13 พฤศจิกายน 2569

สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่านเกิดความเปลี่ยนแปลงอีกครั้ง หลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศปรับบทบาทรองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ โดยสั่งให้หันไปให้ความสำคัญกับประเด็นปัญหาอาชญากรรมและการทุจริตภายในสหรัฐฯ แทนภารกิจที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาอิหร่าน พร้อมส่งสัญญาณชัดเจนว่า สหรัฐฯ ไม่จำเป็นต้องทำข้อตกลงกับอิหร่านอีกต่อไป

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ตามเวลาสหรัฐฯ ทรัมป์โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์ม Truth Social ระบุว่า

“We don’t need a deal with Iran. Those days have long since passed. We’ve got their money, Hundreds of Billions of Dollars, and we’ve got their Strait!”

มีความหมายว่า สหรัฐฯ ไม่จำเป็นต้องทำข้อตกลงกับอิหร่านอีกต่อไป วันเวลาเหล่านั้นผ่านพ้นไปแล้ว พร้อมอ้างว่าสหรัฐฯ มีเงินของอิหร่านอยู่ในมือหลายแสนล้านดอลลาร์ และยังมีช่องแคบฮอร์มุซอยู่ในอำนาจต่อรอง

ทรัมป์ยังระบุว่า ได้ขอให้เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ หันไปให้ความสนใจอย่างเต็มที่กับปัญหาการทุจริตและอาชญากรรมในเมืองและรัฐที่บริหารโดยพรรคเดโมแครต แทนการเดินหน้าภารกิจที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาอิหร่าน

แวนซ์เคยเป็นบุคคลสำคัญในความพยายามเจรจา

ก่อนหน้านี้ เจดี แวนซ์มีบทบาทสำคัญในการติดต่อและเจรจากับฝ่ายอิหร่าน โดยในเดือนเมษายนที่ผ่านมา เขาเป็นผู้นำการเจรจากับเจ้าหน้าที่อิหร่านในประเทศปากีสถาน ซึ่งนำไปสู่บันทึกความเข้าใจเพื่อหยุดการสู้รบในเดือนมิถุนายน แต่กระบวนการดังกล่าวไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ และสถานการณ์กลับเข้าสู่ภาวะเผชิญหน้าอีกครั้ง

รายงานข่าวระบุว่า ในช่วงที่ผ่านมา แวนซ์พยายามเปิดช่องทางติดต่อกับฝ่ายอิหร่านอีกครั้ง รวมถึงมีรายงานว่าเขากำลังพิจารณาความเป็นไปได้ในการพบหารือแบบเผชิญหน้ากับเจ้าหน้าที่ระดับสูงด้านความมั่นคงของอิหร่าน อย่างไรก็ตาม สำนักข่าว Reuters ระบุว่ายังไม่สามารถยืนยันรายงานเกี่ยวกับการพบหารือดังกล่าวได้

การส่งสัญญาณของทรัมป์ครั้งนี้จึงเป็นการเปลี่ยนท่าทีจากช่วงก่อนหน้า ซึ่งรัฐบาลสหรัฐฯ เคยแสดงท่าทีว่าการเจรจาอาจเป็นแนวทางหนึ่งในการยุติสงคราม

สหรัฐฯ เดินหน้ากดดันอิหร่านผ่านมาตรการทางเศรษฐกิจ

ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ ยังคงใช้มาตรการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านและมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ พร้อมพยายามรักษาความปลอดภัยในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจโลก

ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านเริ่มต้นจากปฏิบัติการโจมตีร่วมกันของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่านเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ก่อนที่อิหร่านจะตอบโต้และทำให้การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้รับผลกระทบ ส่งผลให้ราคาพลังงานและต้นทุนทางเศรษฐกิจในหลายประเทศปรับตัวสูงขึ้น

ด้านเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารสหรัฐฯ ยังคงยืนยันว่า สหรัฐฯ อยู่ในสถานะที่ได้เปรียบจากมาตรการปิดล้อมและการควบคุมเส้นทางยุทธศาสตร์ ขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศมาร์โก รูบิโอเคยระบุว่า ข้อเรียกร้องบางประการของอิหร่านในการเจรจา เช่น การเรียกร้องค่าชดเชยความเสียหายจากสงคราม เป็นข้อเรียกร้องที่สหรัฐฯ ไม่อาจยอมรับได้

สงครามอิหร่านกลายเป็นแรงกดดันทางการเมืองภายในสหรัฐฯ

อีกประเด็นที่ถูกจับตาคือผลกระทบทางการเมืองภายในสหรัฐฯ หลังพรรครีพับลิกันประสบความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งกลางเทอมเมื่อต้นเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยแวนซ์เคยกล่าวถึงสงครามอิหร่านว่าเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้พรรคประสบความสูญเสียทางการเมือง พร้อมระบุว่าคำแนะนำก่อนหน้านี้ของเขาเกี่ยวกับการยุติสงครามเป็นคำแนะนำที่สมเหตุสมผล

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ยังคงปกป้องการดำเนินสงคราม โดยให้เหตุผลว่าเป็นมาตรการจำเป็นเพื่อป้องกันไม่ให้อิหร่านครอบครองอาวุธนิวเคลียร์

ท่าทีล่าสุดของทรัมป์ทำให้แนวทางการจัดการความขัดแย้งกับอิหร่านกลับมาอยู่ในความไม่แน่นอนอีกครั้ง โดยเฉพาะบทบาทของช่องทางการทูตและความเป็นไปได้ในการกลับมาเจรจา ขณะที่ประเทศในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียและตลาดพลังงานโลกยังคงต้องติดตามผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าวอย่างใกล้ชิด

สำนักข่าววิหคนิวส์

อ้างอิง: Reuters, 12 พฤศจิกายน 2569; The Washington Post, 12 พฤศจิกายน 2569; ABC News Australia, 13 พฤศจิกายน 2569

#ทรัมป์ #เจดีแวนซ์ #อิหร่าน #สหรัฐอเมริกา #ช่องแคบฮอร์มุซ #สงครามอิหร่าน #ข่าวต่างประเทศ #สำนักข่าววิหคนิวส์