาจกระตุ้นระบบรักษาความปลอดภัยดังกล่าว
ZEEKR แจง ไม่ได้ “ล็อกรถ” แต่เป็นระบบรักษาความปลอดภัย
วันที่ 23 กรกฎาคม 2569 ZEEKR ชี้แจงต่อสื่อจีนว่า หลังตรวจสอบพบว่ารถอยู่ในพื้นที่ต่างประเทศ จึงกระตุ้น กลไกป้องกันความปลอดภัยที่ติดตั้งอยู่ในระบบรถ
บริษัทระบุว่า กลไกดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันความเสี่ยงจาก การโจรกรรม การลักลอบนำรถออกนอกประเทศ และการใช้รถผิดกฎหมาย โดยยืนยันว่าระบบนี้ ไม่ได้ควบคุมหรือล็อกระบบขับเคลื่อนและระบบเบรก ดังนั้นรถยังมีความสามารถพื้นฐานในการขับขี่
ZEEKR ยังชี้แจงวิธีฉุกเฉินว่า ฝาช่องชาร์จสามารถกดเปิดโดยตรง ส่วนฝาถังน้ำมันสามารถปลดล็อกทางกายภาพได้ด้วยการ กดปุ่มไฟฉุกเฉินภายในรถค้างประมาณ 5 วินาที โดยไม่ต้องสั่งงานผ่านหน้าจอ
หลังตรวจสอบว่าเป็นเจ้าของรถและเป็นการเดินทางข้ามประเทศโดยชอบ บริษัทได้ดำเนินการปลด “หน้าจอแจ้งเตือนแบบบังคับ” ของรถคันดังกล่าวแล้ว พร้อมระบุว่ากำลังสื่อสารกับลูกค้าและจะนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงระบบสำหรับการเดินทางข้ามประเทศต่อไป
ปมใหญ่ไม่ใช่แค่ “รถวิ่งได้หรือไม่ได้”
เรื่องนี้จึงเกิดข้อถกเถียงในจีนว่า รถยนต์ยุค Software-Defined Vehicle ซึ่งฟังก์ชันจำนวนมากถูกควบคุมผ่านซอฟต์แวร์และระบบออนไลน์นั้น ผู้ผลิตควรมีอำนาจจำกัดฟังก์ชันของรถที่ลูกค้าซื้อไปแล้วได้มากเพียงใด
China Securities Journal ระบุว่า ประเด็นสำคัญยังอยู่ที่กระบวนการ แจ้งล่วงหน้า–ลงทะเบียนก่อนเดินทาง–ระยะเวลาตรวจสอบ–ช่องทางอุทธรณ์และปลดข้อจำกัด ซึ่งควรมีความชัดเจนสำหรับเจ้าของรถที่ต้องการเดินทางข้ามประเทศอย่างถูกกฎหมาย
กรณี ZEEKR 9X ครั้งนี้จึงเป็นบทเรียนสำหรับสาย Road Trip โดยเฉพาะผู้ใช้รถอัจฉริยะจากตลาดภายในประเทศที่วางแผนขับข้ามพรมแดนว่า ก่อนออกเดินทางควรตรวจสอบให้ชัดเจนว่า รถมีข้อจำกัดด้านภูมิภาคหรือไม่ ต้องแจ้งผู้ผลิตล่วงหน้าหรือไม่ และมีระบบฉุกเฉินสำหรับเปิดฝาถังน้ำมันหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ อย่างไร
เพราะในยุครถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเต็มรูปแบบ สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนข้ามแดนอาจไม่ใช่เพียง พาสปอร์ต วีซ่า และเอกสารรถ แต่รวมถึง “สิทธิการใช้งานซอฟต์แวร์ของรถในต่างประเทศ” ด้วย
สำนักข่าววิหคนิวส์
อ้างอิง: 每日经济新闻 (National Business Daily) , 中国证券报 (China Securities Journal) , IT之家 และคำชี้แจงของ ZEEKR ที่เผยแพร่ผ่านสื่อจีน วันที่ 23 กรกฎาคม 2569