21 พฤศจิกายน 2569
ย้อนเหตุการณ์วันที่ 21 พฤศจิกายน 2564 ณ ศาลเจ้าโอโทริ ย่านอาซากุสะ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เมื่อพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์โบราณที่สืบทอดมาตั้งแต่ยุคเอโดะ กลับมาคึกคักอีกครั้งในเทศกาล “โทริโนะอิจิ” (Tori no Ichi) หรือเทศกาลวันไก่ศักดิ์สิทธิ์ครั้งที่สองของปี
พิธีดังกล่าวมีรากฐานจากความเชื่อในศาสนาชินโต เกี่ยวข้องกับการบูชาเทพเจ้าเพื่อขอความมั่งคั่ง ความเจริญรุ่งเรือง และการปัดเป่าสิ่งอัปมงคล โดยมีเครื่องรางลักษณะคล้ายคราดไม้ไผ่เป็นสัญลักษณ์สำคัญ
คืนวันที่ 20 พฤศจิกายน ต่อเนื่องถึงวันที่ 21 พฤศจิกายน 2564 พิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์เริ่มขึ้นท่ามกลางบรรยากาศการสักการะเทพเจ้าและการจำหน่ายเครื่องรางนำโชค โดยศาลเจ้าโอโทริประกาศเปิดงานตั้งแต่เวลา 00.00 น. จนถึง 24.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น
ในปีนั้นเทศกาลตรงกับวันที่ 9 และ 21 พฤศจิกายน โดยวันที่ 21 เรียกว่า “นิโนะโทริ” หรือวันไก่ครั้งที่สอง
แม้ยังอยู่ในช่วงมาตรการป้องกันโรคโควิด-19 แต่พิธีกรรมยังดำเนินต่อไป โดยผู้เข้าร่วมงานต้องผ่านการตรวจวัดอุณหภูมิและปฏิบัติตามมาตรการของศาลเจ้า
เปิดตำนานเทพเจ้าผู้ประทานโชคลาภ!
ต้นกำเนิดเทศกาลโทริโนะอิจิมีความเกี่ยวข้องกับเทพเจ้าอาเมโนะฮิวาชิโนะมิโคโตะ และยามาโตะทาเครุโนะมิโคโตะ ตามตำนานศาสนาชินโต
มีเรื่องเล่าว่า ยามาโตะทาเครุ วีรบุรุษในตำนานญี่ปุ่น ได้ประกอบพิธีอธิษฐานขอชัยชนะก่อนออกเดินทางปราบศัตรูทางตะวันออก
ภายหลังได้รับชัยชนะ จึงกลับมาถวายเครื่องสักการะเพื่อขอบคุณเทพเจ้าในวันไก่ เดือน 11 ตามปฏิทินโบราณ
ความเชื่อดังกล่าวกลายเป็นรากฐานของเทศกาลโทริโนะอิจิ ซึ่งมีชื่อเสียงอย่างมากในกรุงโตเกียวตั้งแต่ช่วงกลางยุคเอโดะ ราวคริสต์ศตวรรษที่ 18
คราดไม้ไผ่ศักดิ์สิทธิ์! เครื่องรางกวาดเงินกวาดทอง
สิ่งที่โดดเด่นที่สุดของพิธีนี้คือ “คุมาเดะ” (Kumade) หรือคราดไม้ไผ่ที่ประดับด้วยเครื่องหมายมงคลจำนวนมาก
คราดแต่ละอันประดับด้วยเหรียญทองจำลอง หีบสมบัติ หน้ากากเทพเจ้า แมวกวัก และเครื่องหมายแห่งความมั่งคั่ง
ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่า คราดนำโชคเปรียบเสมือนเครื่องมือกวาดเงินทอง ความสำเร็จ และโชคลาภเข้าสู่บ้านเรือน
นอกจากนี้ ยังมีความเชื่อว่าเครื่องรางดังกล่าวช่วยปัดเป่าเคราะห์ร้ายและสิ่งอัปมงคล พร้อมเปิดทางให้เจ้าของพบความรุ่งเรืองในปีถัดไป
หลังเลือกซื้อเครื่องราง ผู้ขายและผู้ซื้อจะร่วมกันปรบมือตามจังหวะพิธีที่เรียกว่า “เทะจิเมะ” พร้อมกล่าวคำอวยพรเพื่อความปลอดภัยของครอบครัวและความเจริญรุ่งเรืองทางการค้า
เสียงปรบมือและคำอวยพรจึงกลายเป็นเอกลักษณ์ของพิธีที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน
เปิดพิธีลับแห่งวัดโบราณ! เผยองค์ศักดิ์สิทธิ์ผ่านโลกออนไลน์
ความพิเศษอีกประการหนึ่งของเทศกาลปี 2564 เกิดขึ้นที่วัดโชโคคุจิ หรือวัดโทริโนะเทระ ซึ่งตั้งอยู่ใกล้ศาลเจ้าโอโทริ
ทางวัดได้เปิดให้ประชาชนรับชมพิธีเปิดประตูประดิษฐานองค์บูชาศักดิ์สิทธิ์ หรือพิธีโกไคโจ ผ่านระบบถ่ายทอดสดทาง YouTube เป็นครั้งแรก
พิธีเริ่มถ่ายทอดในคืนวันที่ 20 พฤศจิกายน เวลา 23.45 น. ต่อเนื่องถึงวันที่ 21 พฤศจิกายน เวลา 00.20 น.
ภายในพิธีประกอบด้วยการสวดมนต์ การตีกลอง และการประกอบพิธีด้วยดาบศักดิ์สิทธิ์ตามธรรมเนียมของวัด
พิธีดังกล่าวมีประวัติสืบทอดยาวนานหลายร้อยปี และตามธรรมเนียมเดิมไม่ได้เปิดให้สาธารณชนรับชมอย่างแพร่หลาย
การถ่ายทอดสดครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 เพื่อให้ผู้ศรัทธาที่ไม่สามารถเดินทางมาร่วมพิธีได้ มีโอกาสรับชมพิธีกรรมและร่วมอธิษฐานจากระยะไกล
ความเชื่อที่สืบทอดข้ามศตวรรษ
เทศกาลโทริโนะอิจิยังมีความเชื่ออีกประการเกี่ยวกับปีที่มีวันไก่เกิดขึ้นถึง 3 ครั้งในเดือนพฤศจิกายน โดยตามคติพื้นบ้านบางแห่งถือว่าเป็นปีที่ต้องระมัดระวังภัยไฟไหม้เป็นพิเศษ
จึงมีธรรมเนียมเกี่ยวกับเครื่องรางป้องกันอัคคีภัยควบคู่กับการบูชาเพื่อความมั่งคั่ง
จากพิธีขอบคุณเทพเจ้าในอดีต สู่การสักการะเพื่อขอความสำเร็จในปัจจุบัน เทศกาลโทริโนะอิจิจึงยังคงเป็นหนึ่งในพิธีกรรมที่สะท้อนความเชื่อเรื่องพลังศักดิ์สิทธิ์ของชาวญี่ปุ่นอย่างเด่นชัด
เหตุการณ์วันที่ 21 พฤศจิกายน 2564 นับเป็นอีกหนึ่งหน้าประวัติศาสตร์ของพิธีกรรมโบราณ ที่ดำรงอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของโลกสมัยใหม่
นายอินทร์
สำนักข่าววิหคนิวส์ รายงาน
อ้างอิง :
ศาลเจ้าโอโทริ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ประกาศพิธีวันที่ 21 พฤศจิกายน 2021
Time Out Tokyo วันที่ 18 พฤศจิกายน 2021
Kokugakuin University สารานุกรมพิธีกรรมศาสนาชินโต
Japan Tourism Agency ประวัติเทศกาล Tori no Ichi
Nippon.com ประวัติพิธีกรรมและเครื่องรางคุมาเดะ
#โทริโนะอิจิ #ToriNoIchi #พิธีกรรมญี่ปุ่น #ศาลเจ้าโอโทริ #คราดนำโชค #เครื่องรางศักดิ์สิทธิ์ #เทพเจ้าญี่ปุ่น #พิธีกรรมโบราณ #ความเชื่อญี่ปุ่น #ไสยศาสตร์ญี่ปุ่น #ตำนานญี่ปุ่น #เรื่องลี้ลับ #คนเห็นผี #สำนักข่าววิหคนิวส์ #VIHOKNEWS
