เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และอดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) บรรยายพิเศษเรื่อง “การสร้างการเมืองสุจริต” ในกิจกรรมโครงการ “The Builder สร้างประชาธิปไตยและการเมืองสุจริตเพื่อประชาชน” ซึ่งจัดโดยพรรคไทยสร้างไทย โดยชี้ว่าประเทศไทยกำลังเผชิญวิกฤตการแย่งชิงผลประโยชน์สาธารณะ การทุจริตคอร์รัปชัน และการแสวงหาประโยชน์ส่วนตัว รวมถึงการจัดสรรงบประมาณที่เอื้อประโยชน์ให้พวกพ้อง พร้อมฝากถึงผู้นำประเทศให้ยึดประโยชน์ของประชาชนเป็นอันดับแรก
ชี้วิกฤตแย่งชิงผลประโยชน์สาธารณะ
ศ.พิเศษ วิชา กล่าวว่า ก่อนจะพูดถึงการสร้างการเมืองสุจริต ต้องพิจารณาสภาพบ้านเมืองในปัจจุบันก่อนว่าเหตุใดประเทศไทยจึงจำเป็นต้องสร้างการเมืองสุจริต เพราะขณะนี้ประเทศกำลังเผชิญวิกฤตทั้งในระดับชาติและระดับโลก โดยเฉพาะการต่อสู้แย่งชิงผลประโยชน์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลประโยชน์สาธารณะหรือผลประโยชน์ร่วมกันของประชาชน
ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินทางปัญญา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทั้งทะเล ชายฝั่ง ภูเขา และต้นน้ำลำธาร ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญที่สร้างความอุดมสมบูรณ์ให้ประเทศไทยมาอย่างยาวนาน แต่กลับมีคนมองว่าสิ่งเหล่านี้เป็นผลประโยชน์ส่วนตัวที่ตนเองควรได้รับ
เตือนทุจริตคอร์รัปชัน ต้นเหตุแสวงหาประโยชน์ส่วนตัว
ศ.พิเศษ วิชา กล่าวว่าการแย่งชิงผลประโยชน์ในปัจจุบันมีความรุนแรงมาก และเป็นที่มาของการทุจริตคอร์รัปชัน เพราะเป็นการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว โดยยกตัวอย่างปัญหาทุนจีนสีเทา ตลอดจนปัญหาอื่น ๆ ที่สร้างมลภาวะและความทุกข์ยากให้ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มคนที่อยู่ชายขอบ
นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงกรณีการนำเศษวัสดุและขยะที่เป็นมลพิษเข้ามาทิ้งในประเทศไทย พร้อมยกตัวอย่างชุมชนแห่งหนึ่งในประเทศจีนที่ถูกนำขยะอิเล็กทรอนิกส์และขยะมีพิษซึ่งมีสารปรอทไปทิ้งเป็นเวลานาน จนส่งผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน มีผู้พิการและเด็กที่เกิดมาพิการ อีกทั้งสารพิษยังปนเปื้อนในพื้นที่เพาะปลูกจนไม่สามารถปลูกข้าวได้ตามปกติ
ยกสิงคโปร์เป็นตัวอย่างการบริหารกองทุนรับมือวิกฤต
ศ.พิเศษ วิชา ยังกล่าวถึงการบริหารจัดการกองทุนเพื่อรองรับวิกฤต โดยยกตัวอย่างประเทศสิงคโปร์ว่า ในช่วงวิกฤตโควิด-19 สิงคโปร์มีกองทุนที่ออกแบบมาเพื่อช่วยให้ประชาชนผ่านพ้นสถานการณ์ โดยไม่ได้แจกเงินโดยตรง แต่แจกคูปองให้ประชาชนนำไปเรียนหลักสูตรระยะสั้น (Short Course) ในมหาวิทยาลัย เพื่อเพิ่มความรู้และทักษะที่จำเป็นต่อการหารายได้ ทั้งด้านการค้าและเทคโนโลยี
แนวทางดังกล่าวช่วยให้ประชาชนนำความรู้ไปต่อยอดธุรกิจ สร้างเครือข่าย และพัฒนาธุรกิจใหม่ในรูปแบบสตาร์ตอัปได้ โดยมองว่ากองทุนต่าง ๆ ควรถูกออกแบบมาเพื่อรองรับวิกฤตและช่วยลดความเดือดร้อนของประชาชน โดยไม่จำเป็นต้องกู้เงินจำนวนมหาศาล
ตั้งข้อสังเกตจัดสรรงบประมาณเอื้อพวกพ้อง
ศ.พิเศษ วิชา ระบุว่า ประเทศไทยกลับมีปัญหาการจัดสรรงบประมาณที่เอื้อประโยชน์ให้พวกพ้อง โดยยกตัวอย่างกรณีการจัดสรรงานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และแนะนำให้ติดตามข้อมูลจากสำนักข่าวเน็กซ์ ซึ่งนายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธ์ เคยนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับผู้ที่ได้รับงานจากโครงการต่าง ๆ พร้อมตั้งข้อสังเกตว่าการจัดสรรผลประโยชน์ในลักษณะนี้ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นในสิงคโปร์
ยกกรณีรัฐมนตรีสิงคโปร์ ชี้ตำแหน่งต้องทำเพื่อประชาชน
ศ.พิเศษ วิชา ยังกล่าวถึงกรณีอดีตรัฐมนตรีของสิงคโปร์ที่ถูกกล่าวหาว่าทุจริตและพยายามขอให้ ลี กวน ยู ช่วยเหลือ โดยอ้างว่าต้องการลาออกและหลีกเลี่ยงการถูกตรวจสอบ แต่ได้รับคำตอบว่าการเป็นรัฐมนตรีมีหน้าที่ต้องทำงานเพื่อประชาชน หากทำเพื่อตัวเองหรือรับสินบน แม้จะเป็นญาติพี่น้องหรือแม้แต่บิดาของตนเองก็ไม่สามารถช่วยเหลือได้ สุดท้ายรัฐมนตรีคนดังกล่าวต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง
ชูหลักแยกผลประโยชน์ส่วนตนออกจากส่วนรวม
ศ.พิเศษ วิชา กล่าวว่า หัวใจของการสร้างการเมืองสุจริตคือการทำให้คนที่เข้ามาสู่การเมืองและการปกครองบ้านเมืองคิดถึงประโยชน์ของประชาชนเป็นสำคัญ มากกว่าประโยชน์ส่วนตัว ซึ่งต้องอาศัยความเข้มแข็งในหลักการ โดยเฉพาะคุณธรรมและจริยธรรม ควบคู่กับการแยกแยะผลประโยชน์ทับซ้อน ซึ่งเป็นหลักการสำคัญในระดับสากล
พร้อมยกตัวอย่างหลักปฏิบัติในต่างประเทศว่า สามีภรรยาไม่ควรทำงานอยู่ในหน่วยงานเดียวกัน เพราะอาจเกิดปัญหาไม่สามารถแยกแยะผลประโยชน์ส่วนตัวกับผลประโยชน์ส่วนรวมได้ เช่น กรณีสามีเป็นอธิบดีและภรรยาเป็นรองอธิบดี ซึ่งอาจเกิดการเอื้อประโยชน์ให้กันในการเลื่อนตำแหน่ง
นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงภาคเอกชนในต่างประเทศที่ให้ความสำคัญกับเรื่องดังกล่าว โดยหากพนักงานในแผนกเดียวกันคบหาและแต่งงานกัน ก็ต้องแยกไปทำงานคนละแผนก เพื่อป้องกันปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน
ย้ำการแสดงบัญชีทรัพย์สินอย่างเดียวไม่เพียงพอ
ศ.พิเศษ วิชา กล่าวว่า ประเทศไทยยังมีระยะห่างจากหลักปฏิบัติดังกล่าวมาก เพราะการป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อนไม่ใช่เพียงการแสดงบัญชีทรัพย์สินและหนี้สิน แต่ต้องทำให้เห็นอย่างชัดเจนว่าสามารถแยกผลประโยชน์ส่วนตนออกจากผลประโยชน์ส่วนรวมได้จริง
พร้อมยกหลักการจากพระราชดำรัสของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ที่ทรงสอนให้คำนึงถึงประโยชน์ส่วนตนเป็นที่สอง และประโยชน์ของราษฎรเป็นที่หนึ่ง
ฝากผู้นำประเทศ ประโยชน์ประชาชนต้องมาก่อน
ในช่วงท้าย ศ.พิเศษ วิชา กล่าวว่า กองทุนที่ดีต้องเป็นกองทุนเพื่อความมั่งคั่ง ไม่ใช่กองทุนเพื่อความขาดแคลน เพราะคนดีเท่านั้นที่จะรักษาสิ่งดี ๆ ในบ้านเมืองไว้ได้
พร้อมฝากถึงผู้ที่จะเข้ามาเป็นผู้นำประเทศและบริหารราชการแผ่นดินในอนาคตว่า ขอให้นึกถึงประโยชน์ของตนเองเป็นที่สอง และนึกถึงประโยชน์ของอาณาราษฎรเป็นที่หนึ่ง โดยเชื่อว่าหากยึดถือหลักการนี้ การเมืองไทยก็จะสุจริตไม่แพ้ประเทศอื่นในโลก และอาจพัฒนาได้ดีกว่าประเทศสิงคโปร์ในอนาคต
สำนักข่าววิหคนิวส์
แหล่งข่าว: The Reporters
#วิชามหาคุณ #การเมืองสุจริต #พรรคไทยสร้างไทย #ทุจริตคอร์รัปชัน #ผลประโยชน์ทับซ้อน #งบประมาณรัฐ #วิหคนิวส์ร
