🧧 ตรุษจีนกับบทเรียนจาก “หยวนซื่อไข่”
เมื่อประวัติศาสตร์จีนสะท้อนโครงสร้างการปกครองไทย
ตรุษจีนคือเทศกาลแห่งการเริ่มต้นใหม่
แต่ในอีกมุมหนึ่ง
ยังเป็นช่วงเวลาที่สังคมจีนให้ความสำคัญกับการระลึกถึงอดีต
และรากเหง้าของความมั่นคงของบ้านเมือง
ในเชิงรัฐศาสตร์
ตรุษจีนจึงเปรียบได้กับการทบทวนบทเรียนทางประวัติศาสตร์
เพื่อไม่ให้ความผิดพลาดเดิมย้อนกลับมา
กรณีของ “หยวนซื่อไข่”
จึงเป็นหนึ่งในบทเรียนสำคัญที่สุดของโลกการเมือง
📜 หยวนซื่อไข่: ผู้นำในสุญญากาศของระบอบ
หยวนซื่อไข่ขึ้นสู่อำนาจ
ในช่วงที่จีนกำลังเปลี่ยนผ่านจากจักรวรรดิ
สู่ระบอบสาธารณรัฐ
แม้จะมีอำนาจทางทหารและการเมืองสูง
แต่สิ่งที่จีนขาดในช่วงนั้น
คือ “สถาบันที่เป็นศูนย์รวมความชอบธรรมของรัฐ”
เมื่อเขาพยายามรวบอำนาจและสถาปนาตนเป็นจักรพรรดิ ความขัดแย้งจึงปะทุ
และประเทศเข้าสู่ยุคขุนศึกที่ไร้เสถียรภาพ
👉 บทเรียนสำคัญคือ
เมื่อโครงสร้างอำนาจไม่สมดุลกับความชอบธรรม
รัฐจะเข้าสู่ภาวะไม่มั่นคง
🔎 วิเคราะห์: เปรียบเทียบเชิงโครงสร้างกับประเทศไทย
ประเทศไทยมีลักษณะต่างจากจีนในยุคหยวนซื่อไข่
อย่างมีนัยสำคัญ
เพราะโครงสร้างรัฐไทย
มี “สถาบันพระมหากษัตริย์” เป็นศูนย์กลางความต่อเนื่องของรัฐและความชอบธรรม
ในเชิงรัฐศาสตร์
สิ่งนี้ทำให้ไทยไม่เกิดสุญญากาศแบบจีน
1️⃣ สถาบันกษัตริย์ในฐานะสมดุลของโครงสร้างรัฐ
ขณะที่จีนยุคนั้นขาดศูนย์รวมความชอบธรรม
ประเทศไทยมีสถาบันที่ทำหน้าที่เชิงสัญลักษณ์และประวัติศาสตร์
ช่วยรักษาความต่อเนื่องของรัฐ
2️⃣ การเมืองไทยจึงเป็นความขัดแย้งเชิงอำนาจ
ไม่ใช่ความขัดแย้งเรื่องความชอบธรรมของรัฐโดยตรง
ซึ่งทำให้ระบบไม่ล่มสลาย
3️⃣ บทเรียนจากจีนจึงเตือนว่า หากสังคมใดปล่อยให้ความขัดแย้งลุกลาม จนกระทบโครงสร้างความชอบธรรมของรัฐ เสถียรภาพจะสั่นคลอนทันที
🧠 สังเคราะห์: ตรุษจีนกับแนวคิด “ความมั่นคงของรัฐ”
ตรุษจีนสะท้อนแนวคิดสำคัญของอารยธรรมจีน
คือ “ความสมดุลและความต่อเนื่อง”
บทเรียนจากหยวนซื่อไข่
จึงชี้ให้เห็นว่า
✔️ เสถียรภาพของประเทศ
ไม่ได้เกิดจากอำนาจทางการเมืองเพียงอย่างเดียว
✔️ แต่เกิดจากโครงสร้างที่สังคมยอมรับร่วมกัน
✔️ และสถาบันที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมความต่อเนื่องของรัฐ
สำหรับไทย บทเรียนนี้จึงย้ำว่า ความมั่นคงทางการเมืองต้องตั้งอยู่บน
ความสมดุลระหว่าง
การเมือง , สถาบัน , และความเชื่อมั่นของประชาชน
🧧 สรุปตรุษจีนคือเทศกาลแห่งความหวัง
และการเริ่มต้นใหม่
บทเรียนจากหยวนซื่อไข่
เตือนให้เห็นว่า
ประเทศใดที่ขาดสมดุลระหว่าง อำนาจกับความชอบธรรม จะเผชิญความไม่มั่นคง
ขณะที่ประเทศไทย
มีโครงสร้างรัฐที่แตกต่าง
เพราะมีสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นแกนกลางความต่อเนื่องของรัฐ
ดังนั้น ความท้าทายของไทยจึงไม่ใช่การสร้างความชอบธรรมใหม่
แต่คือการรักษาสมดุลของโครงสร้างที่มีอยู่
ให้ตอบโจทย์ความเปลี่ยนแปลงของสังคม
และนี่คือบทเรียนที่ตรุษจีนเตือนเราในทุกปี
ว่าอนาคตที่มั่นคง
ต้องสร้างบนความเข้าใจอดีต
วิเคราะห์และสังเคราะห์ โดย
ดร.อนันตชาติ บัวสุวรรณ
อาจารย์ประจำ มหาวิทยาลัยเกริก