🔥 เปิด 5 ปัญหาใหญ่การเมืองไทย! ดุลย์ ชี้ วิกฤตไม่ได้อยู่ที่บุคคล แต่อยู่ที่โครงสร้างระบบตรวจสอบ เขย่าความเชื่อมั่นประชาชน

3 มิย 69 ดุลย์ จุลกะเศียน นักวิเคราะห์การเมือง ระบุว่า ความเห็นอีกทางหนึ่ง
หากพิจารณาช่วง พ.ศ. 2562–2569 โดยอิงจากคดีที่ถูกร้องเรียน ถูกวินิจฉัย หรือถูกตรวจสอบตามรัฐธรรมนูญ 2560 จะพบว่า “รูปแบบการกระทำที่ถูกกล่าวหาว่าขัดรัฐธรรมนูญ” เกิดซ้ำมากที่สุดใน 5 กลุ่มใหญ่ ไม่ใช่เฉพาะนักการเมือง แต่รวมถึง สส. สว. ครม. องค์กรอิสระ และข้าราชการระดับสูงด้วย

• อันดับ 1 การใช้อำนาจขัดต่อมาตรฐานจริยธรรมร้ายแรง

พบมากที่สุดในเชิงจำนวนเรื่องร้องเรียน

เช่น

• การใช้อำนาจเพื่อประโยชน์ส่วนตน
• ผลประโยชน์ทับซ้อน
• การแทรกแซงการปฏิบัติหน้าที่
• การกระทำที่กระทบความเชื่อมั่นต่อความซื่อสัตย์สุจริต

เหตุผลที่พบมาก
เพราะรัฐธรรมนูญ 2560 ให้อำนาจองค์กรตรวจสอบด้านจริยธรรมเพิ่มขึ้นอย่างมาก และใช้มาตรฐานจริยธรรมเป็นเครื่องมือถอดถอนหรือเพิกถอนสิทธิทางการเมืองได้

• อันดับ 2 การใช้อำนาจหรือออกกฎหมายที่อาจขัดรัฐธรรมนูญ

เช่น

• การแก้ไขรัฐธรรมนูญ
• กระบวนการออกกฎหมาย
• การใช้อำนาจของรัฐสภา
• การใช้อำนาจของคณะรัฐมนตรี

เป็นประเด็นที่เข้าสู่การวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญหลายครั้ง เนื่องจากรัฐธรรมนูญ 2560 มีข้อจำกัดและเงื่อนไขทางกระบวนการจำนวนมาก

• อันดับ 3 ปัญหาความเป็นกลางและความเป็นอิสระขององค์กรอิสระ

ข้อวิจารณ์สำคัญคือ

กระบวนการสรรหา
การแต่งตั้ง
การให้ความเห็นชอบ

อาจทำให้องค์กรอิสระถูกตั้งคำถามเรื่องความเป็นอิสระและความยึดโยงกับประชาชน

• อันดับ 4 การใช้งบประมาณและทรัพยากรรัฐไม่ถูกต้อง

พบในระดับ

• ครม.
• ข้าราชการ
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• หน่วยงานรัฐ

ลักษณะปัญหา

• ใช้งบผิดวัตถุประสงค์
• จัดซื้อจัดจ้างไม่โปร่งใส
• เอื้อประโยชน์เฉพาะกลุ่ม

ซึ่งเป็นอำนาจหน้าที่ของหน่วยตรวจสอบหลายองค์กรตามรัฐธรรมนูญ 2560

• อันดับ 5 การแทรกแซงหรือใช้อำนาจเกินขอบเขตหน้าที่

เช่น

• องค์กรหนึ่งก้าวล่วงอำนาจอีกองค์กร
• การตีความอำนาจเกินขอบเขต
• ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติ บริหาร และองค์กรอิสระ

เป็นสาเหตุที่ทำให้มีการยื่นศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยอยู่เป็นระยะ

••••••••••••••••••

สาเหตุเชิงระบบ

1. รัฐธรรมนูญ 2560 มีองค์กรตรวจสอบจำนวนมาก

เมื่อมีผู้ตรวจสอบหลายชั้น จึงมีคดีและข้อร้องเรียนจำนวนมากตามไปด้วย

2. อำนาจหลายองค์กรทับซ้อนกัน

ทำให้เกิดข้อพิพาทเรื่อง “ใครมีอำนาจ” อยู่เสมอ

3. มาตรฐานจริยธรรมมีลักษณะกว้าง

เปิดช่องให้เกิดการตีความต่างกันระหว่างผู้ถูกร้องและผู้ตรวจสอบ

4. ระบบสรรหาองค์กรอิสระยังถูกตั้งคำถาม

โดยเฉพาะเรื่องความเป็นอิสระและการยึดโยงกับประชาชน

••••••••••••••••••

อนาคตควรป้องกันอย่างไร

1. กำหนดมาตรฐานจริยธรรมให้ชัดเจนและวัดผลได้

ลดการตีความที่แตกต่างกัน

2. เปิดเผยข้อมูลภาครัฐแบบ Real-Time

งบประมาณ
การจัดซื้อจัดจ้าง
ทรัพย์สินผู้ดำรงตำแหน่ง

ให้ประชาชนตรวจสอบได้ง่าย

3. ปรับระบบสรรหาองค์กรอิสระ

เพิ่มความโปร่งใส
เปิดรับฟังสาธารณะ
เพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชน

4. ใช้ระบบ Digital Governance

ลดดุลพินิจส่วนบุคคล
เพิ่มการติดตามย้อนหลังได้

5. เพิ่ม Civic Education

ให้ประชาชนเข้าใจรัฐธรรมนูญ สิทธิ และหน้าที่ของตนมากขึ้น เพราะการตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพที่สุดคือการตรวจสอบจากสังคมเอง

สรุปสั้นที่สุด

ตั้งแต่ปี 2562–2569 ประเด็นที่ถูกกล่าวหาหรือถูกตรวจสอบมากที่สุดไม่ใช่การรัฐประหารหรือการล้มล้างการปกครอง แต่เป็น

1. จริยธรรมร้ายแรง
2. ผลประโยชน์ทับซ้อน
3. การใช้อำนาจขัดรัฐธรรมนูญ
4. ปัญหาความเป็นอิสระขององค์กรตรวจสอบ
5. การใช้งบประมาณและอำนาจรัฐโดยมิชอบ

ซึ่งทั้งหมดเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างของระบบตรวจสอบและถ่วงดุล มากกว่าจะเป็นปัญหาของบุคคลใดบุคคลหนึ่งเพียงลำพัง.

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง:

• บทวิเคราะห์ของ ดุลย์ จุลกะเศียน วันที่ 3 มิถุนายน 2569
• ข้อมูลคดีและคำวินิจฉัยภายใต้รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560
• หลักธรรมาภิบาลและระบบตรวจสอบถ่วงดุลตามรัฐธรรมนูญ

วิหคนิวส์

รัฐธรรมนูญ2560

การเมืองไทย

ธรรมาภิบาล

องค์กรอิสระ

จริยธรรมร้ายแรง

ผลประโยชน์ทับซ้อน

ตรวจสอบอำนาจรัฐ

ข่าวการเมือง

วิหคนิวส์ออนไลน์