9 พฤศจิกายน 2569

ร้อนระอุวงการกฎหมายและการเมือง! หลังคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติ 5 ต่อ 2 เสียง ให้เสนอเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อวินิจฉัยปัญหาหน้าที่และอำนาจของ กกต. กรณีศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งรับพิจารณาคำร้องเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา (สว.) และการทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต.

ล่าสุด ดร.ดิเรกฤทธิ์ เจนครองธรรม ประธานสถาบันประชาธิปไตยสุจริต แสดงจุดยืนเห็นด้วยกับเหตุผลของกรรมการการเลือกตั้งเสียงข้างน้อย 2 คน ได้แก่ นายชาย นครชัย และนายสิทธิโชติ อินทรวิเศษ ที่คัดค้านแนวทางการยื่นคำร้องดังกล่าว

พร้อมประกาศหลักการสำคัญว่า

“ความเป็นอิสระของ กกต. ต้องอยู่คู่กับการตรวจสอบได้”

สำหรับจุดเริ่มต้นของเรื่องนี้ เกิดจากการที่ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งรับคำร้องเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร สว. รวมถึงการทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต.ไว้พิจารณา

ต่อมาเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 กกต.โดยประธานกรรมการการเลือกตั้ง ในฐานะผู้คัดค้านที่ 1 ได้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาในคดีหมายเลขดำที่ ลต สว 9/2569 และ ลต สว 10/2569 เพื่อขอให้วินิจฉัยว่าศาลฎีกาไม่มีอำนาจพิจารณาคดีดังกล่าว แต่ศาลฎีกามีคำสั่งให้รอวินิจฉัยปัญหานี้ในคำพิพากษา

กระทั่งวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 ที่ประชุม กกต.มีมติ 5 ต่อ 2 เสียง ให้เสนอปัญหาต่อศาลรัฐธรรมนูญตามมาตรา 210 วรรคหนึ่ง (2) โดยกรรมการเสียงข้างน้อยทั้งสองไม่เห็นด้วย และได้จัดทำบันทึกความเห็นแย้ง

วันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ศาลฎีกายังมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนการไต่สวนคดีคุณสมบัติผู้สมัคร สว. ตามคำขอของ กกต. และให้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป

ต่อมาวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 มีการเปิดเผยรายละเอียดบันทึกความเห็นแย้งของกรรมการทั้งสอง โดยสื่อมวลชนรายงานเนื้อหาในช่วงเช้าและช่วงเย็น รวมถึงรายงานที่เผยแพร่เวลา 17.00 น.

ดร.ดิเรกฤทธิ์ ได้แจกแจงเหตุผลสำคัญ 5 ประการ ดังนี้

ประการแรก ศาลรัฐธรรมนูญไม่ใช่ช่องทางวินิจฉัยอำนาจของศาลฎีกาโดยทั่วไป

การยื่นคำร้องต้องพิจารณาเนื้อหาแท้จริงว่า ต้องการให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเรื่องใด

หากประเด็นคือศาลฎีกามีอำนาจรับคดีและตรวจสอบคำสั่ง กกต.หรือไม่ ต้องอธิบายให้ชัดเจนว่าเป็นปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของ กกต.ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 210 วรรคหนึ่ง (2) อย่างไร เพราะบทบัญญัติดังกล่าวไม่ได้กำหนดให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยปัญหาหน้าที่และอำนาจของศาลไว้ด้วย

ประการที่สอง คำว่า “เป็นที่สุด” ไม่ใช่หลักประกันว่าจะพ้นจากการตรวจสอบ

ดร.ดิเรกฤทธิ์ ย้ำว่า การตีความคำว่าเป็นที่สุดต้องพิจารณารัฐธรรมนูญทั้งระบบ ไม่ควรขยายความจนทำให้คำสั่งหรือคำวินิจฉัยของ กกต.หลุดพ้นจากการตรวจสอบของศาลในเรื่องที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนดให้อยู่ในอำนาจศาล

ความเป็นอิสระของ กกต.มีไว้เพื่อให้สามารถปฏิบัติหน้าที่อย่างสุจริตและเที่ยงธรรม ไม่ใช่การสร้างอำนาจที่ปราศจากการตรวจสอบ

หลักความเป็นอิสระจึงต้องดำรงอยู่ควบคู่กับการตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจ

ประการที่สาม จะยื่นศาลต้องมีปัญหาทางกฎหมายเกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เพียงคาดการณ์ล่วงหน้า

การเสนอปัญหาต่อศาลรัฐธรรมนูญต้องมีข้อเท็จจริงและเงื่อนไขทางกฎหมายรองรับอย่างชัดเจน

หากยังไม่มีปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจเกิดขึ้นจริง มีเพียงข้อสงสัย ข้อหารือ หรือการคาดการณ์ว่าจะเกิดปัญหาในอนาคต ย่อมยังไม่เพียงพอต่อการเสนอเรื่องตามช่องทางดังกล่าว

ประการที่สี่ การใช้สิทธิทางศาลต้องเป็นไปโดยสุจริต

เมื่อ กกต.เคยยกข้อโต้แย้งเกี่ยวกับอำนาจพิจารณาคดีต่อศาลฎีกาแล้ว การนำประเด็นเดียวกันไปยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญอีกครั้ง จำเป็นต้องมีฐานอำนาจและเหตุผลทางกฎหมายรองรับอย่างชัดเจน

การไม่เห็นด้วยกับคำสั่งของศาลเพียงอย่างเดียว ไม่ได้ทำให้เกิดสิทธิที่จะนำคำสั่งดังกล่าวไปขอทบทวนผ่านศาลอีกแห่งหนึ่งได้

ประเด็นนี้สอดคล้องกับความเห็นแย้งของกรรมการทั้งสอง ซึ่งตั้งข้อโต้แย้งเรื่องหลักการใช้สิทธิทางศาลโดยสุจริต หลังจากศาลฎีกาเคยมีคำสั่งเกี่ยวกับข้อโต้แย้งเรื่องเขตอำนาจไว้แล้ว

ประการที่ห้า ยื่นศาลรัฐธรรมนูญ ไม่ได้ทำให้คดีศาลฎีกาต้องหยุดโดยอัตโนมัติ

ดร.ดิเรกฤทธิ์ ระบุว่า ต้องแยกการยื่นคำร้องตามรัฐธรรมนูญมาตรา 210 ออกจากมาตรา 212 อย่างชัดเจน

มาตรา 210 เกี่ยวข้องกับการวินิจฉัยปัญหาหน้าที่และอำนาจตามรัฐธรรมนูญ ส่วนมาตรา 212 เป็นกรณีที่มีปัญหาว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่จะใช้บังคับแก่คดีขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่

แม้ในกรณีตามมาตรา 212 รัฐธรรมนูญก็ยังเปิดทางให้ศาลดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปได้ โดยรอการพิพากษาไว้ชั่วคราวตามเงื่อนไขที่กำหนด

ดังนั้น การเสนอเรื่องตามมาตรา 210 จึงไม่ได้ทำให้คดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาต้องหยุดลงโดยอัตโนมัติ

ดร.ดิเรกฤทธิ์ ยืนยันว่า เคารพอำนาจศาลรัฐธรรมนูญในการพิจารณาว่าคำร้องเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายหรือไม่

ขณะเดียวกัน กกต.ก็ควรพร้อมให้ศาลตรวจสอบการใช้อำนาจของตน ภายในขอบเขตที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนดเช่นเดียวกัน

โดยเน้นย้ำว่า ความเชื่อมั่นของประชาชนต่อองค์กรจัดการเลือกตั้ง จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อประชาชนมั่นใจว่า ทุกการใช้อำนาจมีเหตุผล มีหลักฐาน และสามารถตรวจสอบได้

“ความเชื่อมั่นต่อ กกต.จะเกิดขึ้นได้ เมื่อประชาชนมั่นใจว่า ทุกการใช้อำนาจมีเหตุผล มีหลักฐาน และตรวจสอบได้”

เป็นหลักการที่ ดร.ดิเรกฤทธิ์ เจนครองธรรม ประธานสถาบันประชาธิปไตยสุจริต ยืนยันผ่านการแสดงจุดยืนสนับสนุนเหตุผลของกรรมการการเลือกตั้งเสียงข้างน้อยทั้งสองคนในครั้งนี้

สำนักข่าววิหคนิวส์
Vihok news

อ้างอิง : ข่าวที่เกี่ยวข้องจาก

1. ข้อความแสดงจุดยืนของ ดร.ดิเรกฤทธิ์ เจนครองธรรม ประธานสถาบันประชาธิปไตยสุจริต และภาพประกอบที่เผยแพร่
2. Thai PBS — เปิดเหตุผล 2 กกต.เสียงข้างน้อยค้านมติ 5:2 ส่งศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยอำนาจศาลฎีกา (9 พฤศจิกายน 2569)
   https://www.thaipbs.or.th/news/content/572451
3. กรุงเทพธุรกิจ — โชว์บันทึก 2 กกต.ข้างน้อย ค้านชงศาลรัฐธรรมนูญตีความอำนาจศาลฎีกาคดี สว. (9 พฤศจิกายน 2569)
   https://www.bangkokbiznews.com/politics/1259984
4. ผู้จัดการออนไลน์ — เปิดความเห็น 2 กกต.ข้างน้อย ชี้ปมวินิจฉัยคุณสมบัติ สว.ไม่เข้าข่ายมาตรา 210 (9 พฤศจิกายน 2569 เวลา 17.00 น.)
   https://mgronline.com/politics/detail/9690000107243
5. PPTV HD 36 — ศาลฎีกายกคำร้อง กกต. ปมขอเลื่อนไต่สวนคดีคุณสมบัติ สว. (5 พฤศจิกายน 2569)
   https://www.pptvhd36.com/news/การเมือง/286592

แฮชแท็ก

#ดิเรกฤทธิ์เจนครองธรรม #กกต #กรรมการการเลือกตั้ง #ศาลฎีกา #ศาลรัฐธรรมนูญ #คดีสว #เลือกสว #เสียงข้างน้อย #ชาย นครชัย #สิทธิโชติอินทรวิเศษ #ตรวจสอบถ่วงดุล #ผู้ตรวจสอบต้องถูกตรวจสอบได้ #ประชาธิปไตยสุจริต #WhiteDemocracy #ข่าวการเมือง #สำนักข่าววิหคนิวส์